Werkvorm Start vandaag nog het gesprek en werk aan een sterke teamcultuur

Deze werkvorm helpt om binnen het team open te praten over onderlinge omgang, veiligheid en respect. Het doel is samen duidelijke en gedragen afspraken maken, zodat iedereen weet wat gewenst gedrag is en zich verantwoordelijk voelt.

Achtergrond

Pesten en ongewenst gedrag komen ook voor op de werkvloer. Dat kan variëren van openlijke pesterijen tot subtiel buitensluiten, roddelen of het maken van kwetsende opmerkingen. Pesten is nooit een individueel probleem; het is een groepsproces.

Een sterke en veilige werkcultuur ontstaat alleen als collega’s elkaar ondersteunen, aanspreken en duidelijke grenzen stellen. Deze werkvorm legt daarvoor de basis.

Introductie (voorleestekst)

“Vandaag staan we stil bij hoe we met elkaar omgaan op de werkvloer. We willen een omgeving waarin iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt. Dit vraagt om gezamenlijke afspraken, gedragen door het hele team.

Het gaat hierbij niet om schuld of iemand aanwijzen, maar om samen bepalen: hoe willen wij het hier met elkaar doen? Welke grenzen trekken we en hoe houden we elkaar daaraan? We bespreken dit vandaag open en eerlijk.”

Startvragen

• “Wat betekent een veilige werkplek voor jou persoonlijk?”

• “Wanneer voel jij je echt onderdeel van dit team?”

• “Wat helpt jou om een collega aan te spreken als iets niet goed gaat?”

Opdracht

“Vorm kleine groepen van 4 tot 6 personen. Bespreek samen wat jullie belangrijk vinden voor een veilige en respectvolle werkcultuur. Formuleer per groep drie duidelijke en concrete afspraken.

Na 15 minuten presenteren de groepen hun afspraken. Vervolgens stellen we samen één gezamenlijke lijst op waar iedereen zich in kan vinden.”

Verdiepende vragen tijdens terugkoppeling

• “Waarom zijn deze afspraken voor jullie belangrijk?”

• “Hoe kunnen we deze afspraken in de praktijk brengen?”

• “Wat doen we als iemand zich niet aan de afspraken houdt?”

Voorbeelden van concrete afspraken

• “We bespreken problemen direct met elkaar, niet achter elkaars rug.”

• “We accepteren geen roddels of kleinerende opmerkingen.”

• “We geven feedback respectvol en opbouwend.”

• “We staan klaar voor collega’s die zich onveilig voelen.”

• “We lachen niet mee als iemand wordt gekleineerd.”

Tips voor de begeleider

• Let op dat afspraken niet te vaag zijn. Vervang bijvoorbeeld ‘respectvol zijn’ door ‘we onderbreken elkaar niet en luisteren eerst uit’.

• Moedig aan om voorbeelden uit de dagelijkse praktijk te benoemen.

• Benadruk dat iedereen verantwoordelijkheid draagt voor het naleven van de afspraken.

Afronding

“De afspraken die we vandaag hebben opgesteld, zijn van ons allemaal. We leggen ze vast en maken ze zichtbaar, bijvoorbeeld door ze op te hangen in een gezamenlijke ruimte.

Het is belangrijk dat we deze afspraken regelmatig bespreken en zo nodig aanpassen. Een veilige werkcultuur vraagt om dagelijkse aandacht en de bereidheid om elkaar aan te spreken.

Pesten en ongewenst gedrag stoppen niet vanzelf. Samen kunnen we zorgen voor een werkplek waar iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt — elke dag.”

Borging

• Leg de afspraken vast in een document en hang ze zichtbaar op.

• Bespreek de afspraken periodiek in teamoverleggen.

• Maak duidelijk hoe medewerkers signalen kunnen melden, bijvoorbeeld bij een vertrouwenspersoon of HR.

Kenniscentrum Pesten per doelgroep