Gevolgen pesten voor pester, klas en slachtoffer | Voor Scholen

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Gevolgen pesten voor pester, klas en slachtoffer | Voor Scholen

Pesten kan grote gevolgen hebben op het leven van de gepeste, maar ook op dat van de pester en omstanders.

Gevolgen voor de pester

De gevolgen voor de pester zijn op korte termijn vaak nog niet negatief. Hun schoolprestaties zijn vaak beter dan die van gepeste kinderen en hun populariteit en zelfwaardering zijn ook groter. Meestal is er sprake van zogenaamde schijnpopulariteit: klasgenoten bewonderen de pester, maar zijn tegelijkertijd bang voor hem of haar. De pester lijkt populair, maar is het in werkelijkheid niet.

Op de lange termijn kan de pester wel sociale problemen krijgen. Een pestend kind leert dat het doelen kan bereiken zonder op een sociaal aangepaste manier met anderen te onderhandelen. Daardoor kan hij uiteindelijk onaangepaste gedragspatronen krijgen.

Kinderen die op school anderen pesten:

  • lopen een grotere kans op ernstige problemen in hun adolescentie
  • komen vaker met justitie in aanraking
  • drinken meer alcohol
  • plegen vaker zelfmoord

Jongens die pesten zijn later vaker bij vechtpartijen betrokken. Meisjes die vroeger pestten, hebben op latere leeftijd een grotere kans om betrokken te raken bij huiselijk geweld en om tienermoeder te worden.

Pesten is niet alleen schadelijk voor slachtoffers, maar ook voor de pester zelf en voor niet-betrokken toeschouwers.

 

Gevolgen voor de klas

Op school kan een hele klas last hebben van pesten. Het leidt tot verstoring en afleiding en hindert daardoor het leren. Kinderen vinden op dagen waarop ze iemand gepest zien worden, school minder leuk.

De sfeer in de klas wordt dan als negatief beleefd, zo blijkt uit onderzoek naar het ervaren van sociale veiligheid. Dat heeft ook tot gevolg dat de focus op de onderwijsprestaties niet optimaal zal zijn. Het zal ook moeilijk zijn om met de klas groepsopdrachten te maken omdat dit coöperatief gedrag en positieve samenwerking vereist. 

 

Gevolgen voor de gepeste

Een eenmalige ervaring met pesten hoeft niet traumatiserend te zijn, ook als die heel ernstig is. Vooral kinderen die herhaaldelijk en op verschillende manieren zijn gepest, hebben last van sociale en emotionele problemen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat gepest worden gevoelens van eenzaamheid en depressie vergroot. Slachtoffers gaan zichzelf door het pesten minder leuk vinden, vertrouwen hun leeftijdsgenoten niet en zijn bang om naar school te gaan. Die gevoelens kunnen leiden tot verder isolement, diepere depressie en nog meer pestgedrag uitlokken.

 

Gedrag in de klas

Vaak ervaren leerkrachten een groep waarin gepest wordt als een moeilijke groep. Het is dan hard werken om de verplichte lesstof te behandelen. Zo blijft er voor de groep minder tijd over om leuke dingen te doen.

Soms kan een kind niet meer doen wat het zelf wil, omdat het stilzwijgend het kamp van de pester moet kiezen om te voorkomen dat het buiten de boot valt. Die situatie kan angst oproepen, want niemand weet wie de volgende zal zijn die wordt gepest. Vaak krijgen kinderen uit de 'zwijgende meerderheid' later alsnog schuldgevoelens als ze terugdenken aan hun gedrag in de klas tegenover de pester en het gepeste kind.

De gevolgen voor pesters zijn op korte termijn nog niet negatief. Hun schoolprestaties zijn vaak beter dan die van gepeste kinderen en hun populariteit en zelfwaardering zijn ook groter. Meestal is er sprake van zogenaamde schijnpopulariteit: klasgenoten bewonderen de pesters, maar zijn tegelijkertijd ook bang voor hen. Ze lijken populair, maar zijn het daadwerkelijk niet.

Op de lange termijn kunnen pesters echter wel sociale problemen krijgen. Een pestend kind leert dat het doelen kan bereiken zonder op een sociaal aangepaste manier met anderen te onderhandelen. Daardoor kan hij uiteindelijk onaangepaste gedragspatronen krijgen. Kinderen en jongeren die op school anderen pesten, lopen een grotere kans op ernstige problemen in hun adolescentie. Ze komen vaker met justitie in aanraking, drinken meer alcohol en plegen vaker zelfmoord. Jongens die pesten zijn later vaker bij vechtpartijen betrokken. Meisjes die vroeger pestten hebben op latere leeftijd een grotere kans om betrokken te raken bij huiselijk geweld en om tienermoeder te worden.

Bron Nederlands Jeugd Instituut (NJI)

Effecten van pesten op school zijn 40 jaar later nog merkbaar

Kinderen die te maken krijgen met pesterijen, voelen de gevolgen daarvan nog tot 40 jaar na de feiten, concludeert een Brits onderzoek. Het is de eerste studie die de lange termijneffecten van schoolpesterijen aantoont.​

Kinderen die op school worden gepest, zullen daar 40 jaar later de gevolgen nog steeds van dragen. Tot die opmerkelijke conclusie komt de Britse National Development Study, waarover The American Journal of Psychiatry bericht. Het is de eerste studie die de langdurige gevolgen van pesten op school aantoont. Schoolkinderen die af en toe tot zeer frequent het slachtoffer zijn van pesterijen, hebben later een verhoogde kans op depressies en hun cognitieve functies verslechteren aanzienlijk. Er zijin ook gevolgen voor de pesters op de lange termijn. Een pestend kind leert dat het doelen kan bereiken zonder op een sociaal aangepaste manier met anderen te onderhandelen. Daardoor kan hij uiteindelijk onaangepaste gedragspatronen krijgen.

7.771 kinderen die in eenzelfde week in 1958 werden geboren, deden mee aan het onderzoek. Op de leeftijd van 7 en 11 jaar vroegen de onderzoekers aan de ouders of hun kind wel eens gepest werd. 28 procent kreeg soms te maken met pesterijen en 15 procent werd regelmatig gepest. Die kinderen werden opgevolgd tot hun vijftigste waarna de onderzoekers concludeerden dat de pesterijen van ongeveer 40 jaar geleden een grote impact hadden op hun volwassen leven.

Meer depressies, minder relaties en een lagere levenskwaliteit

Pesten heeft gevolgen op zowel gezondheids-, sociaal- als economisch vlak. Mensen die als kind worden gepest hebben een verhoogde kans op depressies, halen minder voldoening uit hun leven, hebben minder kans op een relatie, ondervinden een lagere levenskwaliteit en hebben verslechterde cognitieve functies, aldus de studie.

De onderzoekers hielden bij het opmaken van hun bevindingen rekening met het IQ van ieder kind, eventuele gedrags- of emotionele stoornissen, de economische status van de familie en de betrokkenheid van de ouders tot hun kind.

Professor Louise Arseneault van het King's College in Londen, een van de auteurs van de studie, wil met het onderzoek oproepen tot actie. "Het is hoog tijd dat we stoppen met zeggen dat pesten een onvermijdelijk onderdeel is van het opgroeien. Politici en leerkrachten moeten weten dat dat niet zo is en dat de effecten van pesten op lange termijn nog steeds voelbaar zijn. Het is goed dat er dingen worden gedaan om pesten te doen ophouden, maar we moeten ook focussen op preventie om te vermijden dat de problemen zich verderzetten in de adolescentie en de volwassenheid", aldus Arseneault. (KVW)