Samenvatting meeste recente onderzoeken 2025: Pesten op het werk
Pesten op de werkvloer is een van de meest kostbare en destructieve vormen van psychosociale arbeidsbelasting in Nederland, waarbij de grens tussen werk en privé door de digitalisering van agressie steeds vager wordt.
- Prevalentie: Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA 2024) is 17% van de werknemersslachtoffer van algemeen ongewenst gedrag, waarvan 6% specifiek rapporteert te worden gepest. Onderzoek van vakbond CNV schetst een ernstiger beeld: 27% van de werkenden (circa 2,6 miljoen mensen) heeft te maken met treiteren, roddelen of uitlachen. Een specifiek punt van zorg is de machtshiërarchie; 16% van de werkenden (1 op de 6) geeft aan te worden gepest door de eigen leidinggevende.
- Ziekteverzuim en Economische Impact: Er is een direct verband tussen pesten en verzuim; werknemers die gepest worden hebben een zelfgerapporteerd ziekteverzuim van 10,1%, wat bijna twee keer zo hoog is als het landelijk gemiddelde van 5,2%. Dit gedrag leidt jaarlijks tot ongeveer 4 miljoen extra verzuimdagen, wat de Nederlandse samenleving circa 2,3 miljard euro aan loondoorbetaling kost. Daarnaast vertoont 37% van de gepeste werknemers actieve burn-outverschijnselen en heeft 43,8% van de slachtoffers de organisatie uiteindelijk verlaten vanwege het gepest.
- Digitalisering en Cyberpesten: De verschuiving naar hybride werken heeft geleid tot een nieuwe vorm van onveiligheid; in 2025 vindt maar liefst 87% van de pestincidenten op de werkvloer plaats via digitale kanalen zoals e-mail, Microsoft Teams of Slack. Bij werknemers die (deels) thuiswerken, geeft 61,5% aan getuige te zijn geweest van dergelijk cyberpesten op de werkvloer.
- Hoog-risicosectoren: De zorgsector is met 29,2% koploper wat betreft ongewenst gedrag, gevolgd door de recreatie (20,4%) en de horeca (18,8%). Binnen de overheid rapporteren werknemers met 6,8% het vaakst ongewenst gedrag door directe collega's.
Bronnen
- (Bron: CBS / TNO) Arbeidsomstandigheden - De arbeidsmarkt in cijfers 2024
- (Bron: CNV) Onderzoek: ruim kwart werkenden gepest op werk (2024/2025)
- (Bron: Sectoroverschrijdende Analyse 2024-2026) Pesten op het Werk | Meest recente cijfers
- (Bron: Veiligheidstrainingen.nl / NEA 2024)NEA 2024: ongewenst gedrag op werkvloer nog steeds alarmerend hoog
Samenvatting van CNV-onderzoek 2024: Pesten op het werk
Volgens het CNV-onderzoek wordt ruim 27% van de werkenden gepest op de werkvloer, wat neerkomt op ongeveer 2,6 miljoen werknemers. Van deze groep wordt 16% gepest door hun leidinggevende. Meer dan de helft van de werkplekken treedt niet effectief op tegen pesten, waardoor een kwart van de pesters hun gedrag ongestraft voortzet. Bovendien blijkt dat 16% van de werkplekken geen vertrouwenspersoon heeft en 33% geen pestprotocol hanteert. Meer details vind je hier.
‘Schokkende cijfers. Een respons van 26% betekent dat 2,3 miljoen werkenden te maken heeft met pestgedrag. Daarnaast is voor meer dan 1,5 miljoen werkenden de sfeer op het werk verslechterd door de crisis. Een zeer onwenselijke situatie,’ aldus Piet Fortuin, CNV-voorzitter.
Het CNV-onderzoek (2024) brengt de volgende feiten en cijfers over pesten op de werkvloer aan het licht:
- 27% van de werkenden wordt gepest op het werk.
- Dit komt neer op ongeveer 2,6 miljoen werknemers.
- 16% van de werknemers wordt gepest door hun leidinggevende.
- Meer dan 50% van de werkplekken treedt niet op tegen pesten.
- Een kwart van de pesters komt weg met hun gedrag.
- 16% van de werkplekken heeft geen vertrouwenspersoon.
- 33% van de werkplekken heeft geen pestprotocol.
- 26% van de werkenden (meer dan 2 miljoen werknemers) wordt gepest op het werk.
- 16% wordt gepest door een leidinggevende.
- 32% wordt gepest door collega's.
- 15% van de werknemers vindt dat er minder tegen pesten wordt opgetreden sinds de coronacrisis.
- 11% durft niets te zeggen uit angst voor baanverlies.
- Bij 13% van de werkplekken ontbreekt een vertrouwenspersoon.
- Bij 33% van de werkplekken is er geen pestprotocol.
- Sectoren:
- Zorg: 33% ervaart pesten.
- Overheid: 32% ervaart pesten.
- ICT: 34% ervaart pesten.
Samenvatting TNO-onderzoek 2015: Pesten op het Werk
In het rapport wordt gesteld dat ongeveer 16% van de werknemers in Nederland te maken heeft met pesten op het werk, op basis van een enquête onder 45.000 werknemers. Op basis van deze conclusie en het totaal aantal werknemers in Nederland (ongeveer 8,5 miljoen in 2015), wordt geschat dat ongeveer 1,4 miljoen werknemers te maken hebben met pesten op het werk. Van deze 1,4 miljoen werknemers geeft ongeveer 35% aan dat het pesten voortduurt, waardoor ongeveer 500.000 werknemers per jaar te maken hebben met langdurig pesten op het werk. Het onderzoek waarin wordt gesteld dat ongeveer 500.000 werknemers per jaar te maken krijgen met pesten op het werk, is uitgevoerd door TNO (Nederlands Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek) in samenwerking met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het rapport, getiteld "Pesten op het werk: cijfers, oorzaken en oplossingen", is gepubliceerd in 2015 en is te vinden op de website van TNO
- Kosten pesten op het werk
Onderzoek van TNO schat de totale kosten voor werkgevers in 2012 als gevolg van psychosociale arbeidsbelasting (zoals werkstress, agressie, pesten) op 2,2 miljard euro. Dit zijn slechts de loonkosten. Maatschappelijke kosten zoals die van ziektebehandeling, uitkeringen, etc. zijn hier niet bij opgeteld. Elke werknemer die klaagt over pesten is jaarlijks ruim 2 x zoveel dagen afwezig dan een andere werknemer. Hij/zij kost gemiddeld minstens 3.600 euro extra aan de werkgever en de indirecte kosten lopen zelfs op tot 12.500 euro. Dat berekende Securex. Een geval van agressie op de werkvloer leidt tot een meerkost in dezelfde orde van grootte. Terwijl een goede aanpak van pesterijen een bedrijf heel veel kan opleveren. Het gepest op de werkvloer leidt tot ongeveer vier miljoen extra verzuimdagen per jaar.- Een pestgeval kost een werkgever jaarlijks zo'n 45.000 euro, berekende psycholoog en pest-specialist Bob van der Meer.
- De impact daarvan is voor alle betrokkenen enorm. Werknemers die gepest worden, krijgen vaak gezondheidsklachten, verliezen hun baan en plegen soms zelfs zelfmoord.
- De angstcultuur binnen een bedrijf of organisatie, waarvan pesten en intimidatie een teken is, heeft echter ook een negatieve invloed op andere werknemers. Ook de kosten voor het bedrijf zijn ontluisterend: 4 miljoen verzuimdagen per jaar totaal geschatte kosten 2,3 miljard euro.