Inleiding (voorleestekst)
“Vandaag gaan we samen nadenken over hoe we het fijn en veilig kunnen maken in onze klas. Iedereen moet zich welkom voelen en zichzelf kunnen zijn. Samen gaan we afspraken maken over hoe we met elkaar omgaan. Deze afspraken schrijven we op een grote kaart die we in de klas ophangen, zodat we elke dag kunnen zien hoe we het samen willen doen.”
Startvraag (voorlezen)
“Wat vind jij belangrijk om je fijn te voelen in de klas? Wanneer voel jij je blij en veilig?”
Vervolgvragen (voorlezen)
“Wat doen we als iemand alleen is of buitengesloten wordt?”
“Wat doen we als iemand zegt: ‘Ik vind dit niet leuk’?”
“Hoe kunnen we elkaar helpen als er iets gebeurt?”
Werkopdracht (voorlezen)
“We gaan samen een grote kaart maken met onze afspraken. Eerst gaan we samen bedenken welke afspraken we willen. Ik schrijf alle ideeën op het bord. Daarna kiezen we de belangrijkste afspraken uit. Die schrijven we op een groot vel papier. We mogen het mooi versieren met tekeningen en kleuren. Als we klaar zijn, zetten we allemaal een handafdruk of onze naam erop. Zo laten we zien dat we allemaal meedoen.”
Afronding (voorlezen)
“Als we straks klaar zijn, hangen we de kaart op een plek waar iedereen hem kan zien. We gaan er vaak naar kijken en elkaar eraan herinneren. Zo maken we samen een fijne en veilige klas.”
Voorbeeldantwoorden leerlingen
“Als iemand alleen is, vraag ik of hij mee wil doen.”
“Als iemand zegt: stop, dan luisteren we meteen.”
“We helpen elkaar door het te zeggen tegen de juf of meester als iets niet goed gaat.”
Docentinstructie
Zorg dat afspraken concreet zijn (niet “aardig zijn”, maar “luisteren als iemand stop zegt”).
Waak ervoor dat er geen negatieve afspraken komen (“niet slaan”), maar formuleer positief (“we houden onze handen bij ons”).
Stimuleer dat iedereen iets zegt, ook de stillere kinderen.
Werkvorm PO: 'Normenposter maken'
Stappenplan voor docenten:
- Begin met een kringgesprek over "Hoe willen we met elkaar omgaan?"
- Verzamel ideeën van kinderen en help ze deze positief te formuleren
- Selecteer samen 5-7 belangrijkste afspraken
- Laat kinderen in groepjes werken aan tekeningen die de regels illustreren
- Maak één grote klassenposter met alle bijdragen
- Hang de poster zichtbaar op en verwijs er regelmatig naar
- Evalueer maandelijks: "Hoe gaat het met onze afspraken?"

