VO brugklas Het Mysterie van de Lege Stoel

Zie jij de signalen voordat het te laat is?

Een interactieve onderzoeksles over subtiele vormen van buitensluiten en groepsverantwoordelijkheid

Niet alle vormen van pesten zijn direct zichtbaar. Soms is er geen ruzie, geen scheldpartij en geen duidelijk incident. Toch kan een leerling zich steeds verder terugtrekken doordat hij of zij langzaam wordt buitengesloten. In Het Mysterie van de Lege Stoel leren leerlingen dat juist deze kleine signalen vaak het begin vormen van een groter groepsproces. Door goed te observeren, verbanden te leggen en kritisch na te denken ontdekken zij hoe subtiele uitsluiting ontstaat én welke rol de groep daarin speelt. 

Klas1_LesB_Het-Mysterie-van-de-Lege-Stoel.docx

Tijdens deze interactieve onderzoeksles werken leerlingen als klassenrechercheurs. Aan de hand van getuigenverklaringen, observaties en berichten uit groepsapps reconstrueren zij stap voor stap wat er met Esmee gebeurt. Ze leren onderscheid maken tussen feiten en aannames, herkennen signalen van sociale en digitale uitsluiting en onderzoeken welke groepsrollen zichtbaar worden. Vervolgens formuleren zij concrete adviezen voor zowel de klas als de mentor om verdere uitsluiting te voorkomen.

Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor brugklassen in het voortgezet onderwijs en sluit aan bij de leefwereld van leerlingen waarin groepsapps, sociale status en erbij willen horen een steeds grotere rol spelen. De afwisselende werkvorm stimuleert samenwerken, kritisch denken en het vroegtijdig herkennen van signalen, zodat leerlingen leren dat preventie begint bij de hele groep.

Het lesmateriaal bevat onder andere:

• een volledig uitgewerkt lesplan met sprekersteksten voor de docent;
• de interactieve onderzoeksopdracht ‘Het Mysterie van de Lege Stoel’;
• 12 realistische aanwijzingenkaarten met observaties, getuigenverklaringen en groepsappberichten;
• een uitgebreid opdrachtformulier waarmee leerlingen signalen analyseren, groepsrollen herkennen en feiten van aannames leren onderscheiden;
• antwoordmodellen, nabespreking, reflectievragen en docenttips;
• differentiatiemogelijkheden voor vmbo, havo en vwo;
• evaluatieformulier, praktische checklist en een wetenschappelijke onderbouwing met bronnen.

► Download les en materialen

De les duurt ongeveer 50 minuten, is direct inzetbaar zonder uitgebreide voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Gouden Weken, de Week Tegen Pesten, mentorlessen, burgerschap, mediawijsheid, sociaal-emotionele ontwikkeling, groepsvorming en sociale veiligheid.

Doelgroep: Voortgezet onderwijs – brugklas (vmbo, havo, vwo en gemengde brugklassen, 12–13 jaar)
Duur: ± 50 minuten
Thema’s: Pesten als groepsproces, subtiel pesten, sociale uitsluiting, digitale uitsluiting, groepsapps, signaleren, groepsrollen, omstanders, sociale veiligheid, burgerschap, mediawijsheid en preventie.