Stop Pesten Nu – hét kenniscentrum over pesten en online pesten in Nederland

Pesten houdt niet op na de basisschool. Het gebeurt op school, online, op het werk, in de sport en in woonzorgcentra. Het raakt elke levensfase en is allesbehalve onschuldig.

Belangrijk is het verschil tussen plagen en pesten, omdat dit onderscheid bepaalt hoe je moet handelen. Plagen is wederzijds en gelijkwaardig: beide partijen doen mee, het wisselt elkaar af en niemand wordt er structureel slechter van. Pesten is iets heel anders. Pesten is gemeen, het herhaalt zich stelselmatig en er is sprake van een machtsverschil. Het slachtoffer kan zich er niet zelf uit redden. Wie deze twee door elkaar haalt, onderschat al snel de ernst van wat er gebeurt – en grijpt te laat in.

Online pesten en offline pesten zien wij niet als losse werelden. Dezelfde mechanismen van groepsdruk, uitsluiting, schaamte en macht werken zowel in de klas en op de werkvloer als in groepsapps, games en op sociale media. Cyberpesten stopt bovendien niet bij de schooldeur of de voordeur: het achtervolgt iemand overal, dag en nacht. Daarom beschrijven wij pesten en online pesten altijd in samenhang.

In het basisonderwijs wordt ongeveer 17% van de leerlingen gepest, in het voortgezet onderwijs circa 9% en in het voortgezet speciaal onderwijs opnieuw rond de 17%. Ook volwassenen blijven niet buiten schot: een aanzienlijk deel van de werkenden 27%, sporters 20%  en bewoners van woonzorgcentra 20%  krijgt met pestgedrag te maken. Pesten is dus geen kinderprobleem, maar een hardnekkig maatschappelijk probleem.

Waarom blijft onveilig gedrag terugkomen, ook als je er al iets aan doet?

Veel scholen, organisaties en bedrijven willen een veilige omgeving creëren. Een plek waar mensen zich durven uitspreken, fouten mogen maken, grenzen worden gerespecteerd en pestgedrag, uitsluiting of intimidatie geen ruimte krijgen. Toch blijkt in de praktijk dat onveilig gedrag vaak terugkomt. Ook na een gesprek, een protocol, een training of een tijdelijke interventie. Dat komt omdat pesten, grensoverschrijdend gedrag en sociale onveiligheid zelden alleen tussen twee personen plaatsvinden. Ze ontstaan en blijven bestaan binnen een groep, team of cultuur. Omstanders, groepsnormen, machtsverhoudingen, status, zwijgen en onduidelijke grenzen spelen allemaal een rol. Daarom kijken wij verder dan incidenten. Niet alleen naar de vraag: Wie deed wat? Maar vooral naar: Wat gebeurt er in deze groep, dit team of deze organisatie waardoor dit gedrag ruimte krijgt?

Wij helpen scholen, organisaties en bedrijven om sociale veiligheid structureel te versterken. Niet met een losse themaweek, een eenmalige training of alleen een protocol, maar met een aanpak die werkt aan gedrag, groepsdynamiek, verantwoordelijkheid en cultuur. Want een veilige omgeving ontstaat pas wanneer mensen weten wat gewenst gedrag is, elkaar durven aanspreken, omstanders leren handelen en leidinggevenden of professionals consequent dezelfde norm uitdragen.

Herken je dit in jouw school, team of organisatie?

Wij denken mee over een aanpak die past bij jullie praktijk: preventief, praktisch en gericht op blijvende sociale veiligheid. Navigeer snel naar cursusaanbod.

Wat vind je waar?

Onze kenniscentra zijn per sector en functie ingericht:

• Scholen – kennis voor leerkrachten, mentoren, antipestcoördinatoren en schoolleiders, plus lesmaterialen, gespreksvormen en aanpakken voor groepsdynamiek. Bekijk ook de gratis lesmaterialen voor de Gouden Weken en de Week tegen Pesten.
• Bedrijven – ondersteuning bij het voorkomen van pesten en ongewenst gedrag op de werkvloer, met aandacht voor beleid, vertrouwenspersonen en psychosociale arbeidsbelasting (PSA).
• Sportverenigingen – concrete handvatten voor trainers, coaches en bestuurders om sociaal veilige sportteams te bouwen.
• Woonzorgcentra – deskundige input voor een respectvolle woon- en werkomgeving in verpleeghuizen en woonzorgcentra, zowel onder bewoners als binnen teams.
• Ouders & opvoeder, leerlingen​, media en beleidsmakers – herkenning, advies en toegang tot verdiepende kennis en actuele inzichten.

Gratis kennis delen is wat ons drijft

Wij geloven dat kennis het begin is van verandering. Daarom is een groot deel van ons aanbod gratis en vrij toegankelijk via deze website. Je vindt onder meer:

• het Kenniscentrum Pesten: signalen, groepsdynamiek en omstandersgedrag, gevolgen van pesten, effectieve interventies en hoe je beleid opstelt en verankert;
• het Kenniscentrum Online Pesten (Cyberpesten): uitleg over groepsapps, gamepesten, haatreacties, sextortion, grooming en doxing, met herkenningspunten voor ouders, docenten en jongeren;
• de Kennisbank & Downloadcentrum: beleidsvoorbeelden, protocollen en modelafspraken, factsheets, checklists, werkkaarten, handleidingen en gratis posters, kleurplaten en campagnesets.

Deze informatie, posters, werkvormen, checklists en lesmaterialen kun je kosteloos gebruiken binnen onderwijs, zorg, sport en maatschappelijke organisaties.

Verder werken aan sociale veiligheid: Stop Pesten Nu Academy

Wil je binnen jouw school, organisatie, vereniging of team verder dan alleen informatie lezen? Via Stop Pesten Nu Academy bieden wij verdiepende, betaalde ondersteuning: trainingen, workshops, gastlessen, maatwerktrajecten en opleidingen. Deze zijn gebaseerd op actuele wetenschappelijke inzichten én jarenlange praktijkervaring, en zo opgezet dat deelnemers er direct mee aan de slag kunnen in hun eigen klas, team of organisatie.

• Voor Scholen: trainingen voor antipestcoördinatoren, mentoren, docenten, intern begeleiders en schoolteams.
• Voor Bedrijven: workshops en trainingen over pesten, ongewenst gedrag, psychosociale arbeidsbelasting en sociale veiligheid op de werkvloer.
• Voor Sportverenigingen: scholing voor trainers, coaches, bestuurders en vrijwilligers over pesten, groepsdruk en sociale veiligheid.
• Voor Zorginstellingen: trainingen en bewustwordingssessies over pesten, uitsluiting, sociale veiligheid en groepsdynamiek binnen teams en bewonersgroepen.

De gratis kennis op deze website en het betaalde aanbod van de Academy vullen elkaar aan: het ene helpt je begrijpen en signaleren, het andere helpt je het structureel in de praktijk te brengen.

Geen individuele hulp, wél de weg ernaartoe

Stop Pesten Nu is een kennis-, informatie- en expertisecentrum. Wij behandelen geen individuele hulpvragen, meldingen of persoonlijke pestsituaties. Wel houden wij actuele overzichten bij van organisaties waar je wél terechtkunt voor hulp, advies en begeleiding – zowel bij pesten als bij online pesten en cyberpesten.

100% vrijwillig, 0% subsidie

Het is belangrijk dat je dit weet: Stop Pesten Nu ontvangt geen subsidies en geen structurele steun. Alles wat wij doen – het kenniscentrum, de gratis materialen, de campagnes – wordt mogelijk gemaakt door donaties, betaalde trainingen via de Academy en de inzet van vrijwilligers. Wij zijn dus volledig afhankelijk van mensen zoals jij: onze bezoekers, volgers en donateurs. Elke bijdrage helpt ons om kennis en materialen gratis beschikbaar te houden voor iedereen die ze nodig heeft.

Erkend en bewaard voor de toekomst

Stop Pesten Nu bestaat sinds 2013 en is door de Koninklijke Bibliotheek geselecteerd als digitaal erfgoed, in het kader van de bewaring van het digitale erfgoed. Onze kennis over pesten en online pesten wordt gearchiveerd en blijft zo behouden voor onderzoek, onderwijs en beleid. Daarnaast zijn wij lid van Goede Doelen Nederland.

Zet vandaag een eerste stap

Pesten stopt waar jij begint. Kijk, luister en sta op – jij kunt vandaag het verschil maken voor iemand. Kies hieronder je vervolgstap:

• ontdek het kenniscentrum dat bij jouw situatie past;
• download gratis materialen, posters en lesmateriaal;
• bekijk het aanbod van Stop Pesten Nu Academy voor trainingen en maatwerk;
• of steun ons werk met een donatie, zodat deze kennis gratis kan blijven.

Werk je met mensen? Dan krijg je vroeg of laat te maken met vormen van pesten, uitsluiting of grensoverschrijdend gedrag. Stop Pesten Nu helpt jou en je organisatie om dit op tijd te herkennen, bespreekbaar te maken en effectief te handelen. Of je nu werkt in het onderwijs, het bedrijfsleven, de sport of de zorg: wij zorgen voor kennis, handelingsperspectief en praktische ondersteuning.

Veelgestelde vragen

• Wat is het verschil tussen plagen en pesten?
• Waarom is pesten een groepsproces en niet een probleem van één pester?
• Is melden hetzelfde als klikken of snitchen?
• Wat kun je doen tegen pesten op school, op het werk, in de sport of in de zorg?
• Hoe herken je online pesten en cyberpesten?
• Biedt Stop Pesten Nu individuele hulp bij een pestsituatie?
• Wat is gratis op deze website en wat is betaald via Stop Pesten Nu Academy?
• Ontvangt Stop Pesten Nu subsidie?

Gebruik en auteursrechten

De materialen op deze website zijn bedoeld voor niet-commercieel gebruik binnen onderwijs, zorg, sport en maatschappelijke organisaties. Voor commercieel gebruik, externe verspreiding of gebruik van ons logo en beeldmateriaal is vooraf schriftelijke toestemming nodig. Een deel van de materialen is eigendom van externe partijen.

► Lees de volledige disclaimer en richtlijnen