De rol van de werkgever of leidinggevende bij pesten is fundamenteel en wettelijk vastgelegd, aangezien zij verantwoordelijk zijn voor het creëren en handhaven van een veilige werkomgeving. Pesten op het werk valt onder psychosociale arbeidsbelasting en kan ernstige gevolgen hebben voor zowel werknemers als de organisatie.
Hieronder vindt u de belangrijkste aspecten van hun rol:
Wettelijke verplichting en beleidsvoering:
- Werkgevers zijn verplicht beleid vast te stellen om pesten op het werk tegen te gaan, conform de Arbowet.
- Het nalaten hiervan kan leiden tot maatregelen en hoge boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
- Dit beleid moet worden ontwikkeld op basis van een Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E), waarin risico's op pesten binnen de organisatie worden beschreven.
Concrete maatregelen ter preventie en interventie: Werkgevers moeten verschillende maatregelen nemen:
- Inventarisatie van risico's:
Actief de risico's op pesten binnen de organisatie in kaart brengen. - Vertrouwenspersoon en klachtencommissie:
Een vertrouwenspersoon en klachtencommissie benoemen waar werknemers terechtkunnen. Als pesten op werk gebeurt, moet de werknemer naar de vertrouwenspersoon of leidinggevende stappen. - Voorlichting aan werknemers:
Werknemers informeren over pesten en de omgangsvormen die gelden. - Nader onderzoek:
Waar nodig onderzoek laten uitvoeren, met waarborging van anonimiteit. - Gedragscode en klachtenprocedure:
Een gedragscode en een duidelijke klachtenprocedure opstellen. - Opvang, begeleiding en nazorg:
Slachtoffers van pesten opvangen, begeleiden en nazorg bieden. - Aanpakken van dader(s):
Actief de dader(s) van pesten aanpakken. - Evaluatie:
Regelmatig evalueren of de genomen maatregelen het gewenste effect hebben. - Een werkgever kan de zelfinspectietool 'Werkdruk en ongewenst gedrag' gebruiken om te controleren of de organisatie voldoet aan de eisen.
- Inventarisatie van risico's:
Gevolgen van pesten op de werkvloer:
- Pesten leidt tot werkstress en gezondheidsklachten, zoals burn-out klachten en verzuim, wat uiteindelijk kan leiden tot langdurige uitval en zelfs arbeidsongeschiktheid.
- Gepeste werknemers raken gedemotiveerd en de terugkeer naar werk is extra moeilijk na uitval.
- Voor de organisatie betekent pesten hoger verzuim en lagere arbeidsproductiviteit, wat aanzienlijke kosten met zich meebrengt.
Vormen van pesten op de werkvloer: Pesten op het werk kan verschillende vormen aannemen:
- Kleinerende opmerkingen, constante kritiek.
- Intimidatie, flauwe grappen en roddelen.
- Fysiek geweld.
- Isolatie en buitensluiten van werknemers.
- Zinloze taken moeten uitvoeren. Pesten kan verbaal, non-verbaal en fysiek, zowel openlijk als verborgen, plaatsvinden.
Kortom, de werkgever heeft een actieve plicht om pesten te voorkomen en aan te pakken door middel van beleid, duidelijke procedures, adequate ondersteuning voor slachtoffers en consequente aanpak van daders, en dit alles te monitoren en evalueren.

