2024-2026 - Samenvatting Online pesten en cyberpesten de meest recente cijfers
De digitalisering zorgt ervoor dat de grens tussen school of werk en de privésfeer volledig vervaagt. Slachtoffers kunnen de pesterijen niet meer ontvluchten, aangezien de agressie via de smartphone de slaapkamer binnendringt.
1. Online pesten (cyberpesten) in het onderwijs
Binnen het onderwijs is de impact van cyberpesten groot en de aanpak voor scholen vaak complex.
- Primair Onderwijs (Basisschool): In groep 6 is het percentage leerlingen dat online wordt vernederd (bijvoorbeeld door het verspreiden van beschamende foto's) meer dan verdubbeld: van 2% in 2019 naar 5% in 2024. Ongeveer 23% van de basisscholen geeft aan moeite te hebben met het beheersen van deze online pestsituaties.
- Voortgezet Onderwijs (VO): Hier ligt de druk nog hoger; maar liefst 43% van de VO-scholen rapporteert grote moeite te hebben met het beheersen van online pesten.
- VSO: Binnen het voortgezet speciaal onderwijs ervaart 33% van de scholen problemen met de online veiligheid, waarbij jongeren met een licht verstandelijke beperking extra kwetsbaar zijn.
2. Cyberpesten (online pesten) op de werkvloer
Op de werkvloer is de digitalisering van ongewenst gedrag in 2025 een dominante trend geworden, mede door de opkomst van hybride werken.
- Prevalentie: Maar liefst 87% van alle pestincidenten op de werkvloer vindt inmiddels plaats via digitale kanalen zoals sociale media, e-mail, Microsoft Teams of Slack.
- Getuigen: Bij werknemers die hybride of volledig vanuit huis werken, geeft 61,5% aan getuige te zijn geweest van cyberpesten door collega's of leidinggevenden.
3. Online uitsluiting in de sport
Ook in de sportsector verplaatst pestgedrag zich naar digitale ruimten.
- Team-apps: Ongeveer 23% van de jongeren in de sport wordt minstens één keer per maand online buitengesloten in team-apps.
- Sociale druk: Eén op de drie jongeren voelt druk om mee te doen aan deze online uitsluiting uit angst om zelf het volgende slachtoffer te worden.
4. Sexting en seksueel grensoverschrijdend gedrag
Hoewel specifieke percentages voor 'sextortion' niet in alle monitors apart worden benoemd, is er wel aandacht voor digitale seksuele intimidatie:
- Online vernedering: Het verspreiden van (seksueel) getinte beelden valt onder de online vernedering die in het basisonderwijs is gestegen naar 5%.
- Hoger Onderwijs: Personeel in het wetenschappelijk onderwijs ervaart zowel intern (3,6%) als extern (4,4%) ongewenste seksuele aandacht.
- Zorg: Jaarlijks zijn ruim 11.000 personen boven de 16 jaar slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorgrelatie, waarbij meldcodes inmiddels expliciet aandacht vragen voor loverboyproblematiek.
Bronnen
- Bron: Sectoroverschrijdende Analyse (Onderwijs)
- Bron: Sectoroverschrijdende Analyse (Arbeid)
- Bron: Mulier Instituut (Sport) Topsport in Nederland (TiN) 2025
- Bron: Movisie / Stichting M.C. van Beek Sociale veiligheid van bewoners in kleinschalige woonvormen
- Bron: Universiteiten van Nederland (UNL) / ICTU / CBS Ongewenst gedrag en sociale veiligheid in het wetenschappelijk onderwijs 2025
2023 - Samenvatting rapport Veiligheidsmonitor
De "Veiligheidsmonitor 2023" biedt een gedetailleerd overzicht van de mate van slachtofferschap van verschillende vormen van online criminaliteit, waaronder online pesten. Hier zijn de belangrijkste cijfers en bevindingen specifiek over pesten en online pesten.
Online pesten blijft een zorgwekkend probleem in de samenleving. Uit de Veiligheidsmonitor 2023 blijkt dat een klein maar significant percentage van de bevolking slachtoffer is geworden van online bedreigingen en pesten. Dit benadrukt de noodzaak voor continue inspanningen om deze vormen van online criminaliteit te bestrijden en slachtoffers te ondersteunen.
Belangrijkste cijfers en bevindingen
Algemene cijfers over online criminaliteit:
- 16% van de bevolking was in 2023 slachtoffer van een of meer online delicten of incidenten.
- 9% van de mensen werd slachtoffer van online oplichting en fraude.
- 6% van de bevolking werd getroffen door hacken.
Online bedreiging en pesten:
- 0,9% van de mensen was slachtoffer van online bedreiging en pesten in 2023.
- 0,8% van de mensen werd gestalkt.
- 0,4% van de mensen werd geconfronteerd met shamesexting.
Vergelijking met voorgaande jaren:
- Het slachtofferschap van online criminaliteit is gedaald van 17% in 2021 naar 16% in 2023.
- Het aantal slachtoffers van hacken, met name van accounts, is afgenomen.
Gedetailleerde bevindingen:
- Aankoopfraude en hacken: Deze vormen van criminaliteit kwamen het meest voor. Meer mensen waren slachtoffer van het hacken van een account (5%) dan van een apparaat (2%).
- Impact op slachtoffers: Online bedreigingen en pesten hebben significante psychologische effecten op de slachtoffers. 21% van de slachtoffers van online criminaliteit rapporteerde emotionele of psychische problemen
Basisonderwijs (9 tot 12 jaar)
In Amerika is uitgebreid onderzoek naar online pesten (cyberpesten) bij kinderen tussen de 9 en 12 jaar en zij ontdekten dat circa 14,5% van kinderen in deze leeftijd online wordt gepest.
Voortgezet Onderwijs (VO)
Digitaal pesten (foto's, teksten of video's via bijvoorbeeld WhatsApp, Instagram of Snapchat) van leerlingen is in 2021 gestegen van 20 procent in 2018 naar 22 procent in 2021. Deze gegevens zijn afkomstig uit de Veiligheidsmonitor, waarin elke twee jaar het veiligheidsgevoel van leerlingen en personeel in het primair en voortgezet onderwijs in kaart wordt gebracht (Van den Broek e.a, 2022). (Bron NJI)
Unicef 33,3% jongeren (30 landen) online gepest
Uit een zeer uitgebreide poll van UNICEF uitgevoerd in 30 landen over online pesten (cyberpesten) geeft 33,3% van de jongeren aan te maken hebben met online pesten.
De cijfers van het ANP geven aan dat jaarlijks zo'n 400.000 jongeren online worden gepest.
In de meeste gevallen, 3,9 procent, gaat het om online laster (online roddels, getreiter, pesten). 5,1 procent van de meisjes en 2,8 procent van de jongens had hier last van. Online stalking waarbij het slachtoffer herhaaldelijk wordt lastiggevallen, komt bij 1,9 procent van de jongeren voor (3,1 procent van de meisjes en 0,8 procent van de jongens). Bedreiging met geweld komt met 1,0 procent even vaak bij jongens en meisjes voor.
Deze cijfers zijn afkomstig uit het onderzoek Digitale Veiligheid en Criminaliteit. In dit onderzoek is internetgebruikers gevraagd of ze de afgelopen twaalf maanden wel eens last hebben gehad van laster, stalking of bedreiging (Centraal Bureau voor de Statistiek, 2020).