Online pesten (cyberpesten) is een ernstig probleem waarbij actie van verschillende kanten noodzakelijk is. Op basis van wetenschappelijke onderzoeken volgen hier concrete stappen die slachtoffers, omstanders en ouders kunnen ondernemen:
voor slachtoffers
Als je het doelwit bent van online pesten, is het belangrijk om direct stappen te ondernemen om jezelf te beschermen en bewijs te verzamelen:
- Reageer niet: Ga niet in discussie met de pester en neem geen wraak. Pesten draait vaak om macht, en een reactie kan de pester juist aanmoedigen.
- Verzamel bewijsmateriaal: Maak screenshots van beledigende berichten, foto's of posts. Verwijder geen e-mails of sms-berichten; bewaar ze als bewijs voor de school, platformbeheerders of de politie.
- Blokkeer de pester: Gebruik de instellingen van sociale media, apps of je telefoon om de pester te blokkeren of te negeren.
- Rapporteer het gedrag: Meld het misbruik bij het platform waar het gebeurt (zoals TikTok, Instagram of Snapchat).
- Praat erover: Zoek steun bij een vertrouwde volwassene, zoals een ouder, leraar of vertrouwenspersoon op school. Je kunt ook anoniem contact opnemen met nationale hulplijnen.
- Beveilig je accounts: Houd je wachtwoorden privé, log altijd uit op gedeelde apparaten en stel je privacy-instellingen zo in dat alleen bekenden je content kunnen zien.
voor omstanders
Getuigen van online pesten spelen een cruciale rol in het stoppen van het gedrag:
- Doe niet mee: Like of deel geen berichten waarin iemand belachelijk wordt gemaakt. Hiermee voorkom je dat het schadelijke bericht een groter bereik krijgt.
- Toon steun aan het slachtoffer: Stuur een privébericht om te laten weten dat je het er niet mee eens bent en dat de persoon er niet alleen voor staat.
- Rapporteer de incidenten: Je kunt pestgedrag vaak ook rapporteren als je niet zelf het doelwit bent.
- Moedig aan om hulp te zoeken: Help het slachtoffer om naar een vertrouwde volwassene te stappen of bied aan om mee te gaan wanneer zij het incident rapporteren.
- Onderneem samen activiteiten: Doe dingen met het slachtoffer (zoals sporten of een film kijken) om hun gedachten even te verzetten.
voor ouders & opvoeders
Ouders kunnen zowel preventief als reactief optreden om hun kinderen te beschermen:
- Blijf kalm en luister: Als je kind vertelt dat het gepest wordt, luister dan zonder oordeel en word niet boos of paniekerig. Laat je kind weten dat het niet hun schuld is en dat jullie samen aan een oplossing zullen werken.
- Pak apparaten niet direct af: Tenzij er direct gevaar is, moet je de toegang tot technologie niet ontnemen als reactie op pesten; dit voelt voor een kind als straf en kan hen ontmoedigen om in de toekomst nogmaals om hulp te vragen.
- Help met documentatie en technische stappen: Ondersteun je kind bij het maken van screenshots en het blokkeren van de pesters op alle accounts.
- Werk samen met de school: Neem contact op met de schoolleiding of de mentor om het pesten te bespreken en toon het verzamelde bewijsmateriaal. Scholen hebben vaak een beleid om online intimidatie aan te pakken, ook als het buiten schooltijd gebeurt.
- Stel duidelijke regels op: Maak afspraken over het gebruik van technologie, zoals schermtijden en welke informatie wel of niet gedeeld mag worden (bijvoorbeeld geen wachtwoorden of persoonlijke foto's delen).
- Schakel professionele hulp in: Als je kind last heeft van depressieve gevoelens, slecht slaapt of over zelfbeschadiging praat, zoek dan hulp bij een huisarts of therapeut.
- Contacteer de politie: Doe dit direct bij fysieke dreigementen, seksuele uitbuiting of als er sprake is van illegale handelingen.