Cyberpesten is pesten dat plaatsvindt via internet, mobiele telefoons en sociale media. Deze vorm van pesten is de afgelopen jaren sterk toegenomen, omdat steeds meer contacten online plaatsvinden. Cyberpesten kan net zo schadelijk zijn als pesten in het echt — misschien zelfs nog erger, omdat het dag en nacht kan doorgaan en vaak onzichtbaar is voor ouders, leraren of collega’s. Bij cyberpesten worden dezelfde mechanismen gebruikt als bij andere vormen van pesten: het gaat altijd om herhaald gedrag, een machtsverschil en de bedoeling om iemand pijn te doen of buiten te sluiten.
Wat is cyberpesten?
Cyberpesten kan op veel manieren gebeuren. Het kan gaan om het sturen van nare berichten, het verspreiden van geruchten, het maken van nepaccounts of het delen van gênante foto’s of video’s. Ook online buitensluiten, iemand negeren in groepsapps of iemand bewust niet taggen in gezamenlijke berichten zijn vormen van cyberpesten. Vaak denkt men dat online pesten minder erg is omdat het “maar op een scherm” gebeurt. In werkelijkheid kunnen online berichten of beelden altijd opnieuw worden bekeken en gedeeld. Dit maakt de impact vaak groter en langduriger.
Voorbeelden op school
- Bij leerlingen kan cyberpesten zich uiten in nare berichten via WhatsApp, Snapchat, Instagram of TikTok. Ook het verspreiden van roddels in groepsapps of het delen van bewerkte foto’s komt vaak voor.
- Sommige kinderen worden expres uit klasgroepen verwijderd of genegeerd in online games. Omdat deze vormen van pesten ook na schooltijd doorgaan, voelen slachtoffers zich vaak nergens meer veilig.
Voorbeelden op het werk
- Op de werkvloer kan cyberpesten zich uiten in kwetsende e-mails, gemene opmerkingen in groepschats of het opzettelijk buitensluiten van collega’s in digitale overleggen.
- Het kan ook gaan om roddels of beledigingen die online verspreid worden, bijvoorbeeld via intranet of besloten groepen. Dit gedrag kan ervoor zorgen dat medewerkers zich onveilig voelen en hun werkplezier verliezen
\Voorbeelden in sportteams en verenigingen
- Bij sportteams kan cyberpesten betekenen dat spelers belachelijk worden gemaakt in teamapps, dat er grappen over hen worden verspreid op sociale media of dat ze online worden uitgesloten van teambijeenkomsten.
- Soms worden er filmpjes van fouten tijdens trainingen gedeeld, of worden er kwetsende opmerkingen geplaatst onder teamfoto’s. Deze vormen van online pesten kunnen het plezier in sport volledig wegnemen en leiden tot isolatie.
Voorbeelden in de zorg
- In de zorg kan cyberpesten voorkomen onder medewerkers, bijvoorbeeld via roddelberichten in WhatsApp-groepen of via digitale pesterijen in interne systemen.
- Ook bewoners kunnen elkaar online pesten, bijvoorbeeld in besloten online groepen of chats. Het kan gaan om nare berichten, uitsluiting of het verspreiden van persoonlijke informatie.
Hoe kun je cyberpesten herkennen?
- Cyberpesten is vaak onzichtbaar voor de buitenwereld. Let op signalen zoals plotselinge terughoudendheid om de telefoon of computer te gebruiken, plotseling minder online actief zijn, angst of verdriet na het lezen van berichten of het vermijden van sociale situaties.
- Slachtoffers kunnen zich schamen en het gevoel hebben dat ze nergens meer veilig zijn, omdat online pesten hen zelfs thuis kan bereiken.
Wil je meer weten over de vormen van pesten of hoe je pesten herkent? Bekijk onze themapagina’s en ontdek hoe jij kunt helpen. Samen maken we de groep. Themapagnina’s
- Fysiek pesten
- Online buitensluiten
- Overige vormen en combinaties
- Psychisch en relationeel pesten
- Verbaal pesten
- Wat kun jij doen?
Wat kun je doen?
- Als je merkt dat iemand wordt gecyberpest, neem het serieus. Praat met het slachtoffer, bied steun en help om de situatie bespreekbaar te maken. Moedig aan om screenshots te maken en het gedrag te melden bij school, werk of de beheerder van het platform.
- Maak met elkaar afspraken over online gedrag. Spreek af dat roddelen, negeren of het delen van kwetsende berichten niet wordt geaccepteerd. Zorg dat iedereen weet waar hij of zij terecht kan voor hulp.
- Ben je zelf slachtoffer? Blokkeer de pester waar mogelijk, bewaar bewijzen en praat erover met iemand die je vertrouwt. Je hoeft het niet alleen op te lossen.
Samen stoppen we cyberpesten
Cyberpesten kan diepe sporen achterlaten en iemands zelfvertrouwen en veiligheid blijvend schaden. Door online pesten serieus te nemen, duidelijke afspraken te maken en in te grijpen als het gebeurt, kunnen we samen zorgen voor een veilige online omgeving. Lees alles over cyberpesten (online pesten) in ons uitgebreide Kenniscentrum Online Pesten
Bij Stop Pesten Nu ondersteunen we scholen, bedrijven, sportverenigingen en zorginstellingen om cyberpesten te herkennen en aan te pakken. We bieden praktische tips, trainingen en materialen om online gedrag bespreekbaar te maken en te verbeteren.