Voor het Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) verschuift de focus van de bronnen naar de complexe sociale dynamiek van jongvolwassenen, waarbij de scheidslijn tussen online en offline gedrag bijna volledig vervaagt. Hoewel veel literatuur zich richt op het VO, zijn onderstaande titels en materialen uit de bronnen zeer relevant voor de belevingswereld van MBO-studenten, aangezien zij behandelen hoe digitale reputatieschade en groepsdruk doorwerken in de volwassenheid.
Hieronder vind je het overzicht voor het MBO:
Boektitel & Auteur | Leeftijd/Doelgroep | Samenvatting | Informatie & Links |
|---|---|---|---|
| Payback (Margje Woodrow) | Vanaf 13-18+ jaar | Behandelt de schaduwkant van de 'juice-cultuur' op TikTok. Studenten worden verleid om voor geld schadelijke informatie over anderen te delen, wat leidt tot ernstige privacyschending en chantage. | Boekinformatie & Recensie |
| Het zusje van(Carlie van Tongeren) | Jongvolwassenen | Liv wordt het slachtoffer van een intense online haatcampagne en 'cancelcultuur' nadat haar broer een ongeluk heeft veroorzaakt. Het boek belicht de impact van secundaire uitsluiting en reputatieschade. | Lesmateriaal & Analyse |
| Language for ... jokes and humour(Engelstalig) | Specifiek MBO | Een lesmodule die zich richt op de gevolgen van het nemen van slechte online beslissingen en het onderscheid tussen humor en kwetsend gedrag. | MBO Lesmateriaal Info |
| #Selfie (Caja Cazemier) | Vanaf 13-16+ jaar | Belicht de risico's van online gedrag, het ondoordacht delen van (intieme) foto's op sociale media en de verstrekkende gevolgen daarvan voor iemands toekomst. | Informatie via Stop Pesten Nu |
| Off line | Vanaf 13-16+ jaar | Jiska's leven wordt een hel door een populaire klasgenoot die via gemene sms-berichten en haatpagina's op internet de hele groep tegen haar opzet. | Top 10 Boekenlijst |
| Spijt! (Stripversie / Boek) (Carry Slee) | Alle leeftijden | De klassieker over de collectieve schuld van de 'grijze massa' die wegkijkt bij pesterijen. De nieuwe stripversie maakt het thema ook voor MBO-studenten weer actueel en toegankelijk. | Lespakket & Didactiek |
Aanvullende materialen en adviezen voor het MBO:
- Upstander-gedrag: In het MBO is het cruciaal om studenten te trainen tot 'upstanders' (mensen die opkomen voor anderen) in plaats van passieve omstanders, om zo de sociale norm in online groepsapps te beïnvloeden.
- Juridische kaders: Voor deze doelgroep is het essentieel om te wijzen op de strafbaarheid van zaken als doxing(het delen van privégegevens) en shame sexting, waarbij slachtoffers soms jarenlang last houden van online vernedering.
- Serious Games: Hoewel MediaMasters voor jongere kinderen is, biedt Netwerk Mediawijsheid ook voor oudere doelgroepen materialen over digitale weerbaarheid en ethiek.