Jonge kinderen leren iedere dag hoe je samen speelt, samen deelt en samen een groep vormt. Juist in groep 1 ontstaan de eerste ervaringen met erbij horen of buitengesloten worden. Met deze speelse en interactieve les ontdekken kleuters dat je met een klein gebaar – iemand uitnodigen, een plekje maken of samen spelen – een groot verschil kunt maken. Aan de hand van een herkenbaar verhaal met knuffeldieren beleven leerlingen hoe het voelt als je wel of juist niet mee mag doen. Door een kringgesprek, een actief bewegingsspel en een creatieve reflectie leren zij dat niet alleen gemeen doen pijn kan doen, maar ook niets zeggen, niet opschuiven of iemand vergeten uit te nodigen. Zo ervaren zij dat een fijne groep ontstaat wanneer iedereen helpt om plek te maken voor elkaar.
Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor groep 1 van het primair onderwijs en sluit aan bij de belevingswereld van jonge kinderen. Alle activiteiten zijn eenvoudig uit te voeren met materialen die vrijwel iedere kleuterklas al in huis heeft en helpen leerkrachten om op een positieve en laagdrempelige manier te werken aan groepsvorming en sociale veiligheid.
Het lesmateriaal bevat onder andere
- een volledig uitgewerkt lesplan met sprekersteksten voor de leerkracht;
- een herkenbaar verhaal met knuffeldieren over buitensluiten en meedoen;
- analysevragen met antwoordmodellen;
- het actieve Plekjes-spel, waarbij kinderen oefenen met ruimte maken voor elkaar;
- een creatieve reflectieopdracht en klassikale afsluiting;
- praktische tips, evaluatiepunten en een checklist voor de voorbereiding;
- een wetenschappelijke onderbouwing en complete bronnenlijst.
► Download de lesinstructies en de materialen
De les duurt ongeveer 40 minuten, is direct inzetbaar zonder extra voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Week Tegen Pesten, de Gouden Weken, lessen sociaal-emotionele ontwikkeling, groepsvorming en burgerschap.
Doelgroep: Primair onderwijs – groep 1 (4–5 jaar)
Duur: ± 40 minuten
Thema’s: Samen spelen, erbij horen, sociale veiligheid, groepsvorming, buitensluiten, pesten als groepsproces, burgerschap en preventie.

