VO brugklas - Het Groepsspel – Ontdek hoe de hele klas invloed heeft op pesten

Een interactieve spelvorm waarin leerlingen ervaren dat pesten een groepsproces is

Pesten ontstaat zelden tussen twee leerlingen alleen. In iedere klas zijn er leerlingen die het gedrag starten, anderen die meelachen of meedoen, leerlingen die zwijgen en leerlingen die juist het verschil kunnen maken. In Het Groepsspelontdekken brugklassers op een actieve en laagdrempelige manier dat iedereen invloed heeft op de sfeer en veiligheid in de groep. Door zelf situaties te analyseren en te bespreken ervaren leerlingen hoe kleine reacties grote gevolgen kunnen hebben voor een klasgenoot. 

Tijdens deze interactieve les werken leerlingen in kleine groepjes met realistische situaties uit de dagelijkse schoolpraktijk. Ze onderzoeken wie welke rol speelt, leren subtiele signalen van pesten herkennen en ontdekken waarom meelachen, wegkijken of niets doen onbedoeld kan bijdragen aan het in stand houden van pestgedrag. Door samen te discussiëren over twijfelgevallen en persoonlijke keuzes ontstaat een open gesprek over groepsnormen, verantwoordelijkheid en sociale veiligheid.

Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor brugklassen in het voortgezet onderwijs en sluit aan bij de periode waarin nieuwe klassen worden gevormd en groepsrollen nog volop in ontwikkeling zijn. Dankzij de spelvorm zijn leerlingen actief betrokken en wordt de theorie direct vertaald naar herkenbare praktijksituaties uit de klas én online.

Het lesmateriaal bevat onder andere:

• een volledig uitgewerkt lesplan met sprekersteksten voor de docent;
• een interactieve spelvorm ‘Het Groepsspel’ rondom de vijf groepsrollen bij pesten;
• 20 realistische situatiekaarten waarmee leerlingen groepsrollen leren herkennen;
• duidelijke spelregels, speelbord en antwoordmodellen voor de docent;
• uitgebreide nabespreking met verdiepende vragen en interventiezinnen;
• een individueel reflectiewerkblad waarmee leerlingen nadenken over hun eigen rol binnen de groep;
• differentiatiemogelijkheden voor vmbo, havo en vwo;
• evaluatieformulieren, praktische checklist en een wetenschappelijke onderbouwing met bronnen.

► Download les en materialen

De les duurt ongeveer 50 minuten (of twee lessen van 25 minuten), is direct inzetbaar zonder veel voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Gouden Weken, de Week Tegen Pesten, mentorlessen, burgerschap, sociaal-emotionele ontwikkeling, groepsvorming en sociale veiligheid.

Doelgroep: Voortgezet onderwijs – brugklas (vmbo, havo, vwo en gemengde brugklassen, 12–13 jaar)
Duur: ± 50 minuten (of 2 × 25 minuten)
Thema’s: Pesten als groepsproces, groepsrollen, omstanders, meelopers, upstanders, groepsdruk, subtiel pesten, online pesten, sociale veiligheid, burgerschap, groepsvorming en preventie.