Hoe handel je als mentor of SLB’er een pestincident af? Is een leerling excuses laten maken voldoende? En hoe zorg je ervoor dat een leerling daadwerkelijk verantwoordelijkheid neemt voor het eigen pestgedrag?
Een verplicht ‘sorry’ kan na een pestincident betekenisloos worden wanneer het niet wordt gevolgd door concreet ander gedrag. In deze video voor mentoren in het voortgezet onderwijs en SLB’ers in het mbo staat daarom niet het excuus centraal, maar eigenaarschap: wat gaat de leerling vanaf vandaag daadwerkelijk anders doen?
Waarom alleen sorry zeggen na pesten niet genoeg is
Na een gewone ruzie kunnen excuses onderdeel zijn van het herstellen van de relatie. Bij pesten is de situatie anders. In de video wordt uitgelegd dat bij pesten sprake is van een machtsverschil en herhaling en dat degene die wordt gepest zich moeilijk kan verdedigen. Een standaard ‘sorry’ verandert die situatie niet automatisch. Daarom moet na een pestincident niet alleen worden gekeken naar wat een leerling zegt, maar vooral naar wat een leerling vervolgens doet.
Van excuses naar concreet ander gedrag
Als mentor of SLB’er kun je tijdens een gesprek gemakkelijk zelf hard aan het werk raken. Je stelt vragen, probeert oplossingen te bedenken en maakt afspraken waarmee je hoopt dat het pestgedrag stopt. In deze video draaien we dat om. De leerling heeft het ongewenste gedrag laten zien en moet daarom zelf nadenken over de verandering die nodig is. Een centrale vraag is: ‘Wat ga jij vanaf vandaag anders doen om te zorgen dat dit niet meer gebeurt?’ Een antwoord als ‘Ik zal het niet meer doen’ is niet concreet genoeg. De volgende stap is dat de leerling benoemt welk zichtbaar gedrag daadwerkelijk gaat veranderen.
Hoe voorkom je de ‘oeps, vergeten’-afspraak?
Een afspraak maken is één ding. De afspraak daadwerkelijk uitvoeren is iets anders. Daarom volgt in de video een tweede belangrijke vraag: ‘Hoe ga jij ervoor zorgen dat dit geen oeps-vergeten-afspraak wordt?’ Ook daarmee leg je de verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij de leerling. Het is niet de bedoeling dat de mentor of SLB’er voortdurend achter een leerling aan moet lopen om gemaakte afspraken te laten uitvoeren.
Afspraken moeten concreet en uitvoerbaar zijn.
In de video worden verschillende voorbeelden besproken, zoals een andere plek in de klas kiezen, afstand houden, maatregelen rond een groeps-app nemen, iets in de groep rechtzetten of bij hardnekkige situaties werken met een gedragsrapport.
Wat doe je wanneer afspraken na een pestincident niet worden nagekomen?
De video behandelt ook de situatie waarin gemaakte afspraken worden geschonden. Dan is opnieuw praten en opnieuw dezelfde afspraak maken niet automatisch voldoende. Er moet duidelijk zijn wat er gebeurt wanneer afspraken niet worden nagekomen en wanneer ouders, schoolleiding of andere betrokkenen binnen de school worden ingeschakeld. Daarmee gaat de aanpak van een pestincident niet alleen over het gesprek dat je met een leerling voert. Het gaat ook over opvolging, verantwoordelijkheid en het bewaken van de sociale veiligheid.
Pesten aanpakken vraagt om zichtbaar gedrag
De kern van deze video is eenvoudig: een excuus alleen verandert pestgedrag niet. Voor mentoren in het VO en SLB’ers in het MBO is daarom niet alleen de vraag: ‘Heeft de leerling sorry gezegd?’ Maar vooral: ‘Wat gaat deze leerling vanaf vandaag concreet anders doen om te zorgen dat dit niet meer gebeurt?’
Bekijk de video en ontdek hoe je het gesprek na een pestincident verschuift van een verplicht excuus naar concreet gedrag en eigenaarschap.