Sexting tussen jongeren bevindt zich juridisch gezien in een grijs gebied, waarbij de grens tussen "experimenteergedrag" en een "zwaar misdrijf" zeer scherp is getrokken. Op basis van de bronnen kan het volgende onderscheid worden gemaakt:
Wanneer is het niet strafbaar?
Sinds 2020 wordt sexting tussen minderjarigen in Nederland niet automatisch als strafbaar beschouwd. De wet ziet het onder specifieke omstandigheden als onderdeel van de seksuele ontwikkeling of experimenteergedrag. Het is niet strafbaar mits aan al deze voorwaarden wordt voldaan:
- Gelijkwaardigheid: Er is geen sprake van druk of machtsverschil tussen de jongeren.
- Leeftijd: De betrokkenen zijn ongeveer van dezelfde leeftijd.
- Privégebruik: De beelden zijn vrijwillig naar elkaar verstuurd en blijven strikt binnen de privésfeer van de twee betrokkenen.
Wanneer is het wel strafbaar?
Zodra de beelden de privésfeer verlaten of onder dwang tot stand komen, treden strenge wetten in werking. Sexting is strafbaar in de volgende gevallen:
- Verspreiding zonder toestemming: Het doorsturen of delen van ontvangen beelden met derden (bijvoorbeeld in een groepsapp) is altijd strafbaar. Wanneer het slachtoffer jonger is dan 18 jaar, wordt dit juridisch direct gekwalificeerd als het maken en verspreiden van kinderpornografie. Hierbij speelt de intentie (zoals "het was een grapje") geen rol voor de strafbaarheid.
- Dwang en manipulatie: Als een jongere wordt gedwongen, gemanipuleerd of gechanteerd om intieme beelden te maken of te versturen, valt dit onder seksuele uitbuiting of grooming.
- Online shaming en 'exposing': Het opzettelijk verspreiden van beelden om iemand te vernederen (shame sexting) wordt vervolgd als smaad, laster of belediging.
- AI en deepfakes: Het maken en delen van nepnaaktfoto's met behulp van AI (deepfakes) van klasgenoten is eveneens strafbaar als schending van het portretrecht of smaad.
- Chantage (sextortion): Het dreigen met de verspreiding van beelden om geld of meer beelden af te dwingen is een ernstig strafbaar feit.
Belangrijk juridisch gevolg: Een veroordeling voor deze feiten, zeker onder de noemer kinderpornografie, resulteert in een strafblad. Dit heeft langdurige consequenties, zoals het niet kunnen verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) voor toekomstige banen in de zorg, het onderwijs of bij de overheid. In België kan misbruik van elektronische communicatiemiddelen leiden tot geldboetes tot €50.000 en gevangenisstraffen tot 4 jaar.