Wat kunnen jongeren doen? | Stop Pesten NU
  • Oranje polsbandjes met de tekst Stop pesten nu!

Wat kunnen jongeren doen?

Mediawijsheid speelt een essentiële rol bij het omgaan met online buitensluiting, zowel voor jongeren die het ervaren, als voor degenen die getuige zijn of er zelf aan bijdragen. Het stelt jongeren in staat om de online wereld bewust en gezond te navigeren.

Hieronder een overzicht van wat jongeren kunnen doen:

Als je online wordt buitengesloten of gepest:

  • Herken de signalen: Online buitensluiting, ook wel 'cyberostracisme' genoemd, kan net zo pijnlijk zijn als uitsluiting in het echte leven. Let op signalen zoals bewust niet worden toegevoegd aan groepsapps, genegeerd worden in chats, niet uitgenodigd worden voor online spelletjes, of geen likes of reacties krijgen terwijl anderen die wel krijgen. Het kan opzettelijk zijn of onbedoeld door ondoordachte gewoontes of misverstanden.
  • Praat erover: Deel je gevoelens met iemand die je vertrouwt, zoals een ouder, vriend, mentor, leraar, sportcoach, of vertrouwenspersoon. Praten helpt om je minder alleen te voelen, oplossingen te vinden en steun te krijgen. Als praten moeilijk is, kun je het ook opschrijven.
  • Kom op voor jezelf: Geef duidelijk aan dat je wilt dat het stopt, bijvoorbeeld met de woorden: "Ik vind dit niet leuk, stop ermee," en loop dan weg zonder verder te reageren. Dit kan de macht van de pester verzwakken.
  • Neem direct actie online:
    • Blokkeer en meld vervelende berichten bij het platform. Reageren op vervelende berichten kan het pesten erger maken.
    • Bewaar bewijsmateriaal door screenshots te maken van berichten of foto's. Dit kan later helpen als je besluit het pesten aan te pakken met hulp van een volwassene of het platform.
  • Zorg goed voor jezelf (self-care): Doe iets wat je leuk vindt en waar je goed in bent, zoals sporten, muziek maken, dansen, of gamen. Neem een pauze van de online wereld. Omring jezelf met positieve mensen. Dit kan angst verminderen, je mentale gezondheid verbeteren en stress reduceren.
  • Versterk andere relaties: Zoek steun bij vrienden en probeer bij mensen te blijven die er iets van zeggen als ze pesten zien. Pesters richten zich vaak op mensen die alleen zijn. Lid worden van een club of teamsport kan helpen om nieuwe mensen te ontmoeten en je sociale cirkel te verbreden.
  • Onthoud dat het niet jouw schuld is: Het is cruciaal om te weten dat het nooit jouw schuld is als je gepest wordt.

Als je ziet dat iemand anders online wordt buitengesloten:

  • Laat zien dat je het afkeurt: Vraag bijvoorbeeld in de groep: "Waarom is hij of zij niet toegevoegd?" of "We zijn toch met z'n allen?". Reageer op berichten van degene die buitengesloten wordt.
  • Bied steun: Stuur een privébericht om te laten merken dat je het hebt gezien en dat je de persoon steunt. Ga online of offline naar de persoon toe, vraag hoe hij of zij zich voelt en bied een luisterend oor. Dit zorgt ervoor dat het slachtoffer zich gezien en gesteund voelt, en vermindert de macht van de uitsluiter.
  • Spreek de pester aan: Als je je veilig voelt, spreek de pester direct aan met: "Dit is echt niet grappig, kap ermee". Als je het spannend vindt om alleen te reageren, vraag dan een paar vrienden om samen met jou de pester aan te spreken. Dit laat zien dat het pestgedrag niet wordt getolereerd door de groep.
  • Zoek hulp van een volwassene: Als je niet goed weet hoe je moet reageren, of bang bent dat het pesten erger wordt, zoek dan hulp bij een volwassene die je vertrouwt (leraar, coach, ouder, mentor). Een volwassene heeft vaak meer ervaring en kan de situatie op een veilige manier aanpakken.
  • Negeer of bagatelliseer niet: Het helpt niet om niets te doen, te zwijgen, mee te lachen, of te zeggen dat het "maar online" is. Zeg nooit tegen het slachtoffer dat hij of zij zich niet zo moet aanstellen.

Als je zelf pest of bijdraagt aan buitensluiting:

  • Vraag jezelf af waarom je pest: Bedenk waarom je gemene opmerkingen maakt. Is het om populair te zijn, omdat je boos bent, of omdat je zelf onzeker bent?. Als je begrijpt waarom je pest, kun je er iets aan doen.
  • Toon empathie: Denk na over hoe de ander reageert op wat jij doet of zegt. Probeer je voor te stellen hoe het is om in hun schoenen te staan. Wees je bewust van de impact van je online gedrag, vooral omdat je online minder direct de reactie van de ander ziet.
  • Zoek positieve manieren om indruk te maken: Je kunt ook op een positieve manier populair zijn, bijvoorbeeld door te sporten, je in te zetten voor anderen, of een talent te ontwikkelen. Mensen zullen je waarderen om wie je echt bent.
  • Zoek hulp om je gedrag te veranderen: Stoppen met pesten is moeilijk en je hoeft het niet alleen te doen. Praat met een volwassene die je vertrouwt; zij kunnen je helpen patronen te doorbreken en emoties op een gezonde manier te uiten.
  • Denk na voordat je deelt: Gebruik de "THINK" methode: Is het True (waar)? Is het Helpful (behulpzaam)? Is het Inspiring (inspirerend)? Is het Necessary (nodig)? Is het Kind (aardig)? Als je op meerdere van deze vragen 'nee' moet antwoorden, is de kans groot dat het niets is dat je zou moeten delen of liken.

Algemene tips voor een positieve online cultuur:

  • Bevorder digitaal burgerschap: Leer hoe je respectvol kunt communiceren in de online wereld.
  • Stel privacy-instellingen correct in: Zorg ervoor dat je de hoogst mogelijke privacy-instellingen gebruikt en wees voorzichtig met het delen van persoonlijke informatie. Onthoud dat online inhoud voor altijd beschikbaar kan zijn en later tegen je kan worden gebruikt.
  • Wees je bewust van je digitale voetafdruk: Begrijp de mogelijke impact van een negatieve digitale voetafdruk op toekomstige carrièrekansen.
  • Media- en informatiereadzaamheid: Leer waarom en hoe je haatzaaiende of kwetsende inhoud online kunt melden en blokkeren.