Verbaal pesten
Verbaal pesten is een van de meest voorkomende vormen van pesten. Het gaat om woorden die bedoeld zijn om iemand te kwetsen, belachelijk te maken of bang te maken. Veel mensen onderschatten verbaal pesten, omdat het “maar woorden” zijn. Maar woorden kunnen diep snijden en jarenlang invloed hebben op iemands zelfbeeld en gevoel van veiligheid.
Verbaal pesten gebeurt vaak in het openbaar, maar kan ook achter iemands rug om plaatsvinden. Daarnaast komt het steeds vaker voor in digitale omgevingen, zoals sociale media en groepsapps.
Wat is verbaal pesten?
- Bij verbaal pesten gaat het om schelden, beledigen, vernederen, belachelijk maken, dreigen en roddelen. Het kan ook gaan om herhaalde sarcastische opmerkingen, kleinerende grappen of iemand telkens verbeteren op een vervelende manier.
- Verbaal pesten draait altijd om macht en controle. De pester gebruikt woorden als wapen om de ander onzeker te maken en klein te houden. Het slachtoffer krijgt het gevoel niet goed genoeg te zijn en gaat vaak twijfelen aan zichzelf.
Voorbeelden op school
- Op school kan verbaal pesten zich uiten in uitschelden tijdens de pauze, nare opmerkingen maken over iemands uiterlijk, afkomst, kleding of prestaties. Ook achter iemands rug om roddelen of bijnamen gebruiken kan veel pijn doen.
- Leraren horen soms alleen de ‘grappen’ en beseffen niet hoe schadelijk de woorden zijn. Leerlingen die verbaal gepest worden, kunnen bang zijn om zich te uiten in de klas, minder goed presteren of zelfs helemaal niet meer naar school willen gaan.
Voorbeelden op het werk
- Op het werk kan verbaal pesten zich uiten in constant negatief commentaar geven op een collega, gemene grappen maken tijdens vergaderingen of iemand publiekelijk vernederen. Ook roddelen en het verspreiden van geruchten vallen hieronder.
- Dit gedrag kan ervoor zorgen dat medewerkers zich niet veilig voelen, minder zelfvertrouwen hebben en hun werkplezier verliezen. Uiteindelijk kan het leiden tot ziekteverzuim of vertrek.
Voorbeelden in sportteams en verenigingen
- In sportteams kan verbaal pesten gaan over iemand uitlachen na een fout, constant bekritiseren tijdens trainingen of kwetsende opmerkingen maken in de kleedkamer.
- Trainers en coaches hebben een belangrijke rol: zij kunnen verbaal pesten stoppen of juist onbedoeld versterken als ze niets zeggen of zelf meegrappen. Slachtoffers kunnen zich onveilig voelen in het team en besluiten te stoppen met sporten.
Voorbeelden in de zorg
- In zorginstellingen kan verbaal pesten voorkomen onder medewerkers, bijvoorbeeld door collega’s die elkaar uitschelden, kleineerden of voortdurend negatief bespreken.
- Bij bewoners kan het gaan om nare opmerkingen over uiterlijk, gezondheid of gedrag. Deze opmerkingen kunnen leiden tot gevoelens van eenzaamheid, verdriet en een afname van zelfvertrouwen.
Verbaal pesten kan ook online plaatsvinden
Verbaal pesten verschuift steeds vaker naar online platforms. Denk aan nare opmerkingen in groepsapps, beledigende comments onder foto’s, kwetsende privéberichten of het gebruik van gemene emoji’s en sarcastische stickers. Ook online roddelen, geruchten verspreiden of iemand belachelijk maken in een groep zijn vormen van verbaal pesten. Deze online varianten zijn extra pijnlijk, omdat ze vaak zichtbaar zijn voor een groot publiek en blijven staan.
Wil je hier meer over weten? Lees dan verder op onze pagina over cyberpesten en online buitensluiten.
Hoe kun je verbaal pesten herkennen?
Verbaal pesten is soms duidelijk, maar vaak wordt het verpakt als grap of zogenaamd ‘plagen’. Het verschil zit in de herhaling en de bedoeling: verbaal pesten is bedoeld om te kwetsen en gebeurt telkens tegen dezelfde persoon. Let op signalen zoals teruggetrokken gedrag, plotseling minder praten, angst om iets te zeggen of een sterke daling in zelfvertrouwen. Slachtoffers lachen soms mee uit angst om het erger te maken, maar van binnen voelen ze zich vaak erg alleen.
Wil je meer weten over de vormen van pesten of hoe je pesten herkent? Bekijk onze themapagina’s en ontdek hoe jij kunt helpen. Samen maken we de groep. Themapagnina’s
- Cyberpesten
- Fysiek pesten
- Online buitensluiten
- Overige vormen en combinaties
- Psychisch en relationeel pesten
- Wat kun jij doen?
Wat kun je doen?
- Zie je dat iemand verbaal wordt gepest? Laat merken dat je het niet accepteert. Spreek de pester aan, bied steun aan het slachtoffer en maak samen duidelijke afspraken over hoe je met elkaar omgaat.
- Geef slachtoffers de ruimte om hun verhaal te doen en laat weten dat je er voor hen bent. Een veilige sfeer in de groep of op de werkvloer begint bij duidelijke grenzen en een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
- Als je zelf slachtoffer bent van verbaal pesten, probeer erover te praten met iemand die je vertrouwt. Door je verhaal te delen, zet je een eerste stap naar hulp en verandering. Je hoeft het niet alleen te dragen.
- Samen stoppen we verbaal pesten
Verbaal pesten kan grote schade aanrichten en mag nooit gebagatelliseerd worden. Woorden kunnen jarenlang blijven hangen en het zelfvertrouwen van iemand volledig afbreken. Door samen een duidelijke norm te stellen en in te grijpen wanneer het gebeurt, kunnen we een veilige omgeving creëren waarin iedereen zich gerespecteerd voelt. Bij Stop Pesten Nu ondersteunen we scholen, bedrijven, sportverenigingen en zorginstellingen om verbaal pesten te herkennen en aan te pakken. We bieden trainingen, materialen en praktische tips om samen het verschil te maken.
Pak verbaal pesten direct aan.
Ontdek hoe jij het verschil kunt maken.”