Medewerker wordt gepest

Wat doet u als werkgever of leidinggevende als er een melding ligt?

Een medewerker vertelt dat hij of zij op het werk wordt gepest. Misschien gebeurt dat rechtstreeks bij u. Misschien via HR, de vertrouwenspersoon of een collega. De melding kan gaan over buitensluiten, kleineren, negeren, roddelen, belachelijk maken of structureel ondermijnen. Op dat moment komt er veel tegelijk op u af. U wilt de medewerker serieus nemen, maar ook zorgvuldig blijven richting de collega die wordt aangesproken. U wilt snel handelen, maar niet overhaast. U wilt juridisch correct werken, maar ook menselijk reageren. En ondertussen kijkt het team vaak mee, ook als niemand dat hardop zegt. Deze training helpt werkgevers, leidinggevenden en HR-professionals om zorgvuldig te handelen wanneer een medewerker meldt gepest te worden.

Wat zegt u in het eerste gesprek met de medewerker?

Het eerste gesprek is belangrijker dan veel organisaties beseffen. Een medewerker die meldt gepest te worden, heeft vaak al langer getwijfeld. Misschien heeft diegene geprobeerd het gedrag te negeren, te relativeren of zelf op te lossen. Op het moment dat iemand het uitspreekt, staat er meestal al spanning op vertrouwen, veiligheid en gezondheid. In deze fase is het belangrijk dat u luistert zonder direct te oordelen. Niet bagatelliseren, niet meteen oplossen, niet direct de andere partij erbij halen, maar eerst goed begrijpen wat er wordt gemeld. Wat is er gebeurd? Hoe vaak speelt dit? Wie zijn erbij betrokken? Zijn er getuigen? Speelt het ook online? Voelt de medewerker zich veilig om te blijven werken? U hoeft in het eerste gesprek nog niet alle antwoorden te hebben. U moet vooral laten zien dat de melding serieus wordt genomen en dat er zorgvuldig wordt gekeken naar passende vervolgstappen.

Hoe voorkomt u dat de melder zich na de melding nóg onveiliger voelt?

Een veelgemaakte fout is dat de melder na het eerste gesprek het gevoel krijgt de controle volledig kwijt te zijn. De melding gaat rondzingen, de aangesproken collega hoort via via iets, of het team merkt dat er “iets speelt”. Daardoor kan de medewerker die heeft gemeld zich nog kwetsbaarder voelen dan vóór de melding. Daarom is bescherming van de melder een belangrijk onderdeel van zorgvuldig handelen. Dat betekent niet dat alles geheim kan blijven of dat hoor en wederhoor wordt overgeslagen. Het betekent wel dat u bewust omgaat met vertrouwelijkheid, communicatie, timing en risico’s op represailles. In de training leert u hoe u afspraken maakt over wat er wordt vastgelegd, wie geïnformeerd wordt, welke stappen volgen en hoe u de medewerker gedurende het proces betrokken houdt.

Wanneer haalt u de andere kant van het verhaal op?

Hoor en wederhoor is belangrijk bij de opvolging van een melding. Tegelijk vraagt het om timing en structuur. Een te snelle confrontatie kan de situatie verharden. Een te late reactie kan juist de indruk wekken dat de melding blijft liggen. De vraag is daarom niet óf u de andere kant hoort, maar hoe u dat zorgvuldig doet. Welke informatie heeft u eerst nodig? Wie voert het gesprek? Wat zegt u wel en niet? Hoe voorkomt u dat het gesprek verandert in een strijd tussen twee persoonlijke verhalen? En wanneer is onafhankelijk onderzoek of externe begeleiding verstandiger? Deze training helpt u om hoor en wederhoor niet als losse stap te zien, maar als onderdeel van een zorgvuldige, navolgbare route.

Wanneer is er sprake van pesten en wanneer van een conflict?

Niet elke gespannen samenwerking is pesten. Soms is er sprake van een conflict, een misverstand of een botsing in stijl. Maar pesten op het werk heeft andere kenmerken: het is structureel, eenzijdig en beschadigend, en er is vaak sprake van een machtsverschil. Dat machtsverschil kan hiërarchisch zijn, maar ook sociaal, informeel of organisatorisch. Voor werkgevers en leidinggevenden is dit onderscheid belangrijk. Een conflict vraagt vaak om gesprek, begrenzing of bemiddeling. Pesten vraagt om een bredere aanpak, omdat het meestal niet alleen tussen twee personen speelt. Pesten valt onder psychosociale arbeidsbelasting. Werkgevers moeten beleid voeren om psychosociale arbeidsbelasting, waaronder pesten, te voorkomen of te beperken. Ook moet beleid tegen pesten onderdeel zijn van de RI&E en het plan van aanpak.

Waarom kijkt u verder dan de pester en de gepeste medewerker?

Ook als de melding over één collega gaat, speelt pesten zelden in een vacuüm. Het gedrag kan worden versterkt door teamcultuur, informele machtsverhoudingen, onduidelijke grenzen of collega’s die meelachen, zwijgen of wegkijken. Daarom is een aanpak die alleen gericht is op de vermeende pester vaak te beperkt. Als de groepsdynamiek hetzelfde blijft, kan het gedrag terugkeren, subtieler worden of zich verplaatsen naar een andere medewerker. De medewerker die meldt, geeft niet alleen een persoonlijk signaal. Die medewerker laat ook zien dat er mogelijk iets mis is met de sociale veiligheid in het team. Dat vraagt om serieuze opvolging, bescherming en aandacht voor herstel.

Wat doet u als het pesten ook online gebeurt?

Pesten op het werk gebeurt niet alleen in vergaderingen, op de afdeling of in de lunchpauze. Ook Teams, Slack, WhatsApp, e-mail en andere digitale kanalen kunnen onderdeel zijn van het probleem. Denk aan iemand bewust buiten groepsberichten houden, kleinerende opmerkingen in een chat, screenshots delen, niet reageren in online overleggen of digitaal roddelen. Online gedrag moet niet los worden behandeld van wat er op de werkvloer gebeurt. Vaak versterken online en offline patronen elkaar. In deze training leert u daarom kijken naar het geheel: gedrag, context, teamdynamiek, meldroute en vervolgstappen.

Wanneer is een training genoeg en wanneer is maatwerk verstandiger?

Deze training is geschikt wanneer u als werkgever, HR-professional of leidinggevende beter voorbereid wilt zijn op meldingen van pesten of ongewenst gedrag. U leert hoe u zorgvuldig reageert, welke stappen logisch zijn en hoe u voorkomt dat een melding onnodig escaleert. Is er op dit moment al sprake van een lopende melding, een gespannen team, langdurig verzuim, meerdere betrokkenen of een situatie waarin vertrouwen ernstig is beschadigd? Dan kan training alleen te beperkt zijn. In dat geval is een casusverkenning of maatwerktraject vaak verstandiger. Tijdens een vrijblijvend verkennend gesprek kijken we welke route past: training, casusverkenning, compacte begeleiding of een uitgebreider maatwerktraject.

Wat leert u in deze training?

U leert hoe u een eerste gesprek voert met een medewerker die meldt gepest te worden. U krijgt houvast om zorgvuldig te luisteren, de melding goed vast te leggen en de veiligheid van de medewerker direct mee te nemen. Ook leert u hoe u vervolgstappen bepaalt. Wanneer betrekt u HR? Wanneer de vertrouwenspersoon? Wanneer is hoor en wederhoor passend? Wanneer is extern onderzoek of begeleiding verstandig? En hoe communiceert u zorgvuldig zonder onnodig onrust in het team te veroorzaken? Daarnaast besteden we aandacht aan het team na de melding. Want ook als de directe melding is opgepakt, blijft de vraag hoe u vertrouwen, veiligheid en samenwerking herstelt.

Voor wie is deze training bedoeld?

Deze training is bedoeld voor werkgevers, leidinggevenden, HR-professionals, vertrouwenspersonen, preventiemedewerkers, directies en ondernemingsraden die verantwoordelijk zijn voor de opvolging van meldingen van pesten of ongewenst gedrag op het werk. De training is geschikt voor organisaties die zich willen voorbereiden op meldingen, maar ook voor organisaties waar al zorgen bestaan over een team, afdeling of werksituatie.

Praktische informatie

Vorm: Online of live op locatie.
Duur: Meestal 3 uur. Bij complexere situaties kan een verdiepend dagdeel of maatwerktraject passender zijn.
Groepsgrootte: Geschikt voor individuele deelname, kleine groepen, HR-teams, managementteams en leidinggevenden.
Locatie: De trainers van Stop Pesten Nu Academy zijn gevestigd in Deventer en werken door heel Nederland. Online deelname is ook mogelijk.

Investering

Deze training is mogelijk als online training van 3 uur vanaf € 995 excl. btw. Deze vorm is geschikt voor werkgevers, HR-professionals en leidinggevenden die willen leren hoe zij zorgvuldig handelen bij een melding van pesten op het werk.

Een live training op locatie van 3 uur is mogelijk vanaf € 1.350 excl. btw. Deze vorm past goed wanneer meerdere leidinggevenden, HR-medewerkers of leden van een managementteam dezelfde werkwijze willen leren toepassen.
Is er sprake van een concrete melding, spanning in een team of een gevoelige situatie met meerdere betrokkenen? Dan kan een training alleen te beperkt zijn. In dat geval kan een vrijblijvend verkennend gesprek helpen om te bepalen welke route logisch is.
Een casusverkenning met adviesroute is mogelijk vanaf € 1.750 excl. btw. Dit is geen los adviesgesprek, maar een compacte opdracht met voorbereiding, analyse van de situatie, een adviesgesprek en een korte terugkoppeling met mogelijke vervolgstappen.
Bij een concrete melding of spanning waarbij begeleiding nodig is, kan een compact maatwerktraject passend zijn vanaf € 3.250 excl. btw. Bij ernstige, langdurige of gevoelige situaties met meerdere betrokkenen, teamdynamiek of herstel kan een complex maatwerktraject nodig zijn vanaf € 5.950 excl. btw.

Voor kleine organisaties met minder dan 50 medewerkers is een maatschappelijk tarief mogelijk. Bij maatwerk wordt dit per situatie bekeken.

Gratis kennis en verdiepende ondersteuning

Op de website van Stop Pesten Nu vindt u gratis kennis en praktische uitleg over pesten op het werk, meldingen, de rol van werkgevers en de gevolgen voor medewerkers. Deze training van Stop Pesten Nu Academy gaat verder: u krijgt verdiepende scholing en praktische handvatten om zorgvuldig te handelen wanneer een melding bij u terechtkomt.

Meer achtergrondinformatie vindt u onder andere op de pagina Ik word op mijn werk gepest, wat kan ik doen?⁠, bij Voor MT en leidinggevenden: pesten op het werk⁠, op de pagina Wat zegt de wet over pesten op het werk?⁠, bij Pesten op het werk heeft ernstige gevolgen⁠ en in het cursusaanbod van Stop Pesten Nu Academy⁠.

Wilt u eerst werken aan het herkennen van signalen?

Bekijk dan ook de training Pesten op de werkvloer herkennen⁠.

Stichting Stop Pesten Nu ontvangt geen subsidies en is afhankelijk van donaties, vrijwilligers en opbrengsten uit het betaalde trainingsaanbod. Op de cursusaanbodpagina vermeldt Stop Pesten Nu dat de website door de Koninklijke Bibliotheek is opgenomen als digitaal erfgoed binnen de context van UNESCO.

Volgende stap

Heeft u op dit moment een lopende melding en wilt u snel ondersteuning? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Wilt u zich eerst breder voorbereiden op uw rol bij meldingen? Bekijk ook de training Vertrouwenspersoon en meldprocedure.

Interne links

Veelgestelde vragen

Wat moet ik als eerste doen als een medewerker meldt gepest te worden?
Luister zorgvuldig, neem de melding serieus en oordeel niet te snel. Leg vast wat de medewerker vertelt, bespreek veiligheid en vertrouwelijkheid, en bepaal welke vervolgstappen nodig zijn. Denk aan HR, de vertrouwenspersoon, de leidinggevende, nader onderzoek of externe ondersteuning.
Wat moet ik vooral niet zeggen in het eerste gesprek?
Vermijd uitspraken als “dat zal wel meevallen”, “zo is die collega nu eenmaal” of “heb je zelf al geprobeerd het op te lossen?”. Zulke reacties kunnen de medewerker het gevoel geven dat de melding niet serieus wordt genomen. Begin met luisteren, doorvragen en veiligheid inschatten.
Moet ik de collega die wordt beschuldigd meteen aanspreken?
Niet zonder eerst voldoende overzicht te hebben. Een te snelle confrontatie kan de situatie verharden en de melder extra kwetsbaar maken. Hoor en wederhoor is belangrijk, maar moet zorgvuldig, navolgbaar en passend bij de situatie worden georganiseerd.
Hoe bescherm ik de medewerker die de melding doet?
Door vertrouwelijkheid serieus te nemen, risico’s op represailles actief te beperken, duidelijke afspraken te maken over communicatie en de medewerker gedurende het proces op de hoogte te houden. De melder mag niet het gevoel krijgen dat melden leidt tot extra onveiligheid.
Wat als het pesten ook online gebeurt?
Behandel online gedrag niet los van het gedrag op de werkvloer. Uitsluiting, kleineren, negeren of ondermijnen via Teams, Slack, WhatsApp of e-mail kunnen onderdeel zijn van hetzelfde patroon. Neem digitale signalen daarom mee in de analyse en aanpak.
Wanneer is externe ondersteuning verstandig?
Externe ondersteuning is verstandig bij ernstige meldingen, meerdere betrokkenen, langdurige spanningen, verzuim, gebrek aan vertrouwen in de interne aanpak of twijfel over onafhankelijkheid. Ook als de leidinggevende zelf onderdeel is van de melding, is externe begeleiding vaak noodzakelijk.
Is de werkgever verplicht om iets te doen met een melding van pesten?
Ja. Werkgevers moeten beleid voeren om psychosociale arbeidsbelasting, waaronder pesten, te voorkomen of te beperken. Een melding negeren of bagatelliseren past daar niet bij. De exacte vervolgstappen hangen af van de situatie, de ernst en de beschikbare informatie.
Is deze training juridisch advies?
Nee. Deze training helpt werkgevers, HR en leidinggevenden om zorgvuldig te handelen bij meldingen van pesten op het werk. Bij formele klachten, arbeidsrechtelijke procedures of complexe juridische situaties is aanvullend juridisch advies nodig.