Wat kun je doen als er iemand in je omgeving wordt buitengesloten? | Stop Pesten NU
  • Oranje polsbandjes met de tekst Stop pesten nu!

Wat kun je doen als er iemand in je omgeving wordt buitengesloten?

Wanneer je ziet dat iemand online wordt buitengesloten, is dat een zeer pijnlijke ervaring die voelt als fysieke pijn. Het is belangrijk te weten dat dit nooit de schuld is van degene die wordt buitengesloten. Online buitensluiting kan net zo schadelijk zijn als pesten en kan langdurige gevolgen hebben, waaronder gevoelens van eenzaamheid, verdriet, schaamte, en een verminderd zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde.

Hier zijn stappen die je kunt nemen om hulp te bieden wanneer iemand in je omgeving online wordt buitengesloten:

1. Herken de signalen van online buitensluiting

Online buitensluiten, ook wel cyberostracisme genoemd, is wanneer iemand opzettelijk en herhaaldelijk wordt geïsoleerd of genegeerd in online sociale omgevingen. Voor kinderen en jongeren is de online wereld een net zo "echt" en belangrijk deel van hun sociale leven als de fysieke wereld.

Let op de volgende signalen:

  • Niet toegevoegd worden aan groepsapps of chats, of ontdekken dat vrienden een groepschat hebben waar de persoon geen deel van uitmaakt.
  • Genegeerd worden in chats, of berichten/opmerkingen die onbeantwoord blijven.
  • Niet uitgenodigd worden voor online spelletjes.
  • Nooit likes of reacties krijgen op posts, terwijl anderen die wel krijgen.
  • Geblokkeerd of verwijderd worden uit online groepen.
  • Niet getagd worden in foto's of posts, terwijl anderen dat wel worden.
  • Foto's zien van evenementen waar de persoon niet voor was uitgenodigd.
  • Via locatiediensten zien dat vrienden samen zijn terwijl de persoon niet uitgenodigd was.
  • Een verandering in het online gedrag van de persoon, zoals minder reageren, stil worden of zich terugtrekken.

Buitensluiting kan soms onbedoeld gebeuren, bijvoorbeeld door misverstanden of ondoordachte gewoontes. Maar ook onbedoelde buitensluiting kan leiden tot pijnlijke gevoelens.

2. Directe acties online om te helpen

Als je getuige bent van online buitensluiting, kun je direct actie ondernemen:

  • Laat zien dat je het buitensluiten niet goedkeurt.
    Vraag in een groepschat bijvoorbeeld: "Waarom is hij of zij niet toegevoegd?" of "We zijn toch met z'n allen?".

  • Reageer op berichten van degene die buitengesloten wordt.
    Laat zo zien dat je het hebt gezien en die persoon steunt.
     
  • Stuur een privébericht.
    Laat de persoon weten dat je hebt gezien wat er is gebeurd en dat je hem of haar steunt.
     
  • Voeg iemand weer toe aan de groep als dat kan, of moedig anderen aan dit te doen.
    Blijf zelf actief reageren en negeer het negatieve groepsgedrag niet. Door iets te doen, voelt het slachtoffer zich gezien en gesteund.
     
  • Word de verandering die je wilt zien:
    Bied steun, vraag hoe het gaat en toon vriendelijkheid. Dit kan een groot verschil maken.

3. Zoek steun en ga in gesprek

  • Ga online of offline naar de persoon toe die wordt buitengesloten.
    Laat weten dat je hebt gezien wat er is gebeurd, vraag hoe hij of zij zich voelt en bied een luisterend oor.
     
  • Zoek medestanders die ook willen dat iedereen erbij hoort.
    Samen staan jullie sterker.
     
  • Spreek samen de persoon/personen aan die buitensluiten.
    Als je je veilig voelt, vraag dan kalm en niet-confronterend of ze de persoon buitensluiten en waarom. Dit kan de pester aanzetten tot nadenken over de impact van hun gedrag.
     
  • Meld het aan een volwassene of beheerder:
    Als het online buitensluiten aanhoudt, bespreek samen hoe jullie het kunnen aankaarten bij een docent, mentor, leidinggevende, of vertrouwenspersoon. De meeste online platforms bieden ook de mogelijkheid om online pesten te melden.
     
  • Bewaar bewijsmateriaal door screenshots te maken van vervelende berichten of foto's.
    Dit kan helpen als je besluit hulp te zoeken bij een volwassene of het platform.

4. Wat je vooral NIET moet doen

  • Niets doen of zwijgen helpt niet.
    Het helpt ook niet om mee te lachen of te zeggen dat het "maar online" is.
     
  • Zeg nooit tegen het slachtoffer dat hij of zij zich niet zo moet aanstellen.
     
  • Neem geen negatieve opmerkingen over en ga niet zelf mensen uitsluiten uit onzekerheid of groepsdruk.