900+ gratis lesmaterialen pesten | PO VO MBO | Stop Pesten Nu

Grip op de groep, vanaf het eerste lesuur, gratis lesmaterialen

Elke klas kent dat ene moment: een appgroep die ontspoort, een leerling die net iets te vaak alleen aan de kant staat, een nieuwe klas die nog moet wennen aan elkaar. Precies daar maak jij het verschil — en daarvoor geven we je vandaag nog de materialen in handen.Ruim 900 gratis lesmaterialen voor PO, VO en MBO scholen over Pesten & Cyberpesten van Stichting Stop Pesten Nu

Bij Stop Pesten Nu vind je ruim 900 gratis lesmaterialen over pesten en online pesten. Voor PO, VO, MBO en SO, zonder registratie, direct te downloaden en te gebruiken — niet alleen tijdens de Week tegen Pesten of de Landelijke Dag tegen Pesten, maar het hele schooljaar door.

Elk jaar een nieuw thema, een nieuwe slogan, nieuwe materialen voor de Landelijke Week tegen Pesten — en zelden ruimte om echt te verdiepen. Wij kiezen voor het tegenovergestelde: één doorlopende lijn die je jaar op jaar verdiept, gebouwd rond de vragen die scholen ons het vaakst stellen. Hoe merk ik dat er iets speelt in de groep? Wat helpt volgens leerlingen zelf? Hoe pak je groepsdruk aan zonder met de vinger te wijzen?

Gratis lesmateriaal en artikelen voor het primair onderwijs (PO)

Gratis lesmateriaal en artikelen voor het voortgezet onderwijs (VO)

Gratis lesmateriaal en artikelen voor het middelbaar beroepsonderwijs (MBO)

Grijp het moment

  • Start van het schooljaar & Gouden Weken — leg de basis voor een veilige groep, nog vóór groepsdruk en pikorde de overhand nemen.
  • Zilveren Weken — herstel de groepssfeer na de kerstvakantie, als de verhoudingen vaak weer schuiven.
  • Week tegen Pesten — ga verder dan een thema-week met lesmateriaal dat écht blijft hangen.
  • De rest van het schooljaar — pesten stopt niet na oktober, en onze materialen ook niet: blijf bouwen aan groepsvorming, digitaal burgerschap en sociale veiligheid.

Casussen, escape rooms, filmpjes met gespreksvragen, rollenspellen en werkvormen over online pesten en groepsdruk — allemaal gebouwd vanuit één overtuiging: pesten is geen probleem van één dader, maar van een hele groep. Onze materialen helpen leerlingen dat proces te doorzien en samen verantwoordelijkheid te nemen voor een veilige klas. 

Ga direct naar de materialen die je zoekt

Meer kennis voor onderwijsprofessionals

Doel van de les

Studenten leren signalen herkennen en nadenken over wat ze kunnen doen als ze merken dat iemand buiten de groep valt of gepest wordt.

Duur van de les

50 minuten

Benodigde materialen

Whiteboard of groot vel papier

Korte situatieschetsen, zoals:

– Een student wordt genegeerd in de groep

Doel van de les

Leerlingen onderzoeken wat het betekent dat iedereen erbij hoort en hoe ze dat zichtbaar kunnen maken in de klas.

Duur van de les

50 minuten

Doel van de les

De leerlingen leren hoe samenwerken eruitziet en oefenen met samenwerken in kleine groepjes.

Duur van de les

45 minuten

Doel van de les

De leerlingen leren dat het belangrijk is dat iedereen erbij hoort in de klas.

Duur van de les

45 minuten

Benodigde materialen

  • Whiteboard of groot vel papier
  • Plakbriefjes

 

Doel van de les

De leerlingen leren hoe ze kunnen zien of iemand wordt buitengesloten of gepest en hoe ze kunnen helpen.

Duur van de les

45 minuten

Signalen van buitensluiten en pesten VO-scholen

Doel van de les

Leerlingen leren signalen herkennen en nadenken over wat ze kunnen doen als ze merken dat iemand buiten de groep valt of gepest wordt.

Duur van de les

50 minuten

Benodigde materialen

Whiteboard of groot vel papier

1. Samenwerkingsopdracht ‘Mini-project voor de wijk’

  • Doel: Samenwerken buiten de comfortzone, sociale cohesie versterken.

  • Werkwijze:

    1. Verdeel de klas in gemixte groepen (niet zelf laten kiezen).

    2. Geef opdracht: “Bedenk een mini-project dat iets goeds doet voor de buurt (bijv. schoonmaakactie, posteractie, inzamelactie).”

    3. Laat groepen plannen, uitvoeren en presenteren.

    4. Evalueer de samenwerking.

     

1. Sociale kaart van de klas

  • Doel: Inzicht krijgen in onderlinge verhoudingen, vriendschappen en spanningen.

  • Werkwijze:

    1. Laat leerlingen op een vel papier hun “klaskaart” tekenen: wie zijn hun vrienden? Met wie werken ze graag samen?

    2. Verzamel anoniem en analyseer: zie je eilandjes? Uitsluitingen?

    3. Bespreek klassikaal (zonder namen): hoe kunnen we zorgen dat iedereen erbij hoort?

  • Wanneer: Begin schooljaar, en na de kerstvakantie.

 

1. Klasposter ‘Wij zijn een team!’

  • Doel: Samen regels en afspraken maken, eigenaarschap creëren.

  • Werkwijze:

    1. Bespreek in de kring: “Wat vinden wij belangrijk voor een fijne klas?”

    2. Noteer alle ideeën op het bord.

    3. Kies samen 5 tot 7 kernregels.

    4. Laat de leerlingen een grote poster maken (tekeningen, handafdrukken, foto’s).

    5. Hang deze zichtbaar op in de klas.

  • Wanneer: Tijdens de gouden weken en na elke vakantie als opfrissing.

In dit document vind je kant-en-klare materialen en voorbeelden waarmee je direct aan de slag kunt om pesten en online pesten aan te pakken als groepsproces in het primair onderwijs. Het bevat eenvoudige spreekteksten, een visueel schema, werkvormen, herkenbare situaties, gezamenlijke afspraken en een checklist voor jezelf. Zo werk je elke dag aan een veilige klas waar iedereen zich gezien en gesteund voelt.

In deze toolkit vind je kant-en-klare materialen om pesten als groepsproces aan te pakken in het mbo. De taal en voorbeelden sluiten aan bij mbo-studenten. Je vindt hier spreekteksten, een visueel schema, werkvormen, herkenbare situaties, gezamenlijke afspraken, een checklist én afsluitteksten voor elke werkvorm.

In deze lesbrief vind je kant-en-klare materialen om pesten als groepsproces aan te pakken in het speciaal onderwijs. Alle onderdelen zijn aangepast voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. De taal is eenvoudig en visueel ondersteund. Je vindt hieronder spreekteksten, een visueel schema, werkvormen, herkenbare situaties, gezamenlijke afspraken en een checklist.

Hieronder vind je een volledig uitgewerkte lesbrief voor het werkblad Stripverhaal, gericht op pesten VO onderbouw. De lesbrief bevat een duidelijke opbouw, doelen, voorbeeldantwoorden, toelichting voor docenten.

De lesbrief bevat een duidelijke opbouw, doelen, materialen, voorbeeldantwoorden, toelichtingen en suggesties voor verdiepende gesprekken. De inhoud is eenvoudig en motiverend (B1-niveau):

 

Pesten stopt niet op het schoolplein. Steeds vaker gebeurt het online, via WhatsApp, TikTok, Snapchat en gamechats. Cyberpesten is vaak onzichtbaar voor volwassenen, maar de impact is groot. Kinderen voelen zich buitengesloten, onzeker en soms zelfs bang om naar school te gaan.

Wil je als leerkracht in groep 6, 7 of 8 aan de slag met dit belangrijke onderwerp? Speciaal voor basisscholen ontwikkelden wij een gratis, direct te gebruiken PowerPoint over cyberpesten. Perfect voor bijvoorbeeld de Week tegen Pesten, maar ook inzetbaar op elk moment in het schooljaar.

Kinderen leren al vroeg hoe belangrijk het is om over emoties te praten. Boos, blij, verdrietig of bang: als leerlingen leren benoemen wat ze voelen, kunnen ze beter omgaan met zichzelf en met anderen. Dat is de basis voor een fijne en veilige groep. Tijdens de Week tegen Pesten is dit extra belangrijk. Door te praten over emoties leg je een stevige basis voor respect en begrip.

Speciaal voor groep 3, 4 en 5 maakten wij een gratis PowerPoint. Je kunt deze direct gebruiken in de klas, bijvoorbeeld tijdens een kringgesprek of les over sociale veiligheid.

Doel: Bewustwording creëren over groepsrollen bij pesten en stimuleren van positieve groepsvorming. Geschikt voor gebruik in klassen, teams, sportgroepen of andere groepsverbanden.

Doelgroep: Leerlingen vanaf groep 6, jongeren, sportteams, werkteams en bewonersgroepen met begeleiding. Aanpasbaar voor diverse leeftijden en niveaus.

Benodigdheden:

Deze les is bedoeld om leerlingen bewust te maken van de invloed van groepsdruk en subtiel pesten binnen vriendschappen.

Deze les is bedoeld voor leerlingen in het voortgezet onderwijs en MBO (leeftijd 13-18 jaar). De nummers "Only the Young" van Taylor Swift en "Your Power" van Billie Eilish worden gebruikt om de thema's pesten, machtsmisbruik en zelfacceptatie bespreekbaar te maken. Door middel van de muziek leren de studenten reflecteren op hun eigen ervaringen met sociale druk en hun rol als omstander of slachtoffer van pesten.

Deze les is bedoeld voor leerlingen in groep 6, 7 en 8 om op een veilige manier over pesten te praten en hen bewust te maken van de impact hiervan. Het nummer "Reünie" van Snelle staat centraal en beschrijft hoe het voelt om gepest te worden, maar ook hoe je sterker uit zo'n situatie kunt komen.

Docentenhandleiding

Deze les is gericht op jongeren in het voortgezet onderwijs en MBO (13-16 jaar) en helpt hen inzicht te krijgen in hun rol als omstander bij pesten. Door het 5-stappenmodel van omstandersinterventie toe te passen, leren studenten wat ze kunnen doen als ze zien dat iemand gepest wordt en hoe ze positief kunnen ingrijpen.

Docentenhandleiding: 

Doel van de les

De les richt zich op het ontwikkelen van inzicht bij leerlingen in groep 6, 7 en 8 over hoe zij kunnen reageren op pesten in hun omgeving. Door het 5-stappenmodel van omstandersinterventie leren de kinderen wat ze kunnen doen als ze zien dat iemand wordt gepest en hoe ze het verschil kunnen maken.

IDeze les is bedoeld voor VO- en MBO-studenten om bewustwording te creëren over pesten en sociale uitsluiting, en om inzicht te geven in hoe dit gedrag invloed heeft op individuen en de schoolomgeving. Door gebruik te maken van de film "Bang, Bang, You’re Dead," komen studenten in contact met realistische scenario’s en leren ze over preventie, begrip en het steunen van slachtoffers.

Leerlingen in groep 6 t/m 8 leren samen afspraken maken om pesten te voorkomen en bespreken wat er moet gebeuren als er toch gepest wordt. Ze leren nadenken over regels en afspraken voor de klas, zodat iedereen zich veilig en fijn voelt.


Lesopbouw

Stap 1: Start van de les (5 minuten)

Doel: De les rustig beginnen en kort terugblikken op de vorige les. Vraag aan de leerlingen wat ze weten over pesten en waarom het belangrijk is dat iedereen zich prettig voelt op school.

Leerlingen ontwikkelen samen afspraken om pesten te voorkomen en aan te pakken. Ze bespreken bestaande regels op school en maken samen concrete afspraken die bijdragen aan een veilige en positieve sfeer.


Lesopbouw

Stap 1: Start van de les (5 minuten)

Doel: Het aanwezigheidslijstje nagaan, de les rustig beginnen en een terugblik op de vorige les. Vraag kort of de leerlingen nog weten waar de vorige les over ging en wat hun belangrijkste leerpunten waren.

Leerlingen leren bewust om te gaan met sociale media door samen positieve en veilige afspraken te maken over het maken, delen, en reageren op foto’s, video’s, en informatie online. Ze denken na over hoe zij zich online gedragen en formuleren samen regels om elkaar te helpen veilig en prettig gebruik te maken van sociale media.

Doelgroep
Leerlingen uit groep 6 t/m 8.

Leerlingen leren bewust om te gaan met sociale media en maken samen afspraken over het maken, delen, en reageren op foto’s, video’s, en informatie online. Ze denken na over hun eigen verantwoordelijkheid en leren positieve gedragscodes formuleren om een veilige en respectvolle online omgeving te creëren.

Doelgroep
Leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO).

"Samen positieve afspraken maken over sociale media"

Doel van de les
Leerlingen uit groep 6 t/m 8 leren op een positieve manier omgaan met sociale media door samen afspraken te maken. Ze denken na over hun eigen gedrag en leren hoe ze op een leuke en veilige manier kunnen communiceren online. De leerlingen formuleren gezamenlijk regels die ervoor zorgen dat iedereen zich prettig voelt bij het gebruik van sociale media.

Leerlingen leren bewust om te gaan met sociale media door gezamenlijk positieve groepsafspraken te maken. Ze denken na over gedragscodes en leren hoe ze op een verantwoordelijke en respectvolle manier met elkaar omgaan online. De leerlingen formuleren zelf afspraken die bijdragen aan een veilige en positieve sfeer op sociale media.

Doelgroep
Leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO).

Doel van de les
Leerlingen uit groep 6 t/m 8 leren om na te denken over waarom het soms lastig is om in te grijpen bij pesten. Ze worden zich bewust van hun eigen gedrag en leren om moed te tonen om voor anderen op te komen. Door samen te praten en na te denken over hun eigen houding, ontdekken ze hoe zij pesten kunnen helpen stoppen.

Leerlingen formuleren in groepjes tips voor verschillende doelgroepen (kinderen, ouders, leerkrachten, en schoolleiding) om cyberpesten te voorkomen. Ze leren nadenken over effectieve preventie, bewustwording rondom online gedrag, en de rol van ieder individu in het bevorderen van een veilige online omgeving.

Doelgroep
Leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO).

Leerlingen maken zelfstandig een PowerPoint-presentatie over online pesten, gericht op een specifieke doelgroep. Door de presentatie te ontwikkelen leren ze om online pesten vanuit verschillende perspectieven te bekijken en hierover op een effectieve manier te communiceren. Ze ontwikkelen daarnaast hun presentatievaardigheden en leren om hun boodschap aan te passen aan de doelgroep.

Doelgroep
Leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO).

Het doel van deze les is dat leerlingen door middel van interviews verschillende perspectieven en oplossingen verzamelen om pesten te voorkomen of te stoppen. Ze leren om op een eenvoudige en laagdrempelige manier gesprekken te voeren met mensen uit hun eigen omgeving. Na afloop van het interview verwerken de leerlingen de vragen en antwoorden schriftelijk en reflecteren ze op opvallende punten en oplossingen die ze belangrijk vinden.

Voorbereiding van de leerlingen

Neem de theorie en achtergronden van pesten door voordat ze aan deze opdracht beginnen

Zing en dans mee met Emma Bale en kijk vanaf nu niet meer weg als iemand gepest wordt!  Ontdek alles over de campagne op: Ketnet.be en VRT MAX 

Lyrics:

Ik zie je daar nog staan loop langs je in m’n hoofd hoe zou het met je gaan vandaag? 

Doel: Leerlingen leren het belang van luisteren en begrijpen om een positieve en respectvolle klasomgeving te bevorderen.

Duur: 45 minuten

 

1. Inleiding (10 minuten)

Activiteit: Gesprek over actief luisteren

Stap-voor-stap:

  1. Begin de Les:

    • Begin met een kort verhaal om het belang van luisteren te illustreren.

    Voorbeeldverhaal:

Doel: Leerlingen leren hoe ze empathie kunnen tonen en respectvol met elkaar kunnen communiceren.

Duur: 45 minuten

 

Doel: Leerlingen begrijpen wat geruchten zijn, hoe ze schadelijk kunnen zijn, en leren hoe ze geruchten kunnen voorkomen.

Duur: 45 minuten

Doel: Leerlingen leren praktische tips voor het omgaan met geruchten en het bevorderen van een positieve klasomgeving.

Duur: 60 minuten


1. Inleiding (10 minuten)

Activiteit: Begin de les met een open discussie over geruchten. Vraag de leerlingen wat zij denken dat geruchten zijn en hoe deze de sfeer en dynamiek in de klas kunnen beïnvloeden.

Voorbeeldvragen:

Doel: Leerlingen leren het belang van luisteren en begrijpen om roddelen te voorkomen en een positieve leeromgeving te bevorderen.

Duur: 60 minuten


1. Inleiding (10 minuten)

Activiteit: Begin met een open discussie over het belang van actief luisteren. Vraag de leerlingen om te delen hoe ze zich voelen wanneer iemand echt naar hen luistert en waarom dat belangrijk is. Dit helpt om bewustzijn te creëren over hoe luisteren invloed heeft op communicatie en relaties.

Voorbeeldvragen:

Doel: Leerlingen begrijpen de gevolgen van roddelen en leren hoe ze roddelen kunnen aanpakken in hun omgeving.

Duur: 60 minuten

Doel: Leerlingen begrijpen hoe onschuldig lijkende opmerkingen kunnen leiden tot roddelen en welke impact dit kan hebben.

Duur: 60 minuten

Les 1: Inleiding tot roddelen en de impact op de groep

Doel: Leerlingen begrijpen wat roddelen is en hoe het de groepsdynamiek en individuele gevoelens kan beïnvloeden.

Activiteit 1: Wat is roddelen?

  • Tijdsduur: 15 minuten
  • Benodigdheden: Whiteboard, stiften, grote vellen papier.

Stap-voor-stap:

  1. Introductie:

Doel:  Stimuleren van creatief denken en het delen van persoonlijke voorkeuren.  

Voorbereiding:  Bereid een aantal "Zou je liever" vragen voor.  

Uitvoering:   

Doel: Vertrouwen opbouwen en een open sfeer creëren voor verdere discussie.

Voorbereiding: Leg uit dat elke persoon drie uitspraken over zichzelf doet, waarvan twee waar en één een leugen is.

Uitvoering:

1. Twee waarheden en een leugen

Doel: Vertrouwen opbouwen en een open sfeer creëren voor verdere discussie.

1. Denk-paar-deel

Doel: Bewustwording creëren over de gevolgen van pesten en roddelen.

Pagina's