Instructie voor leerkrachten in het primair onderwijs
Voorbereiding
Onderwerp: Het verschil tussen klikken en melden (bij pesten)
Veel kinderen denken dat je “klikt” als je iets vertelt aan de leerkracht over een ander kind. Vooral bij pesten is dat een groot probleem. Want als kinderen pesten niet durven te melden omdat ze bang zijn om voor klikspaan uitgemaakt te worden, blijft het pesten doorgaan. Daarom is het belangrijk dat jij als leerkracht helder uitlegt wat het verschil is tussen klikken en melden. En dat je kinderen helpt om in te zien: pesten melden is geen klikken.
Wat is klikken?
Je klikt als je iets vertelt over een ander om die persoon in de problemen te brengen.
Je vertelt het niet omdat je je zorgen maakt, maar om zelf iets te winnen (bijvoorbeeld aandacht, of om aardig gevonden te worden).
Het gaat vaak om kleine dingen die geen echte gevolgen hebben.
Voorbeelden van klikken
“Juf, hij ging van zijn stoel af zonder te vragen!”
“Meester, zij heeft een snoepje in haar tas en dat mag niet!”
“Juf, hij zat op jouw stoel toen jij even weg was!”
Kinderen weten vaak dat klikken niet netjes is. Ze vinden het vervelend als iemand dingen doorvertelt zonder reden. Dat is logisch, want klikken heeft te maken met vertrouwen beschadigen.
Wat is melden?
Je meldt iets als je ziet dat iemand pijn heeft, verdrietig is of onrecht wordt aangedaan.
Je doet het omdat je een ander wilt helpen en de situatie niet zelf kunt oplossen.
Melden is iets doen wat moedig is: je komt op voor iemand die het moeilijk heeft.
Voorbeelden van melden:
“Meester, ik zag dat Sam elke pauze alleen staat. De anderen doen expres alsof hij er niet is.”
“Juf, Anna wordt steeds uitgescholden in de kleedkamer en ik weet niet hoe ik haar kan helpen.”
“Meester, ze maken steeds grapjes over de bril van Isa. Zij zegt niks, maar ik zie dat ze er verdrietig van wordt.”
Als een kind iets meldt, neemt het verantwoordelijkheid. Niet om iemand te verraden, maar om de ander te beschermen. Dat verdient geen afkeuring, maar waardering.
Wat moet jij als leerkracht doen?
Reageer positief en dankbaar als een kind iets meldt.
Zeg: “Fijn dat je dat zegt, zo kunnen we zorgen dat iedereen zich veilig voelt.”
Zeg nooit: “Ga dat maar zelf oplossen”, als het over pesten gaat.
Wees alert op groepsdruk: kinderen die melden worden soms uitgelachen. Sta daar direct bij stil: “We hebben afgesproken dat het goed is om op te komen voor elkaar.”
Kom er altijd op terug in de kring of het klassengesprek. Laat zien dat melden werkt.
Situaties
- Je ziet iemand expres iemands brood op de grond gooien.
- Je vertelt de juf dat iemand vals speelde met galgje.
- Iemand wordt elke dag buitengesloten bij voetbal.
Klassikaal:
- Wat is klikken?
- Wat is helpen?
- Wanneer zou jij iets zeggen?
- Wat zou je willen dat een ander voor jou doet?
Maak met de klas een lijst
“Wat vinden wij belangrijk genoeg om te melden?”
Denk aan: uitschelden, buitensluiten, spullen verstoppen, duwen, expres iemand bang maken.
Zo geef je kinderen houvast én je maakt melden normaal.
Sluit af met klasafspraak:
“Als iemand wordt buitengesloten of gepest, zeggen we dat tegen de juf of meester. Want niemand hoort alleen te staan.”