Een interactieve onderzoeksles waarin leerlingen ontdekken waarom pesten een groepsproces is en welke invloed omstanders hebben op sociale veiligheid.
Waarom grijpen mensen niet in wanneer zij zien dat iemand wordt buitengesloten? Waarom kijken klasgenoten soms weg, terwijl ze eigenlijk weten dat iets niet klopt? In deze wetenschappelijke analyse onderzoeken leerlingen zelf de antwoorden op deze vragen aan de hand van internationale onderzoeken naar pesten, groepsdruk en omstandergedrag. Zo ontdekken zij dat pesten niet alleen draait om degene die pest of degene die gepest wordt, maar om de invloed van de hele groep.
Met behulp van de jigsaw-methode werken leerlingen in expertgroepen aan verschillende wetenschappelijke bronnen. Vervolgens delen zij hun kennis met klasgenoten, leggen verbanden tussen de onderzoeken en vertalen zij wetenschappelijke inzichten naar concrete aanbevelingen voor hun eigen klas. Hierdoor leren leerlingen niet alleen kritisch analyseren en samenwerken, maar ervaren zij ook hoe wetenschap direct toepasbaar is binnen hun eigen schoolomgeving.
Deze volledig uitgewerkte les is speciaal ontwikkeld voor leerlingen uit klas 5 havo en vwo. De combinatie van bronnenonderzoek, samenwerken en reflecteren maakt deze les bijzonder geschikt voor burgerschap, maatschappijleer, profielwerkstukken en mentorlessen waarin sociale veiligheid centraal staat.
Het lesmateriaal bevat onder andere:
- een volledig uitgewerkt lesplan met docentenhandleiding en sprekersteksten;
- vier wetenschappelijke bronkaarten gebaseerd op internationale onderzoeken;
- expertgroep- en puzzelgroepopdrachten volgens de jigsaw-methode;
- uitgebreide antwoordmodellen voor de docent;
- werkbladen voor analyse, synthese en gezamenlijke conclusies;
- een eindopdracht waarin leerlingen aanbevelingen formuleren voor hun eigen klas;
- differentiatiemogelijkheden voor verschillende leesniveaus;
- praktische docenttips, evaluatie, checklist en wetenschappelijke bronvermelding.
► Dowload les en materialen
De les duurt ongeveer 90 minuten, is direct inzetbaar zonder uitgebreide voorbereiding en sluit uitstekend aan bij de Week Tegen Pesten, burgerschap, mentorlessen, maatschappijleer, onderzoeksvaardigheden en sociale veiligheid.
Doelgroep: Voortgezet onderwijs – klas 5 havo/vwo (16–17 jaar)
Duur: ± 90 minuten
Thema’s: Pesten als groepsproces, wetenschappelijk onderzoek, groepsrollen, omstanders, groepsnormen, sociale veiligheid, burgerschap, kritisch denken, samenwerken en preventie van pesten.
Onderwijssoort:
VO / Voortgezet onderwijs