Rollen bij pesten, online pesten, op het werk, vier soorten pesters

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Rollen bij Pesten | Kenniscentrum Pesten

Pesten aanpakken is een groepsproces en daardoor alleen als gehele groep op te lossen en aan te pakken, dit in tegenstelling tot vroeger toen er alleen gekeken werd naar de pester en de gepeste. Er wordt alleen gepest in groepen, klassen, teams waar de groep zich onveilig voelt. Doordat de hele groep zich onveilig voelt durven die kinderen die het zien vaak niet in te grijpen. In iedere groep waarin gepest wordt, zijn verschillende rollen te onderscheiden. De rollen zorgen ervoor dat pesten ontstaat, in stand wordt gehouden, verergert, vermindert of stopt. 

TIP! Navigeer snel naar de plek van je interesse op deze pagina via deze links:

 

Rollen bij Pesten

Zes rollen bij Pesten van Beau Oldenburg

1. Slachtoffer (jongen met geel shirt)

Het slachtoffer is degene die gepest wordt. Kinderen die gepest worden, voelen zich vaak eenzaam, angstig en verdrietig.

2. Assistent (meisje met rood shirt)

De assistent begint zelf niet met pesten, maar gaat meedoen zodra iemand anders begonnen is. De assistent helpt de pester dus.

3. Versterker (jongen met blauw shirt rechts)

Versterkers pesten zelf niet maar lachen om de pester of moedigen deze aan. De versterkers geven de pester het gevoel dat pesten leuk of grappig is.

4. Verdediger (meisje met cape)

Gelukkig zijn er ook verdedigers. Zij helpen het slachtoffer. Dat kan door tegen de pester te zeggen dat hij of zij moet ophouden, maar ook door bijvoorbeeld met het slachtoffer naar de meester of juf te gaan.

5. Buitenstaander (jongen met blauw shirt links)

Buitenstaanders weten meestal wel dat er gepest wordt, maar bemoeien zich er niet mee. Dit kan het slachtoffer het gevoel geven dat zij het niet zo erg vinden dat er gepest wordt.

6. Pester (jongen met rood shirt)

Vier soorten pestkoppen

Pesters pesten omdat ze cool en stoer willen zijn. Pesten kan op verschillende manieren gedaan worden: fysiek (schoppen, slaan), verbaal (uitschelden), relationeel (roddelen), materieel (spullen kapot maken) en cyber pesten (online pesten).

Profiel Pester / De dader

Daders geven vaak slachtoffers de schuld van het pesten. De slachtoffers zouden het pesten uitlokken.  

  • Is impulsief, extravert, wil graag populair gevonden worden en denkt dit alleen te bereiken door te pesten.
  • De dader denkt dat pesten hem populair maakt, maar vaak worden daders niet aardig gevonden (Goossens et al., 2000). Wil graag de macht hebben over anderen en ziet pesten als een manier om zijn eigen frustraties en problemen af te reageren.
  • Heeft weinig empathie en vindt geweld gebruiken positief.
  • Daders hebben niet door dat pesten schade veroorzaakt bij het slachtoffer.
  • Vrijwel alle daders hebben moeite met grenzen en regels.

De Slang met Twee Gezichten

De slang met twee gezichten is één van de gevaarlijkste pestkoppen. Vaak vernielt hij/zij uw reputatie lang vooraleer u er erg in heeft. De "tweekoppige slang" profileert zich als uw beste vriend en/of vertrouwenspersoon. Hij/zij steekt u echter een mes in de rug waar mogelijk, besmeurt uw imago en oogst krediet voor uw werk.

De Schreeuwer

De schreeuwer is luidruchtig, onaangenaam en brutaal. Hij/zij vernedert u in het bijzijn van collega's en superieuren. De schreeuwer staat niet open voor debat; hij/zij heeft gelijk en u zult het geweten hebben!

De Aandachtzoeker

De aandachtzoeker is "emotioneel onvolwassen" en probeert boven alles in het middelpunt van de belangstelling te komen staan. Hij/zij zet het management naar zijn/haar hand met kruiperig en vlijend gedrag. Zijn/haar leven is een drama en hij/zij neemt steeds een "slachtoffer rol" op zich met als doel anderen te manipuleren en te intimideren. De aandachtzoeker komt vaak over als sympathiek en uiterst behulpzaam.

De Eeuwige Criticus

Hij/zij stelt uw zelfvertrouwen constant op de proef. Zelfs al boekt u uitstekende resultaten, dan vindt hij/zij toch steeds een manier om alles wat u doet (of presteert) in een negatief daglicht te stellen. Ook al moet hij/zij hiertoe "bewijsmateriaal "creëren, documenten vervalsen of uw projecten boycotten.

De Wannabe

De "wannabe" is vaak één van de meest hatelijke pestkoppen. Hij/zij hunkert naar erkenning en waardering, terwijl het hem/haar zelf ontbreekt aan inzet en motivatie. De "wannabe" heeft een hekel aan bekwame en professionele medewerkers en is vaak agressief. Hij/zij wil dat alles op zijn/ haar manier wordt gedaan, ook al is dat niet de meest efficiënte. Eventuele verbeteringen aan de "workflow" zal de "wannabe" te allen tijde verhinderen. Wanneer hij/zij verantwoording dient af te leggen, slaan de stoppen vaak door en speelt hij/zij vaak de gedupeerde.

De Poortwachter

De poortwachter probeert te vermijden dat u de middelen ter beschikking heeft om uw baan efficiënt en correct te kunnen uitvoeren. Indien u faalt, staat hij/zij te springen om dit aan de gehele organisatie rond te bazuinen en aan te tonen dat u incompetent bent.

De Sociopaat

De sociopaat is de gevaarlijkste tiran. Hij/zij is een gewetenloos "roofdier" zonder empathie. Een sociopaat voelt zich superieur aan anderen en weet alles steeds beter. Hij/zij is vaak emotioneel ontwricht en draagt geen verantwoordelijkheid voor zijn/haar acties. De sociopaat is meestal erg intelligent, charismatisch en charmant en is verbaal erg overtuigend. Hij/ zij is meedogenloos en roekeloos.

De Goeroe

De goeroe is competent en vaak een expert binnen zijn/haar vakgebied. Emotioneel kan hij/zij echter vaak niet om met anderen. Hij/zij is vaak zeer verstandig, maar uiterst afstandelijk. De goeroe beschouwt zichzelf als superieur en houdt geen rekening met hoe zijn/haar beslissingen anderen eventueel kunnen beïnvloeden. Hij/zij weigert verantwoordelijkheid te dragen voor zijn/haar acties. De goeroe is conservatief maar ziet zichzelf niet gebonden aan wetten, zeden en regels (deze zijn toepasselijk op anderen maar niet op hem/haar).

Om het eender welk van deze tirannen stopt niet wanneer zijn/haar slachtoffer wordt ontslagen, gedwongen wordt om op te stappen of zelfmoord pleegt. Binnen enkele dagen (of uiterlijk weken) zoekt hij/zij een nieuw slachtoffer. Het is daarom uiterst belangrijk dat het management de ware gevolgen van pesterijen op het werk leert begrijpen en in te schatten.

 

Rollen Online PestenRollen online pesten

Rol Online pestkop (cyberpester)

Beschermd door het gevoel van anonimiteit kan een pester online verder gaan dan bij andere vormen van pesten. Hij waant zich veilig, vertoont ongeremd gedrag en heeft niet door hoe hij overkomt op anderen.

Vergelijk het met een verkeerssituatie. De gemiddelde weggebruiker gedraagt zich anders in de auto dan daarbuiten. Denk hierbij aan het luidkeels meezingen met de radio voor een rood stoplicht of hardop schelden als je wordt afgesneden door een andere weggebruiker. Omdat je afgeschermd in de auto zit, denk je dat niemand je hoort of ziet. Je waant je veilig en bent minder bezig met jezelf in relatie tot anderen. Hierdoor vertoon je makkelijker ongeremd gedrag. Dit is ook het geval bij cyberpesten.

Profiel van de online pestkop (cyberpester)

  • Meer jongens dan meisjes
  • Surfen vele uren op internet, wat het risicovol maakt.
  • Band met de ouders in minder ok; laten minder gebruik van nieuwe media toe.
  • Vaker slachtoffer en omstaander van cyberpesten en minder steun van vrienden.
  • Kunnen zich minder inleven en zijn brutaler.
  • Het is ook vaak een dader van klassiek pesten.
  • Ze zijn niet erg met school bezig.
  • Ze overschatten de beloning van cyberpesten; denken meer te winnen dan ze eigenlijk doen.

Wat pestkoppen nodig hebben = 'Zeg me dat ik ertoe doe!'

Rol van de online omstanders

Het stoppen van cyberpesten is lastiger doordat de rol van de omstanders online minder duidelijk is dan offline. Dit komt doordat:

  • Het effect op de gepeste minder zichtbaar is voor omstanders. Bij online pesten zien omstanders de reactie of emotie van de gepeste niet. Het signaal om te helpen ontbreekt, waardoor ze minder snel ingrijpen.
  • Ingrijpen minder effect heeft op de pester. Als omstanders wél reageren omdat ze een opmerking te ver vinden gaan, dan is het voor een pester eenvoudiger om dit te negeren en er een schepje bovenop te doen. 
  • Jongeren deel uitmaken van tientallen online groepen. Binnen deze dynamiek veranderen rollen. Een pester kan slachtoffer worden en andersom. Een gepeste kan vanwege de mogelijkheid om een anoniem account aan te maken, eenvoudig genoegdoening halen bij anderen door online zélf te gaan pesten.
  • Het minder duidelijk is hoe de rollen verdeeld zijn. In offline situaties is het zichtbaar wie voor welke partij kiest. Ben je lid van een WhatsAppgroep, dan is het niet altijd duidelijk hoe de rollen verdeeld zijn. Het sociale risico is dan te groot om voor een kamp te kiezen. De omstander kiest de veilige weg door niet in te grijpen.

Rol van de onderwijsprofessional bij online pesten

Onderwijsprofessionals hebben een belangrijke functie om online pesten te voorkomen, te signaleren en te verminderen. Het is belangrijk dat ze:

Kennis hebben van online pesten om pestsituaties te herkennen;

  • Leerlingen helpen zich in elkaar in te leven en te bedenken hoe berichten (onbedoeld) negatief geïnterpreteerd kunnen worden
  • Kennis hebben van online én offline groepsdynamica;
  • Op de hoogte zijn van de online interesses van hun leerlingpopulatie en hierop anticiperen;
  • Op de hoogte zijn van technologische ontwikkelingen in de nabije toekomst om te anticiperen op negatief gebruik hiervan;
  • Op de hoogte zijn van de inhoud van het anti-pestprotocol en adequaat reageren in geval van online pesten;
  • Samen met leerlingen afspraken maken over online gedrag.
  • Gemaakte afspraken handhaven;
  • Leerlingen bewust maken van hun online gedrag op sociale media en in games door bijvoorbeeld mediawijsheid op te nemen in het schoolcurriculum;
  • Leerlingen voorlichten hoe ze kunnen handelen als een klasgenoot online wordt gepest of als leerlingen zelf online gepest worden.
  • Leerlingen stimuleren om sociale media op positieve wijze in te zetten