Voor leerlingen in groep 8 breekt een bijzondere periode aan. De overstap naar het voortgezet onderwijs betekent nieuwe klasgenoten, nieuwe vriendschappen en nieuwe groepsnormen. Juist in deze laatste maanden van de basisschool ontstaan vaak nieuwe appgroepen, worden groepjes gevormd en groeit de behoefte om erbij te horen. In deze interactieve les ontdekken leerlingen dat pesten niet alleen gaat over degene die pest en degene die wordt buitengesloten, maar over de invloed van de hele groep. Zij leren hoe kleine keuzes, zowel online als offline, bepalen of iedereen zich welkom voelt.
Aan de hand van een herkenbare casus over een nieuwe groepsapp richting de brugklas onderzoeken leerlingen hoe subtiele vormen van buitensluiten ontstaan en waarom status, populariteit en groepsdruk daarin een belangrijke rol spelen. Door casusanalyse, een realistisch rollenspel en persoonlijke reflectie oefenen leerlingen met concrete manieren om als omstander of helper verantwoordelijkheid te nemen. Zo bereiden zij zich niet alleen voor op een veilige afsluiting van de basisschool, maar ook op een positieve start in het voortgezet onderwijs.
Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor groep 8 van het primair onderwijs en sluit aan bij de belevingswereld van leerlingen die zich voorbereiden op een nieuwe school. De afwisselende werkvormen stimuleren kritisch denken, zelfreflectie en sociale verantwoordelijkheid, terwijl leerlingen ontdekken dat zij zelf kunnen bijdragen aan een veilige groepscultuur, zowel nu als straks in de brugklas.
Het lesmateriaal bevat onder andere:
- een volledig uitgewerkt lesplan met sprekersteksten voor de leerkracht;
- een realistische praktijkcasus over groepsapps, sociale status en subtiel buitensluiten;
- analysevragen met uitgebreide antwoordmodellen;
- het interactieve rollenspel ‘De nieuwe appgroep’ met volledig uitgewerkte rolkaarten;
- een persoonlijke reflectieopdracht waarin leerlingen vooruitkijken naar hun rol in het voortgezet onderwijs;
- concrete interventiezinnen, docenttips, evaluatiepunten en een praktische checklist voor de voorbereiding;
- een wetenschappelijke onderbouwing en complete bronnenlijst.
► Download lesmateriaal en materialen
De les duurt ongeveer 90 minuten (of twee lessen van 45 minuten), is direct inzetbaar zonder extra voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Week Tegen Pesten, de Gouden Weken, lessen burgerschap, mediawijsheid, digitale geletterdheid, sociaal-emotionele ontwikkeling, groepsvorming en sociale veiligheid. Door de koppeling met de overstap naar het voortgezet onderwijs is deze les bovendien zeer geschikt om later in het schooljaar opnieuw in te zetten als voorbereiding op de brugklas.
Doelgroep: Primair onderwijs – groep 8 (11–12 jaar)
Duur: ± 90 minuten (of 2 × 45 minuten)
Thema’s: Overstap naar het voortgezet onderwijs, groepsrollen, sociale status, groepsdruk, subtiel pesten, online pesten, groepsapps, omstanders, upstanders, mediawijsheid, sociale veiligheid, burgerschap, pesten als groepsproces en preventie.
Onderwijssoort:
PO / Primair onderwijs - basisonderwijs