Welke rol hebben ouders bij het doorbreken van pestgedrag? | Stop Pesten NU
  • Oranje polsbandjes met de tekst Stop pesten nu!

Welke rol hebben ouders bij het doorbreken van pestgedrag?

Ouders spelen een cruciale rol bij het doorbreken van pestgedrag, zowel als partner van de school als in de directe ondersteuning van hun kind. Pesten is een complex groepsproces waarbij de driehoeksverhouding tussen school, leerling en ouders essentieel is voor een duurzame oplossing. Hieronder volgen de belangrijkste rollen en acties die ouders kunnen ondernemen volgens de bronnen:

1. Luisteren en emotionele steun bieden

De belangrijkste eerste stap voor ouders is het bieden van een veilige haven.

  • Serieus nemen: Wanneer een kind vertelt over pesten, moeten ouders dit serieus nemen en complimenteren dat het kind naar hen toe is gekomen.
  • Niet direct adviseren of straffen: Ouders hebben vaak de neiging om meteen met oplossingen te komen, zoals "sla maar terug" of "negeer het maar", maar dit kan de situatie verergeren. Het is belangrijker om eerst te luisteren en de gevoelens van het kind te erkennen.
  • Geen apparaten afpakken: Bij online pesten is het cruciaal om de computer of telefoon niet af te pakken; dit voelt voor het kind als een zware straf terwijl zij juist het slachtoffer zijn.

2. Signaleren van pestgedrag

Ouders zien hun kind in een andere omgeving dan leraren en kunnen signalen oppikken die op school onzichtbaar blijven.

  • Psychosomatische klachten: Let op signalen zoals buikpijn, hoofdpijn, slecht slapen of een onverklaarbare angst om naar school te gaan.
  • Gedragsveranderingen: Kinderen kunnen zich thuis onder hun knuffels verstoppen of huilend thuiskomen.
  • Informatie delen: Ouders moeten de school informeren over wat zij thuis zien, omdat leerkrachten vaak maar een fractie van de dynamiek waarnemen.

3. Actieve samenwerking met de school

Pesten stopt zelden zonder interventie van volwassenen. Ouders en school moeten hierin als gelijkwaardige partnersoptrekken.

  • Direct melden: Ouders wordt geadviseerd om direct aan de bel te trekken bij de mentor, leerkracht of anti-pestcoördinator.
  • Betrokkenheid bij de aanpak: Wanneer ouders buiten het proces worden gehouden, kan een pester gaan denken dat zijn gedrag geen gevolgen heeft.
  • Verwachtingen bespreken: Het is nuttig om aan het begin van het schooljaar al wederzijdse verwachtingen over sociale veiligheid te bespreken.

4. Het vergroten van de weerbaarheid

Ouders kunnen hun kind helpen steviger in hun schoenen te staan zonder de schuld van het pesten bij het kind neer te leggen.

  • Oefenen met reacties: Ouders kunnen door middel van rollenspellen oefenen hoe het kind zelfverzekerd kan reageren op een pester, bijvoorbeeld door neutrale zinnetjes te gebruiken en weg te lopen.
  • Grenzen stellen: Leer een kind van jongs af aan om naar de eigen behoeftes te luisteren en duidelijk "stop" te zeggen.
  • Uitleg over de dynamiek: Ouders kunnen uitleggen dat een pester vaak uit is op een emotionele reactie (zoals tranen of boosheid) om macht te voelen; als die reactie uitblijft, wordt het pesten voor de dader "saai".

5. Rol wanneer het eigen kind pest

Als een kind zelf pest, hebben ouders de taak om dit gedrag niet te tolereren en samen met het kind te zoeken naar de oorzaak. Vaak pesten kinderen uit onzekerheid of groepsdruk. Ouders kunnen hun kind helpen inzien dat zij op een positieve manier status kunnen verwerven zonder anderen te schaden.

6. Praktische hulp bij (online) pesten

  • Bewijs verzamelen: Help het kind met het maken van screenshots van nare berichten of foto's als bewijsmateriaal voor de school of de politie.
  • Rapporteren en blokkeren: Ondersteun het kind bij het blokkeren van pesters op sociale media en het rapporteren van schadelijke inhoud bij de betreffende platforms.
  • Externe hulp: Indien de school het probleem niet oplost, kunnen ouders contact opnemen met instanties zoals Ouders & Onderwijs, de vertrouwensinspecteur of de Kinderombudsman.

Kennis-, informatie- en expertisecentrum over Pesten & Online Pesten

Poster sluit je ogen niet bij pestenHoud onze online kennis gratis en steun Stop Pesten Nu

Sinds 2013 bouwen we aan iets dat nergens anders in Nederland bestaat: één landelijke, gratis kennisbron over pesten en online pesten. Voor kleuters tot senioren, van klaslokaal tot zorginstelling. De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft de website van Stichting Stop Pesten Nu opgenomen als digitaal erfgoed UNESCO. Jaarlijks bezoeken 550.000 mensen de website. Stop Pesten Nu ontvangt geen subsidies en geen structurele financiële steun en is afhankelijk van vrijwillige donaties, de inzet van vrijwilligers en opbrengsten uit betaald trainingsaanbod. Zonder donaties verdwijnt deze kennis niet morgen, maar wel geleidelijk: minder nieuwe artikelen, minder actuele lesmaterialen, minder bereik voor de groepen die ons het hardst nodig hebben.

► Steun Stop Pesten Nu

Neem gerust een uitgebreider kijkje in ons online kenniscentrum

Stop Pesten Nu – hét kenniscentrum over pesten en online pesten in Nederland