In groep 5 worden vriendschappen, groepsvorming en sociale status steeds belangrijker. Juist daardoor kunnen subtiele vormen van pesten ontstaan die voor volwassenen niet altijd direct zichtbaar zijn. In deze interactieve les ontdekken leerlingen dat pesten zelden alleen gaat over degene die pest en degene die wordt gepest. De hele groep speelt een rol. Ook meelopers, zwijgende omstanders en leerlingen die juist opkomen voor een ander bepalen samen hoe veilig een klas is.
Aan de hand van een herkenbare praktijksituatie over buitensluiten tijdens de gymles, samenwerken in de klas en reacties in een groepsapp onderzoeken leerlingen hoe kleine gedragingen, zoals oogrollen, fluisteren, iemand als laatste kiezen of een emoji sturen, grote gevolgen kunnen hebben. Door klassengesprekken, uitdagende dilemma’s en persoonlijke reflectie leren zij hoe zij zelf kunnen bijdragen aan een positieve groepscultuur.
Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor groep 5 van het primair onderwijs en sluit aan bij de sociale ontwikkeling van leerlingen in deze leeftijd. De actieve werkvormen helpen leerlingen groepsrollen herkennen, oefenen met het maken van bewuste keuzes en versterken het besef dat iedereen invloed heeft op een veilige klas.
Het lesmateriaal bevat onder andere:
- een volledig uitgewerkt lesplan met sprekersteksten voor de leerkracht;
- een herkenbare praktijkcasus over subtiel buitensluiten op school én in een groepsapp;
- analysevragen met uitgebreide antwoordmodellen;
- acht interactieve dilemmakaarten waarmee leerlingen nadenken over hun eigen keuzes als omstander;
- een persoonlijke reflectieopdracht over de eigen rol binnen de groep;
- concrete interventiezinnen, docenttips, evaluatiepunten en een checklist voor de voorbereiding;
- een wetenschappelijke onderbouwing en complete bronnenlijst.
► Download lesinformatie en materialen
De les duurt ongeveer 60 minuten, is direct inzetbaar zonder extra voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Week Tegen Pesten, de Gouden Weken, lessen burgerschap, sociaal-emotionele ontwikkeling, digitale geletterdheid, groepsvorming en sociale veiligheid.
Doelgroep: Primair onderwijs – groep 5 (8–9 jaar)
Duur: ± 60 minuten
Thema’s: Groepsrollen, subtiel pesten, omstanders, groepsdruk, online pesten, sociale veiligheid, burgerschap, pesten als groepsproces en preventie.
Onderwijssoort:
PO / Primair onderwijs - basisonderwijs