PRIMA-anti pest interventie | Stop Pesten NU

084-0035994

PRIMA-anti pest interventie

Pesten verminderen kan

Uit het eindrapport over effectiviteit anti-pestprogramma’s op basisscholen naar ministerie OCW en Tweede Kamer blijkt dat vooral de specifiek op pesten gerichte universele programma’s, zoals PRIMA van VeiligheidNL, binnen een jaar effectief zijn tegen aspecten van pesten.

Hoogleraar Ontwikkelingspsychologie Bram Orobio de Castro van de Universiteit Utrecht heeft samen met collega’s van de Rijksuniversiteit Groningen, de Radboud Universiteit Nijmegen, de Vrije Universiteit Amsterdam, de Erasmus Universiteit Rotterdam en het Trimbos Instituut in opdracht van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en het ministerie van OCW tien anti-pestprogramma’s getoetst op effectiviteit. In hun eindrapport ‘Wat werkt tegen pesten?’ concluderen zij dat vier programma’s pesten daadwerkelijk terugdringen. De PRIMA-aanpak is hier een van.

PRIMA sluit aan op aanbevelingen onderzoek: vraag het aan het kind

In hun onderzoek bevroegen Orobio de Castro en zijn collega’s kinderen zelf naar pesten en gepest worden. “Dat werkte verhelderend. Leerlingen bleken meer gepest te worden dan gedacht. Meer ook dan dat zij vertelden aan leerkrachten en ouders.”

Het specifiek op pesten gerichte universele programma PRIMA is een aanpak die kinderen bevraagt op pesten en pestgedrag in de klas en werkt binnen een jaar effectief tegen aspecten van pesten. PRIMA maakt gebruik van een zogenaamde digitale Pestmeter, die kinderen bevraagt naar eigen ervaringen. Deze tool sluit naadloos aan op de aanbeveling om kinderen zelf te vragen naar pesten en gepest worden.

Ongeveer 1 op de 14 kinderen wordt meerdere keren per week gepest. Een derde van deze kinderen geeft aan dit aan niemand verteld te hebben, terwijl 79% van deze kinderen al meerdere schooljaren wordt gepest. Dat toont aan dat de kinderen zelf bevragen essentieel is om pestgedrag op scholen in kaart te brengen.

Vernieuwde aanpak PRIMA

Naast het onderzoek over effectiviteit van anti-pestprogramma’s op basisscholen is de PRIMA-aanpak in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam en TNO doorontwikkeld en uitgebreid. Ook nieuwe wetenschappelijke inzichten en praktijkkennis van leerkrachten en schoolleiding (die ervaring hebben met het anti-pestprogramma) zijn cruciaal geweest om PRIMA optimaal aan te laten sluiten op de behoeften van de leerkrachten. Aandacht is hierbij uitgegaan naar het optimaliseren van de bevraging van leerlingen en het uitbreiden van ondersteuning voor de leerkracht in het voorkomen én tegengaan van pesten in de klas.

Met de vernieuwde PRIMA-aanpak hebben scholen nu een schoolbreed en modulair lespakket dat inzetbaar is voor groep 1 t/m groep 8. Om het klassenklimaat te meten wordt een digitale Pestmeter voorgelegd die leerlingen in de vorm van een speelse en interactieve WhatsApp-chat vraagt naar pesten in de klas. De leerkracht krijgt hiermee een compleet inzicht in het klassenklimaat en ontvangt op basis hiervan adviezen en handleidingen. Samen met de lessenserie die zicht richt op het groepsproces, weerbaarheid strategieën en pro-sociale vaardigheden, ondersteund met video’s voor de leerlingen stelt PRIMA scholen in staat te streven naar een pestvrije school

Prima: een veilig schoolklimaat voor iedereen

Een effectieve manier om pesten aan te pakken
Iedere school wil haar leerlingen een veilige leeromgeving bieden met een prettige en positieve sfeer. Daar hebben kinderen ook recht op. Maar soms is dat lastig. Dan wordt er gepest op school. In Nederland kunnen scholen kiezen uit verschillende pestprogramma’s. Eén van de dertien, door de Commissie Anti-pestprogramma’s, goedgekeurde pest-aanpakken is Prima van VeiligheidNL.

Leo Zandbergen van basisschool Jan Campert: “De Prima-aanpak geeft onze school duidelijke kaders en kapstokken om pesten op school effectief aan te pakken. Zo maken wij op onze school in het begin van het schooljaar in alle groepen afspraken met de kinderen over pestgedrag. Niet van bovenaf, maar met elkaar. Ook voor het hele schoolteam is duidelijk welke stappen we moeten nemen bij pestgedrag. Onze school straalt uit dat wij pestgedrag gewoonweg niet accepteren.”

De Prima-aanpak helpt scholen om het pesten structureel aan te pakken. Deze aanpak is gebaseerd op het Pest Preventie Programma van pestdeskundige Dan Olweus.

Uw school voert gedurende twee jaar stapsgewijs de Prima-aanpak uit op: 

  • Schoolniveau: o.a. gedragscode, ouderavond, Pestmeter leerkrachten en ouders
  • Groepsniveau: o.a. groepsafspraken, lessenserie, Pestmeter leerlingen
  • Individueel niveau: signaleren, onderzoeken en behandelen van pestincidenten.

We ondersteunen u hierbij met verschillende tools: 

De totale kosten voor het tweejarige Prima-traject bedragen in totaal € 450,- per school. Daarnaast kunt u kiezen voor begeleiding door een gecertificeerde Prima-begeleider. 

Erkende aanpak
De Prima-aanpak is een effectieve, school-brede aanpak op groeps-, school- en individueel niveau om pesten te voorkomen en te verminderen. Uit effectonderzoek door TNO naar de Prima-aanpak blijkt dat het aantal gepeste kinderen na twee jaar met 60% is gedaald. Ook blijkt dat kinderen zich prettiger voelen op school. De resultaten van dit onderzoek hebben geleid tot een erkenning van de Prima-aanpak door het RIVM en het Nederlands Jeugd Instituut. 

E-learning voor leerkrachten
De e-learningmodule is een digitale en laagdrempelige deskundigheidsbevordering voor de leerkrachten en andere personeelsleden, waarin aan de hand van casuïstiek verschillende onderdelen voorbijkomen. 

Doelgroep
De e-learningmodule is bedoeld voor alle leerkrachten en andere personeelsleden van de school. 
Doelstellingen
De e-learningmodule zorgt ervoor dat de Prima-werkwijze bekend is bij alle leerkrachten. De e-learning is een deskundigheidsbevordering rondom pesten. 
Tijdsduur
De duur van de e-learningmodule bedraagt circa 1 uur.
Opzet
Voor de e-learningmodule zijn fragmenten uit de film Spijt! gebruikt. 
Aan de hand van casuïstiek komen de volgende onderdelen voorbij: 

  • Werken met Prima (alle onderdelen)
  • Over pesten (onder andere alle vormen van pesten, de zes rollen die van belang zijn in pestsituaties, het signaleren van pesten etc.)
  • Acties tegen pesten (hoe ga je om met de pester, de gepeste, de andere leerlingen in de klas, de ouders en overige betrokkenen in en rond de school)
  • Afrondende casus (hoe communiceer je, hoe doorbreek je dilemma’s, hoe handel je?)
  • Binnen de e-learningomgeving is ook een digitale bibliotheek opgenomen vol extra documenten rond pesten op school en alle bijbehorende tools van de Prima-aanpak die de school nodig heeft.

Lespakket bij de film Spijt
Om het onderwerp pesten op een aansprekende en positieve manier aan de orde te kunnen laten komen in de klas, is het bestaande Prima-lespakket in 2013 herzien en gekoppeld aan de populaire film Spijt!. De film loopt als een rode draad, in woord en in beeld, door alle lessen van het lespakket heen. Het lespakket geeft de mogelijkheid om op een gestructureerde manier in de klas met het onderwerp aan de slag te gaan. 

Doelgroep 
Het lespakket is gemaakt voor leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. 
Doelstellingen
Leerdoelen van het lespakket:

  • Leerlingen kennis geven over pestgedrag en hoe het voorkomen, verminderd of gestopt kan worden
  • Leerlingen bewust maken van hun gedrag en de verantwoordelijkheid voor de sfeer in de klas die daarmee verbonden is Leerlingen kunnen en durven verantwoordelijkheid te nemen als er sprake is van pestgedrag
  • Het lesmateriaal sluit aan bij het leerplan van de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) en sluit aan bij enkele kerndoelen van het basisonderwijs binnen de gebieden Nederlands, Oriëntatie op jezelf en de wereld en Kunstzinnige oriëntatie.

Tijdsduur 
Aan te raden is om op meerdere momenten binnen een bepaalde periode aandacht te besteden aan het lespakket. Het leerlingenboekje is gemakkelijk op te splitsen in zes lessen. Per les komt dan één hoofdstuk aan de orde. Iedere les duurt circa 30-45 minuten. De laatste les zal meer tijd vergen, vanwege twee afsluitende opdrachten. Na afsluiting van het lespakket is het van belang dat u het onderwerp gedurende het schooljaar nog regelmatig laat terugkomen.
Opzet 
Het leerlingenboekje bestaat uit zes hoofdstukken. Ieder hoofdstuk bevat circa 4 opdrachten waarin de informatie uit het hoofdstuk verwerkt is. 
De hoofdstukken zijn:

  • Pagen en pesten
  • Zes rollen bij pesten
  • Pesten doet pijn
  • Cyberpesten
  • Wat kun je doen?
  • Het pesten stoppen

Prima-Pestmeter
Veel scholen erkennen dat pesten een groot probleem is bij andere scholen, maar zien niet of onvoldoende in dat zij zelf ook met dit probleem te maken hebben. De Prima-Pestmeter wordt ingezet als 'eye-opener'. Het is een digitale vragenlijst over pesten op school, die wordt afgenomen bij de leerlingen, de leerkrachten en de ouders. 

Doelgroep 
De Prima-Pestmeter is bedoeld voor drie verschillende doelgroepen: 

  • De Prima-Pestmeter voor leerlingen. Leerlingen vullen tweemaal de Prima-Pestmeter in
  • De Prima-Pestmeter voor leerkrachten. Alle leerkrachten en andere personeelsleden op school vullen deze Prima-Pestmeter in
  • De Prima-Pestmeter voor ouders. Minimaal 30 ouders van de school vullen deze Prima-Pestmeter in.

Doelstellingen 
De belangrijkste doelen van de Pestmeter. 
Prima-Pestmeter voor leerlingen: 

  1. Vaststellen van de beginsituatie (0-meting) 1. ten aanzien van pesten op school/in de klas
  2. Bewustwording van aard en omvang van de pestsituatie op school
  3. Het tweede meetmoment van de Prima-Pestmeter voor leerlingen is bedoeld als evaluatiemiddel
  4. De effecten van de Prima-aanpak worden zichtbaar gemaakt.

Prima-Pestmeter voor leerkrachten: 

  1. Inzicht geven in beginsituatie van de school wat betreft de pestaanpak
  2. Adviezen en tools aanreiken voor concrete actiepunten.

Prima-Pestmeter voor ouders: 

  1. Het doel van de Prima-Pestmeter voor ouders is een externe controle van hoe de schoolsituatie is
  2. ten aanzien van pesten. Het is tevens een middel om ouderbetrokkenheid te stimuleren.

Tijdsduur
Het invullen van de Prima-Pestmeter voor leerlingen duurt maximaal 40 minuten 
Het invullen van de Prima-Pestmeter voor leerkrachten duurt circa 30-60 minuten 
Het invullen van de Prima-Pestmeter voor ouders duurt maximaal 20 minuten. 

Begleiding

Scholen die behoefte hebben aan verdere ondersteuning, kunnen contact opnemen met de begeleider. Deze kan tegen een meerprijs advies en/of training op maat geven. Tarieven kunnen per begeleider verschillen. Voor de volgende onderdelen kan er een gecertificeerde begeleider ingeschakeld worden: 

  • Prima-workshop tijdens een teamoverleg (2 uur) als startpunt voor de school om alle leerkrachten bij de Prima-aanpak te betrekken
  • Een advies aan de hand van de Prima-Pestmeter. Eerst worden alle Prima-Pestmeters (leerlingen, leerkrachten en ouders) uitgezet. De gecertificeerde begeleider maakt hier analyses van. Vervolgens geeft de begeleider een advies op maat over de aanpak van pesten op de school. Tenslotte wordt er een kick-off georganiseerd op de school
  • Een extra (niet-digitale) training na het doorlopen van de e-learningmodule
  • Intervisiebijeenkomsten
  • Ouderbijeenkomst

Certificatie

Alleen scholen die een begeleidingstraject ingaan ontvangen het Prima certificaat, nadat de gecertificeerde begeleider hen positief heeft beoordeeld via een evaluatielijst. Evaluatie gebeurt om de twee jaar zodat het certificaat actueel blijft.

De kosten voor de PRIMA-methode zijn Eur 450,=.

Bestel de PRIMA anti-pestmethode hier