Online pesten (cyberpesten) is een vorm van pesten waarbij gebruik wordt gemaakt van technologie zoals sociale media, berichtenapps, e-mail en online games. Het kan vele vormen aannemen, zoals beledigende berichten sturen, geruchten verspreiden, persoonlijke informatie zonder toestemming openbaar maken of het slachtoffer belachelijk maken via digitale platforms.
Wat maakt online pesten (cyberpesten) anders dan traditioneel pesten?
- Het stopt nooit: Het kan op elk moment doorgaan, zelfs als het slachtoffer thuis is, wat de impact extra zwaar maakt.
- Het is openbaar: Pesters kunnen een groot publiek bereiken via sociale media, wat de vernedering van het slachtoffer versterkt.
- Het is anoniem: Dankzij nepaccounts kunnen daders vaak anoniem blijven, waardoor het lastig wordt om hen te confronteren.
Tip! ► Lees alles over Online Pesten (Cyberpesten) in ons Kenniscentrum Online Pesten
Vormen van online pesten / cyberpesten
Online pesten kan zich manifesteren in verschillende gedragingen:
- Iemand online bedreigen
- Ongewenste foto’s sturen
- Het versturen van nare berichten en reacties
- Het delen van nare foto’s en filmpjes
- Het verspreiden van online haatreacties of roddels
De impact van online pesten wordt versterkt door specifieke kenmerken:
- Continue blootstelling en gebrek aan ontsnapping
Vroeger was het mogelijk om thuis te ontsnappen aan pesten op bijvoorbeeld het schoolplein. Nu kunnen slachtoffers onbeperkt getreiterd worden, omdat een groot deel van hun leven zich online afspeelt en telefoons altijd bij de hand zijn. Dit betekent dat pesten op elk moment van de dag kan doorgaan en slachtoffers er moeilijk aan kunnen ontvluchten. - Snelle en brede verspreiding
Nare berichten, reacties, foto's en filmpjes kunnen snel verspreid worden naar een breed publiek. Dit gebeurt vaak vanuit de anonimiteit van een pester op afstand, wat de gepeste extra kwetsbaar maakt. - Blijvende aanwezigheid en moeilijk te verwijderen inhoud
Online gedeelde inhoud is vaak moeilijk te verwijderen en kan zelfs jaren later nog teruggevonden worden. Dit verdiept de littekens van het pesten, omdat de gevolgen langdurig zichtbaar kunnen blijven. - Anonimiteit en toegenomen ernst
Omdat iedereen een nepaccount kan aanmaken, is het lastiger om te achterhalen wie de online pester is. Deze anonimiteit kan ertoe leiden dat online pesters verder gaan dan zij in een face-to-face situatie zouden doen, bijvoorbeeld op het schoolplein of de werkvloer. - Vormen van online pestgedrag
Voorbeelden van cyberpesten zijn iemand online bedreigen of ongewenste foto’s sturen. - Juridische consequenties
In ernstige gevallen van cyberpesten kunnen pesters te maken krijgen met juridische consequenties. Scholen dienen leerlingen en personeel voor te lichten over digitale etiquette, privacy en de juridische gevolgen van online pesten. - De bewering "maar een grapje"
Net als bij andere vormen van pesten, kan de dader beweren dat het gedrag onschuldig is of "maar een grapje". Echter, als het gedrag ten koste gaat van een ander en pijn veroorzaakt, is het geen grapje. Het is belangrijk om bewustzijn te creëren dat pesten, ook online, vaak vermomd is als iets grappigs, maar dit niet is als het een ander kwetst of herhaaldelijk op dezelfde persoon gericht wordt.
Veel ouders en professionals weten nog niet genoeg over deze ontwikkeling. Daarom zijn gerichte interventies nodig om cyberpesten effectief aan te pakken.