Zoek je gratis lesmateriaal over pesten en online pesten voor het middelbaar beroepsonderwijs? Op deze pagina vind je een uitgebreid aanbod van gratis lessen, werkvormen, lespakketten, werkbladen, posters, video's, cases, campagnes, podcasts, documentaires, boeken en films voor MBO-studenten. De materialen zijn direct inzetbaar tijdens de Gouden Weken, de Zilveren Weken, de Week tegen Pesten, de Week van de Mediawijsheid, studieloopbaanbegeleiding, burgerschapslessen en op ieder ander moment in het schooljaar waarop pesten, online pesten, buitensluiten, groepsvorming, stage of sociale veiligheid aandacht vraagt.

Nieuw voor Week tegen Pesten 2026

• MBO Mini-documentaire: 'Zes minuten die het verschil maken'
• MBO bovenbouw Eigen verantwoordelijkheid en actieplan: van inzicht naar gedrag
• MBO onderbouw Veilig van klas naar werkvloer
• MBO bovenbouw Pesten op de stage en de werkvloer: groepsdynamiek buiten de klas
• MBO onderbouw Van toekijken naar helpen
• MBO bovenbouw Voorbeeldgedrag en groepsnormen: de toon zetten voor je eigen klas
• MBO onderbouw Niet de thuissituatie, maar de groep
• MBO bovenbouw Laagdrempelig melden: niet wachten tot het slachtoffer het zelf zegt
• MBO bovenbouw Signalen leren herkennen: pesten is vaak stil
• MBO onderbouw Wie bepaalt de norm
• MBO onderbouw Zien is meer dan kijken
• MBO bovenbouw Actief ingrijpen: niet afwachten, maar handelen
• MBO onderbouw Ingrijpen mag geen toeval zijn
• MBO bovenbouw Casus Herkenbaar uit de praktijk Sanne
• MBO onderbouw Casus groepsapp 2B
• MBO Magazine: 'Verhalen die anders niet verteld worden'
• MBO HR-campagne: 'Iedereen erbij, vanaf dag één'
• MBO Stageposter: 'Dit is hoe wij hier werken'
• MBO Pesten tijdens de stage
• MBO Expositie/installatie: 'Het zwarte kruis op de werkvloer'
• MBO Fotoreportage: 'Wat de foto niet laat zien'
• MBO Sociale-mediacampagne: 'Maak het onzichtbare zichtbaar'
• MBO Podcast: 'De stem die je niet hoort'
• MBO WhatsApp ontploft
• MBO Welke ongeschreven regels gelden in jouw klas?
• VMBO onderbouw Het groepsgedrag kwartet week tegen pesten
• MBO Herkenbaar uit de praktijk
• MBO 1 en 2 De Werkvloer-observatie
• MBO Real talk, de groep bepaalt | Pesten aanpakken als groepsproces
• Les MBO Digitale Groepsnorm Challenge | Week tegen Pesten
• Boeken over cyberpesten voor PO, VO en MBO
• Kracht van film in de klas PO VO en MBO
• VO en MBO div lesmaterialen Pesten aanpakken als groepsproces
• VO en Mbo Quiz
• MBO Decodeeruitdaging: De groepscode - NIEUW (toegevoegd na eerste versie)
• MBO Techniek-stage Escape-uitdaging: De verkeerde aansluiting - NIEUW (toegevoegd na eerste versie)
• MBO Escape uitdaging: De ontbrekende schakel | Week tegen Pesten - NIEUW (toegevoegd na eerste versie)
• MBO Maak voorlichtingsvideo: 'De video die we nooit maakten' - NIEUW (toegevoegd na eerste versie)
• VMBO en VSO De stage uitdaging - NIEUW (toegevoegd na eerste versie)

Lesmateriaal per thema

Bij MBO werken we minder met een vaste groepsindeling en meer met thema's die aansluiten bij niveau, klas, stage en werkvloer. Veel materialen zijn breed inzetbaar; gebruik je eigen inschatting van je studenten.

MBO 1 en 2

• MBO 1 en 2 De Werkvloer-observatie

Pesten als groepsproces

• MBO Welke ongeschreven regels gelden in jouw klas?
• MBO Real talk, de groep bepaalt | Pesten aanpakken als groepsproces
• Les MBO Digitale Groepsnorm Challenge | Week tegen Pesten
• VO en MBO div lesmaterialen Pesten aanpakken als groepsproces
• MBO Decodeeruitdaging: De groepscode

Online gedrag, social media & sexting

• MBO WhatsApp ontploft
• Boeken over cyberpesten voor PO, VO en MBO
• 6 scenarios over pesten en online pesten MBO en VO
• Campagne tegen Online Haat maken (Online Pesten) zie voorbeeld iLief or Leave campagne
• Case Online pesten - Lara's situatie
• Case Whatsapp roddelen en uitsluiten
• Casus Roddelen en uitsluiten online
• Cyberpesten - mediawijsheid van MBO mediawijsheid
• Cyberpesten, 5 cases, verschillen tussen offline & online gedrag
• Omgaan met Media - Cyberpesten van MBO Mediawijsheid
• Omgaan met negatief online effect
• Online (on)wenselijk gedrag
• Privacy - Gevaren Cyberpesten - Sexting - Grooming
• Rechten en plichten online
• Reflectie opdracht voor online pesters
• Reflectie-opdracht pester - Reflecteer op jouw gedrag ten opzichte van jouw klasgenoot die je online hebt gepest
• Regels in WhatsApp-groepen
• Rollenspel + quiz naaktvideo viraal
• Sextortion
• Skit "De naaktfoto" met inzicht-, reflectie en quiz vragen 16-20 jarigen
• Vijf cases over Pesten en Online Pesten MBO en VO
• Wat zijn de gevolgen van het nemen van slechte online beslissingen

Stage & werkvloer

• MBO HR-campagne: 'Iedereen erbij, vanaf dag één'
• MBO Stageposter: 'Dit is hoe wij hier werken'
• MBO Pesten tijdens de stage
• MBO Expositie/installatie: 'Het zwarte kruis op de werkvloer'
• MBO Techniek-stage Escape-uitdaging: De verkeerde aansluiting
• VMBO en VSO De stage uitdaging — ook geschikt voor VSO-leerlingen die op stage gaan

Gouden & Zilveren Weken (groepsvorming)

• Groepsproject Zilveren Weken
• Groepsvorming Zilveren Weken
• Onze klas, onze regels Zilveren Weken
• Onze MBO Reis Gouden Weken
• Reflectie op teamwerk Zilveren Weken
• Teamopdrachten samenwerking Zilveren Weken
• Werkvorm: "In iemand anders' schoenen" Zilveren Weken
• Wie ben ik

Breed inzetbaar voor de hele MBO-klas

• MBO Sociale-mediacampagne: 'Maak het onzichtbare zichtbaar'
• VMBO onderbouw Het groepsgedrag kwartet week tegen pesten
• MBO Herkenbaar uit de praktijk
• MBO Escape uitdaging: De ontbrekende schakel | Week tegen Pesten
• 3 cases over pesten via What's App
• Achtergrond informatie om pesten bespreekbaar te maken
• Actief afspraken maken tegen pesten
• Activity sheet famous quotes on bullying match them with emojis
• Activity The Story of the Star Thrower
• Anti Bullying Week sons
• Bevorderen van verbinding, begrip en respect
• Bevorderen van verbinding, begrip en respect om pesten tegen te gaan
• Case Een leerling heeft last van angst en stress als gevolg van het pestgedrag van klasgenoten
• Case met gesprekspunten voor een inclusievere omgeving
• Case uitsluiting
• Casus met gesprekspunten Een leerling wordt gepest door zijn klasgenoten omdat hij een andere achtergrond heeft en anders praat dan de rest van de klas
• Casus omgaan met pestgedrag
• Casus Omgaan met Pestgedrag en de Gevolgen
• Casus over pesten
• Cijfer puzzel voor bovenbouw HAVO/VWO en MBO
• Creatieve activiteit Anti-pest poster maken
• Empathie ontwikkelen bij MBO-Leerlingen
• Groepsdiscussies over hypothetische conflicten en oplossingen
• Gym coöperatief spel
• Hoe bouw je positieve relaties op?
• In gesprek over pesten
• Kindness Bingo includes 30 bingo cards to download and print
• Kindness Circle Time activities
• Kindness every day (52 lives) ages 5-7
• Kindness is everything 7-11 year
• Nina Santana Film
• Omgaan met pestgedrag ahv case
• Ontwikkeling van sociale vaardigheden voor een positieve groepsdynamiek
• Opbouwen positieve relaties met je klasgenoten
• Positief met elkaar omgaan
• Positieve groepsdynamiek opkomen voor elkaar
• Reflecteren op pesten door schrijven
• Reflectie opdracht 'zwijgende' omstander MBO
• Reflectie opdracht voor meelopers
• Reflectieopdrachten
• Rollenspel en quiz
• Stellingen over roddelen gespreksstarter MBO
• Van oplossingen naar advies MBO
• Verbindend gedrag tegen pesten
• Wanneer gaat iets te ver MBO
• Werkvorm: "Respectdagboek" - Een Reflectieve Oefening

Ook geschikt voor VO

• VO en Mbo Quiz
• Actief afspraken maken tegen pesten VO en MBO
• Interactieve puzzel VO en MBO
• Mindmap maken over roddelen, buitensluiten, negeren VO en MBO
• Reflecteren op pesten door schrijven VO en MBO
• Rekenpuzzel MBO en VO
• Stellingenspel over pesten VO en MBO

Boeken, films, documentaires & podcasts

• MBO Mini-documentaire: 'Zes minuten die het verschil maken'
• MBO Magazine: 'Verhalen die anders niet verteld worden'
• MBO Fotoreportage: 'Wat de foto niet laat zien'
• MBO Podcast: 'De stem die je niet hoort'
• MBO Maak voorlichtingsvideo: 'De video die we nooit maakten'
• Kracht van film in de klas PO VO en MBO
• Docu #Challenge the challenge + gratis materiaal
• Documentaire Interactieve iBook bij documentaire Bully
• Duivelse Dilemma's film Sex Ding (2017) + gratis materiaal
• Films over Pesten voor PO, VO en MBO + lespakketten
• Freak korte film over pesten + materiaal

Pesten aanpakken als groepsproces

Pesten speelt zich niet alleen af tussen degene die pest en degene die wordt gepest. De reacties van anderen hebben invloed op wat er gebeurt. Meelachen, zwijgen, wegkijken, ondersteunen, ingrijpen of melden kunnen bepalen of pesten doorgaat of wordt gestopt. Met lessen zoals Real talk, de groep bepaalt, Pesten aanpakken als groepsproces, Welke ongeschreven regels gelden in jouw klas? en de Digitale Groepsnorm Challenge onderzoeken studenten hoe gedrag binnen een groep ontstaat en blijft bestaan. Studenten kijken naar hun eigen rol en naar de normen binnen de klas: welk gedrag wordt normaal gevonden, wat gebeurt er wanneer iemand wordt buitengesloten, waarom zeggen studenten soms niets, en wat is nodig om als groep een andere norm neer te zetten.

Pesten tijdens stage en op de werkvloer

Voor MBO-studenten speelt sociale veiligheid niet alleen op school, maar ook tijdens stages, leerwerktrajecten en op de werkvloer. Studenten kunnen te maken krijgen met buitensluiten, kleinerende opmerkingen, roddelen, negeren, machtsmisbruik, vernedering of gedrag dat wordt afgedaan als een grap. Met materialen zoals Pesten tijdens de stage, De Werkvloer-observatie, de Stageposter Dit is hoe wij hier werken en de HR-campagne Iedereen erbij, vanaf dag één onderzoeken studenten welke omgangsvormen op een werkplek gelden en hoe zij onveilig gedrag kunnen herkennen. Studenten leren dat professioneel handelen niet alleen gaat over het uitvoeren van werkzaamheden, maar ook over respectvol samenwerken, grenzen bewaken, verantwoordelijkheid nemen en bijdragen aan een veilige werkomgeving.

Online pesten, groepsapps en sociale media

Online en offline gedrag lopen voor MBO-studenten voortdurend door elkaar. Wat in de klas, op school of tijdens een stage gebeurt, kan doorgaan in WhatsApp-groepen, sociale media, online games en andere digitale omgevingen. Op deze pagina vind je lessen en werkvormen over WhatsApp-groepen, online uitsluiten, roddelen, cyberpesten, haatcomments, privacy, sexting, grooming, sextortion en online rechten en plichten. Studenten kunnen onder andere werken met WhatsApp ontploft, de Digitale Groepsnorm Challenge, cases over WhatsApp, roddelen en uitsluiten, regels in WhatsApp-groepen en lessen over privacy, sexting, grooming en sextortion. Deze materialen helpen studenten om situaties te analyseren voordat zij reageren, delen of doorsturen.

Stage, beroep en professionele houding

Binnen het MBO is het belangrijk om de relatie te leggen tussen gedrag op school en gedrag binnen het toekomstige beroep. Sociale veiligheid, inclusie en respect zijn onderdeel van professioneel handelen. Met de HR-campagne Iedereen erbij, vanaf dag één ontwikkelen studenten een campagne over hoe nieuwe medewerkers en stagiairs binnen een organisatie worden ontvangen. Met de Stageposter Dit is hoe wij hier werken maken zij zichtbaar welke omgangsvormen en groepsnormen op een werkplek nodig zijn. Deze opdrachten kunnen worden gekoppeld aan burgerschap, loopbaanbegeleiding, voorbereiding op stage, beroepshouding en praktijklessen.

Actieve en creatieve lesmaterialen

De materialen zijn ontwikkeld om studenten actief te laten kijken, luisteren, praten, onderzoeken, samenwerken, creëren en reflecteren: cases en praktijkscenario's, groepsdiscussies en gespreksstarters, stellingenspellen en quizzes, rollenspellen en scènes, observatieopdrachten, reflectie- en schrijfopdrachten, mindmaps en analyses, posters en campagnes, podcasts en mini-documentaires, magazines en fotoreportages, sociale-mediacampagnes, exposities en installaties, films en documentaires met lesmateriaal, en puzzels en samenwerkingsopdrachten.

Mini-documentaires, podcasts en campagnes

Bij de mini-documentaire Zes minuten die het verschil maken brengen studenten zelf een situatie in beeld waarin een kleine reactie van een klasgenoot, docent, collega of leidinggevende invloed heeft op wat er gebeurt. In het magazine Verhalen die anders niet verteld worden onderzoeken studenten ervaringen, perspectieven en groepsprocessen die vaak onzichtbaar blijven. Met de podcast De stem die je niet hoort geven studenten aandacht aan mensen die binnen een groep weinig ruimte krijgen of niet worden gehoord. Bij de sociale-mediacampagne Maak het onzichtbare zichtbaar ontwikkelen studenten content over subtiele vormen van buitensluiten, pesten en onveilig gedrag. Deze opdrachten worden vooraf uitgewerkt met een duidelijke opzet, rolverdeling en draaiboek, zodat de uitvoering veilig blijft en studenten geen persoonlijke ervaringen hoeven te delen.

Beeld, kunst en wat onzichtbaar blijft

Pesten en buitensluiten zijn niet altijd zichtbaar op een foto, video of tijdens een kort bezoek aan een klas of werkplek. In de fotoreportage Wat de foto niet laat zien maken studenten zichtbaar welke informatie ontbreekt wanneer je alleen naar één moment kijkt. Bij de expositie of installatie Het zwarte kruis op de werkvloer onderzoeken studenten hoe onveilig gedrag, macht, uitsluiting en groepsnormen binnen een werkomgeving zichtbaar kunnen worden gemaakt.

Gouden Weken en Zilveren Weken

De start van een opleiding, studiejaar, nieuwe klas of stageperiode is een belangrijk moment voor groepsvorming. Met materialen zoals Onze MBO Reis, Onze klas, onze regels, Wie ben ik, groepsvormingsopdrachten, teamopdrachten en reflectie op teamwerk kunnen studenten elkaar beter leren kennen en samen afspraken maken. Tijdens de Zilveren Weken kunnen deze afspraken opnieuw worden besproken: hoe gaat het nu werkelijk in de groep, voelt iedereen zich betrokken, welke ongeschreven regels zijn ontstaan en wat moet worden aangepast om de klas veilig te houden.

Boeken, films en documentaires

Naast lessen en werkvormen vind je op deze pagina boeken, films, documentaires en korte video's over pesten en online pesten. Studenten kunnen onder andere werken met #Challenge the challenge, de documentaire Bully, de film Sex Ding, de korte film Freak en andere films over pesten, online gedrag, groepsdruk en sociale veiligheid.

Direct inzetbaar in de klas

Veel downloads bevatten een uitgewerkt lesplan, docentenhandleiding, werkbladen, voorbeeldvragen, antwoorden en praktische tips. De lessen zijn geschikt voor burgerschap, studieloopbaanbegeleiding, mentoruren, voorbereiding op stage, beroepshouding, mediawijsheid en andere lessen waarin sociale veiligheid en professioneel gedrag centraal staan.

Gratis lesmateriaal van Stop Pesten Nu

Sinds 2013 ontwikkelt Stop Pesten Nu praktische en wetenschappelijk onderbouwde informatie en lesmaterialen over pesten en online pesten. De website wordt jaarlijks door honderdduizenden bezoekers gebruikt. De Koninklijke Bibliotheek heeft de website van Stop Pesten Nu geselecteerd vanwege de uitgebreide informatie over pesten, online pesten en cyberpesten. De website is opgenomen als digitaal erfgoed binnen het UNESCO Charter on the Preservation of the Digital Heritage. Bekijk de lesmaterialen, kies een les of werkvorm die past bij jouw studenten en ga direct aan de slag met pesten herkennen, bespreekbaar maken en aanpakken. De materialen zijn het hele schooljaar gratis te gebruiken.

Kennis-, informatie- en expertisecentrum over Pesten & Online Pesten