• Oranje polsbandjes met de tekst Stop pesten nu!

Voorbeelden van online pesten cluster 4 leerlingen

Online pesten, ook wel cyberpesten of digitaal pesten genoemd, is een vorm van pestgedrag die via sociale media, internet en smartphones plaatsvindt. Voor leerlingen in het cluster 4 onderwijs (kinderen met gedragsproblemen en psychische stoornissen) is dit een complexe uitdaging, omdat zij vaak al moeite hebben met sociale interacties en het inschatten van situaties.

Hieronder volgen specifieke voorbeelden van online pesten zoals beschreven in de bronnen, met bijzondere aandacht voor de context van cluster 4 leerlingen:

Communicatie en sociale media

  • Beledigen en schelden: Het sturen van kwetsende berichten via WhatsApp, Snapchat, e-mail of chatprogramma’s, vaak anoniem of onder een verzonnen naam.
  • Bedreiging en haatberichten: Het sturen van dreigementen (bijvoorbeeld met geweld) of haatberichten om iemand angst aan te jagen of onrust te veroorzaken.
  • Gossip Girl-accounts: Het aanmaken van anonieme accounts op platforms zoals TikTok om roddels en gevoelige of gênante beelden van leerlingen en docenten te verspreiden.
  • Uitsluiting: Het opzettelijk niet uitnodigen of negeren van een leerling in WhatsApp-groepen of andere online gesprekken.
  • Trollen: Het opzettelijk uitlokken van ruzies of emotionele reacties door schokkende meningen of beledigingen te delen.

Misbruik van beeldmateriaal en privacy

  • Shame sexting en exposing: Het ongevraagd delen of doorsturen van seksueel getinte of naaktfoto’s (sexting) met als doel de ander te vernederen.
  • Bezemen: Het plaatsen van filmpjes van anderen op YouTube, voorzien van beledigende teksten (zoals "hoer") en soms zelfs met privégegevens zoals adresinformatie.
  • Doxing: Het kwaadwillig delen van persoonlijke informatie, zoals een privéadres of telefoonnummer, om iemand angst aan te jagen (bijvoorbeeld: "Ik weet waar je woont").
  • Bewerken van foto's: Persoonlijke of gênante foto’s die met een smartphone of webcam zijn gemaakt op internet plaatsen en deze bewerken om het slachtoffer belachelijk te maken.

Technisch misbruik en identiteitsfraude

  • Hacken en wachtwoordmisbruik: Het stelen van wachtwoorden om in te breken in iemands mailbox of socialmedia-account. De pester kan zich vervolgens voordoen als het slachtoffer en vervelende berichten naar anderen sturen of het wachtwoord veranderen zodat het slachtoffer geen toegang meer heeft.
  • Misleiding: Het aanmaken van nepprofielen om contact te leggen met een leerling en deze te bedriegen.
  • Virussen sturen: Het opzettelijk versturen van virussen om de computer van een medeleerling te laten crashen.

Waarom cluster 4 leerlingen extra kwetsbaar zijn

De bronnen benadrukken dat leerlingen binnen cluster 4 een kwetsbare doelgroep vormen voor online pesten om de volgende redenen:

  • Sociale informatieverwerking: Ze hebben soms moeite om in te schatten of iets een grapje is of een opzettelijke aanval, waardoor sociale situaties online snel verkeerd begrepen worden.
  • Gedragsproblematiek: Problemen zoals autisme of ADHD kunnen het voor een leerling moeilijk maken om adequaat te communiceren over pestervaringen.
  • Onzichtbaarheid: Een groot deel van het online pesten (naar schatting 80%) vindt plaats buiten het zicht van docenten en ouders, wat ingrijpen bemoeilijkt.
  • Impulsiviteit: Kinderen en jongeren overzien de langetermijngevolgen van hun online gedrag vaak niet en realiseren zich niet altijd dat wat zij als "grappig" bedoelen, voor een ander zeer schadelijk kan zijn.

Signalen dat een leerling online gepest wordt, kunnen zijn: angstig of van streek lijken na computergebruik, plotseling stoppen met sociale media, of het snel afsluiten van schermen als er een volwassene in de buurt komt.

Doelgroep: 
Professionals

Kennis-, informatie- en expertisecentrum over Pesten & Online Pesten

Poster sluit je ogen niet bij pestenHoud onze online kennis gratis en steun Stop Pesten Nu

Sinds 2013 bouwen we aan iets dat nergens anders in Nederland bestaat: één landelijke, gratis kennisbron over pesten en online pesten. Voor kleuters tot senioren, van klaslokaal tot zorginstelling. De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft de website van Stichting Stop Pesten Nu opgenomen als digitaal erfgoed UNESCO. Jaarlijks bezoeken 550.000 mensen de website. Stop Pesten Nu ontvangt geen subsidies en geen financiële steun van welke organisatie of instantie dan ook en is afhankelijk van vrijwillige donaties, de inzet van vrijwilligers en opbrengsten uit betaald trainingsaanbod. Zonder donaties verdwijnt deze kennis niet morgen, maar wel geleidelijk: minder nieuwe artikelen, minder actuele lesmaterialen, minder bereik voor de groepen die ons het hardst nodig hebben.

► Steun Stop Pesten Nu

Neem gerust een uitgebreider kijkje in ons online kenniscentrum

Stop Pesten Nu – hét kenniscentrum over pesten en online pesten in Nederland