Wanneer een school pesterijen niet meldt of registreert onder de nieuwe Wet vrij en veilig onderwijs, heeft dit verschillende juridische en toezichthoudende gevolgen. Er moet hierbij een onderscheid worden gemaakt tussen de registratieplicht (intern) en de meldplicht (aan de Inspectie).
1. Interventie door de Inspectie van het Onderwijs
De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op de naleving van de zorgplicht voor sociale veiligheid. Als een school incidenten niet meldt of registreert:
Onderzoek: De Inspectie kan op basis van signalen (bijvoorbeeld van ouders) besluiten om aanvullende informatie op te vragen bij het schoolbestuur of een specifiek onderzoek instellen naar de veiligheid op die school.
Handhaving: De Inspectie heeft de wettelijke bevoegdheid om op te treden en te handhaven wanneer een school zich niet aan haar taken houdt. Pesterijen melden is vanaf de nieuwe wet geen gunst meer, maar een onderdeel van de 'basisnorm' waar elke school aan moet voldoen.
2. Gevolgen via de Landelijke Klachtencommissie
Ouders en leerlingen kunnen naar een landelijke klachtencommissie stappen als zij vinden dat een pestsituatie niet goed is afgehandeld of gemeld.
Bindend oordeel: De uitspraak van deze commissie is in principe bindend voor het schoolbestuur.
Rapportage aan Inspectie: Als een schoolbestuur weigert de aanbevelingen van de klachtencommissie op te volgen (bijvoorbeeld om een incident alsnog serieus te registreren of af te handelen), is de commissie verplicht dit te melden bij de Inspectie.
3. Juridische schending van de meldplicht
Voor de meest ernstige gevallen is er een onverwijlde meldplicht. Het niet melden van pesterijen die een stelselmatig karakter hebben en resulteren in zwaar lichamelijk letsel of de dood, wordt gezien als een ernstige tekortkoming in de wettelijke zorgplicht. In dergelijke situaties is de Inspectie direct bevoegd om in te grijpen omdat de veilige schoolcultuur fundamenteel is aangetast.
4. Blokkade van de interne veiligheidscyclus
Scholen zijn wettelijk verplicht om hun veiligheidsbeleid jaarlijks te evalueren.
Verplichte bronnen: De incidentenregistratie is een verplichte bron voor deze evaluatie.
Medezeggenschap: De resultaten van de evaluatie moeten worden gedeeld met de medezeggenschapsraad (MR). Als incidenten niet zijn geregistreerd, kan de MR haar controlerende taak niet uitvoeren en handelt het bestuur in strijd met de wet.
Kortom: Het niet melden of registreren van pesterijen leidt tot verscherpt toezicht door de Inspectie, mogelijke bindende sancties via de klachtencommissie en het juridisch in gebreke blijven ten aanzien van de jaarlijkse evaluatieplicht en de MR.