MBO Magazine: ‘Verhalen die anders niet verteld worden’

Herkenbaar uit de praktijk

In een opleidingsgroep economie wordt ieder jaar een klassenmagazine gemaakt voor de open dag, met foto's van evenementen en een paar leuke weetjes. Niemand vindt het een vervelend magazine, maar niemand onthoudt er ook iets van. Ondertussen lopen er in de groep verhalen rond die niemand ooit heeft opgeschreven: een student die in het eerste jaar bijna stopte omdat ze zich buitengesloten voelde, een stagiair die pas na maanden durfde te vertellen dat hij het zwaar had op zijn stage. Deze les gebruikt het magazine als vorm om dit soort verhalen, naast de gebruikelijke foto's en weetjes, eindelijk een plek te geven.

Wat leren studenten?

• Zij leren een eigen bijdrage (interview, column, illustratie of gedicht) te maken voor een gezamenlijk magazine.
• Zij oefenen met verschillende journalistieke en creatieve vormen naast elkaar.
• Zij ervaren dat een magazine niet alleen leuke momenten hoeft te laten zien, maar ook eerlijke, minder gemakkelijke verhalen een plek kan geven.

Waarom deze les?

Onderzoek van Pennebaker naar expressief schrijven laat zien dat het onder woorden brengen van een moeilijke ervaring samenhangt met een betere verwerking ervan, mits de emotie echt wordt aangeraakt (Pennebaker, Expressive Writing in Psychological Science). Een magazine waarin ruimte is voor eerlijke verhalen naast luchtigere bijdragen, geeft die verwerking een zichtbare, gedeelde plek binnen de groep, in plaats van dat het verhaal alleen in iemands hoofd blijft zitten.

Doelgroep en wanneer inzetten

• Doelgroep: mbo niveau 3 en 4, in het bijzonder geschikt voor opleidingen communicatie, media en journalistiek
• Wanneer inzetten: Week tegen Pesten, als onderdeel van een langer lopend magazine- of communicatieproject

Praktische informatie

• Duur: 100 minuten, eventueel verdeeld over twee lessen
• Doelgroep: mbo-studenten, BOL en BBL
• Uitvoerder: docent communicatie of Nederlands, SLB'er
• Benodigde materialen: laptop met tekstverwerker, of papier en pen; het magazinepagina-werkblad uit dit document
• Werkvormen: individueel of in duo's, gezamenlijk samenstellen

► Download lesmateriaal en werkbladen

Lesopbouw

Volledige lesuitvoering

Stap 1 — Introductie

“Vandaag maak je een bijdrage voor een klassenmagazine. Niet de gebruikelijke foto's en weetjes, maar een bijdrage die iets eerlijks vertelt over hoe het is om deel uit te maken van deze groep of opleiding: een interview, een column, een illustratie met tekst, of een gedicht. Het maakt niet uit welke vorm je kiest of hoe professioneel het klinkt. Het gaat om het verhaal dat anders niet verteld zou worden.”

Stap 2 — Waarom deze opdracht

“Onderzoek naar het verwerken van moeilijke ervaringen laat zien dat het opschrijven ervan helpt om er beter mee om te gaan. Door dit soort verhalen een plek te geven in een magazine dat de hele groep leest, wordt het bespreekbaar in plaats van verborgen.”

Stap 3 — Inspiratie

Mogelijke rubrieken:

• Interview: stel een klasgenoot of jezelf drie vragen over een moment waarop je je buitengesloten voelde of juist ergens bij hoorde.
• Column: schrijf een kort, persoonlijk stuk vanuit je eigen mening over groepsgedrag.
• Illustratie met onderschrift: teken of beschrijf een beeld dat past bij een ervaring, met een korte tekst erbij.
• Gedicht: schrijf een kort gedicht vanuit een zelfgekozen perspectief.

Technieken:

• Je mag anoniem blijven als je dat prettiger vindt; alleen de rubrieknaam hoeft bekend te zijn.
• Je mag een echte ervaring gebruiken, of een verzonnen situatie die wel herkenbaar is.
• Je mag kort zijn: één sterke alinea is genoeg.

Stap 4 — Creatieve opdracht

Studenten kiezen een rubriek en vullen onderstaand werkblad in.

Stap 5 — Museumkaartje

Stap 6 — Presenteren en samenstellen

Studenten lezen om de beurt hun bijdrage voor, of laten die kort zien. Daarna worden alle bijdragen verzameld tot een gezamenlijk magazine (digitaal of op papier), eventueel verder uitgewerkt door een redactiegroepje na de les.

Stap 7 — Reflecteren

Stap 8 — Vertalen naar de eigen groep

Bespreek: ‘Welke thema's kwamen terug in de bijdragen van vandaag? Wat zegt dat over onze groep?’

Stap 9 — Concrete afspraken

De groep spreekt af hoe vaak en op welke manier dit soort eerlijke verhalen een vaste plek krijgen in toekomstige magazines of nieuwsbrieven.

Stap 10 — Hoe houden we ons hieraan

Wijs een kleine redactiegroep aan die verantwoordelijk is voor het uitbrengen van een volgende editie. Plan een vaste frequentie (bijvoorbeeld ieder kwartaal).

Observatiepunten voor de docent

• Wie kiest voor een erg persoonlijke bijdrage; bied ruimte voor een gesprek onder vier ogen indien nodig.
• Wie kiest juist een heel algemene, veilige bijdrage; nodig zachtjes uit tot iets concreters, zonder te dwingen.

Veelgemaakte denkfouten

• Denken dat een magazine altijd alleen maar leuke dingen moet laten zien.
• Denken dat een bijdrage professioneel geschreven moet zijn om het waard te zijn gepubliceerd.
• Een eenmalige editie maken en er daarna niet meer naar terugkijken.

Differentiatie

• Studenten communicatie of journalistiek: laat hen een volledig interview uitwerken in plaats van een korte samenvatting.
• Studenten die liever niet schrijven: laat hen de illustratie-rubriek kiezen.

Evaluatie

Checklist voorbereiding

☐  Laptops met tekstverwerker, of papier en pen beschikbaar.

☐  Magazinepagina-werkblad, museumkaartjes, reflectieblad en evaluatieformulier gekopieerd of digitaal klaargezet.

☐  Afgesproken wie de bijdragen verzamelt en samenstelt tot een magazine.

☐  Redactiegroep en frequentie voor volgende edities afgesproken.

Bronnen

Pennebaker, J.W. Expressive Writing in Psychological Science. https://cssh.northeastern.edu/pandemic-teaching-initiative/wp-content/up...

Stop Pesten Nu: www.stoppestennu.nl

Week tegen Pesten 2026: https://www.stoppestennu.nl/week-tegen-pesten-2026-stop-pesten-nu-0