Tips voor ouders tegen pesten | Kenniscentrum Pesten

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Tips voor ouders tegen pesten | Kenniscentrum Pesten

Cesar Zuiderwijk zegt: Ik STOP pesten nu!Pesten op Scholen 

In het kort de cijfers en feiten van pesten op scholen. Pesten aanpakken is een behoorlijk complex probleem, er komen heel veel dingen bij kijken lees meer

 

Onderzoek van het CBS (cijfers 2021):

* In elke klas op de basisschool, 2 tot 3 leerlingen worden gepest 1:10*

* In elke klas in het voortgezet onderwijs, 1 tot 2 leerlingen worden gepest 1:20*

* Ruim 20% van de leerlingen zeggen dat ze pesten in het Basisonderwijs en in het Voortgezet Onderwijs

 

Belangrijk om te weten!

*Deze cijfers gaan niet over kinderen die af en toe gepest worden of soms een paar weken. In de onderzoeken wordt iemand als 'gepest' geregistreerd als voldaan wordt aan de definitie over pesten.  

 

Wist je dit? 

Ongeveer 80% van het pesten gebeurt buiten het zicht van de leerkracht blijkt uit onderzoeken. Bijvoorbeeld in de kleedkamer bij  gym, onderweg in de rij, op de gang of de toiletten, enz. 

 

Geen haast? Scroll dan rustig naar beneden op deze pagina, lees de informatie, bekijk de video's en tips. 

Wel haast? Navigeer dan snel naar de paginalink van jou interesse

 

Tips bij 'klassiek Pesten', je kind is ... Pester | Meeloper | Omstander Slachtoffer

Tips bij Online Pesten (Cyberpesten)' je kind is ... Pester | Meeloper | Omstander | Slachtoffer

 

Ook te vinden op deze pagina

 

Wist je dit? 

Veel leerlingen die pesten, worden zelf ook gepest. Jongens zijn vaker dader/slachtoffer. Kinderen die zowel pesten als gepest worden lopen mogelijk de meeste kans op een problematische puberteit. Ze worden verworpen door de klas, worden vaak gepest en reageren zich voortdurend af op andere klasgenoten. Daar maken ze zich niet geliefd mee. Bij hen is sprake van een opeenstapeling van kwetsbaarheden, wat zich kan uiten in allerlei emotionele en gedragsproblemen. 

 

Als het op school niet zo lekker gaat, vragen we wel ...

... of het kind wordt gepest, maar meestal niet of het zelf anderen pest, of dat er in de klas gepest wordt.

Wat belangrijk is om als ouder/opvoeder om te onthouden is: Jouw kind is op school (bij de hockey, voetbal, enz.) heel anders is dan bij jou thuis! Dit heeft onder andere met groepsdruk te maken of om een 'populaire' of 'gelilefde' plek in de groep of klas te willen hebben.

Als ouder hebben wij vaak soort gat in ons denken; dat ons kind ook dader kan zijn komt vaak niet eens in ons op.

Wij zijn vooral bang dat hen iets overkomt, en dit is bepalend voor de manier waarop we naar onze kinderen kijken en hoe de gesprekken gevoerd worden."

Als ouders vroeger zelf gepest zijn, zijn ze erg bang dat het hun kind zal overkomen. Dat is logisch, omdat het zo’n impact heeft gehad. Maar het kan er ook voor zorgen dat zij hierdoor niet herkennen dat hun kind een meeloperr of pester is.

Voor ouders geldt dat als zij er achter komen dat hun kind de pester of meeloper is, dat de meeste ouders zich hiervoor schamen. Op enkele uitzonderingen na, ouders die blij dat hun kind goed voor zichzelf opkomt. En ja, een kind mag voor zichzelf opkomen en grenzen aangeven. Echter als zij de ander willen kleineren of klein maken dan wijst dit op een tekort aan zelfvertrouwen, hoe tegenstrijdig dit ook mag klinken.

 

Pesten of meelopen is een verkapte vraag om hulp van het kind

Als ouders en opvoeders helpen wij kinderen het meest door open te staan voor het idee dat onze kinderen mogelijk door groepsdruk pestgedrag laten zien, waardoor zij nu misschien wel pesters of meelopers zijn.

Dit betekent niet dat jouw kind fout of slecht is, maar het gedrag is fout en dit gedrag moet direct stoppen

Alleen mensen die 'ergens' onzeker over zijn, zich gekwetst voelen, ergens bang voor zijn of 'pijn' hebben ... pesten anderen of lopen met de pesters mee. Zij hebben het nodig om zichzelf groter, sterker of machtiger te voelen ten koste van een ander,  Dit gedrag is een verkapte vraag om hulp.

Wij weten uit onderzoeken dat mensen die echt zelfvertrouwen hebben, niet pesten! Mensen met echt zelfvertrouwen vinden zichzelf en ook alle anderen mensen helemaal oké, zij voelen niet de behoefte om iemand kleiner te maken, te kwetsen, kleineren of vernederen om zichzelf groter te kunnen maken (of zogenaamd 'stoer' gevonden te worden). 

Uiteindelijk willen wij allemaal hetzelfde (net als het slachtoffer) bij een groep horen en geaccepteerd worden om wie wij zijn.

Het is heel belangrijk dat je kind een sanctie (straf) krijgt voor het slechte gedrag (bijvoorbeeld door een reflectieopdracht over wat zij gedaan hebben + hoe dit zou voelen als ze dit bij hun zouden doen). Daarnaast moet wij ze ook een helpen door te kijken en/of leren 'hoe het wel hoort'. Door tips, tools en vaardigheden die aan te leren zijn in bijvoorbeeld een training. Een training die zich richt op het niet langer nodig hebben om een ander klein te maken om jezelf groter te voelen. Ze aanleren hoe zij zichzelf kunnen accepteren waardoor zij echt zelfvertrouwen krijgen.

Dat mensen je echt leuk vinden, hoe fijn is dat. Dat ze niet meer bang voor je zijn (en zogenaamd vrienden met je zijn uit angst) maar gewoon omdat je niet meer gemeen doet naar anderen en daardoor veel leuker bent (gewoon door je echte zelf te zijn).

Het hebben van ECHT zelfvertrouwen is iets wat wij ieder mens gunnen, het is iets waar je je hele leven baat bij hebt. ~ én ~ dit zorgt er ook voor dat niemand meer gepest wordt!

 

Veel mensen doen niets als er gepest wordt

Opvallend is dat biji pesten altijd veel mensen toekijken en maar een klein aantal daadwerkelijk ingrijpt. Volgens Patricia Bolwerk, oprichtster van stichting Stop Pesten Nu, is dit wat mensen die gepest worden het allerergst vinden. Zie deze video Experiment Gepeste jongen in kilko dumpen - Grijpen mensen in (of klik op de afbeelding)

"Als je gepest wordt, voel je je vaak onzichtbaar omdat niemand ingrijpt", legt Bolwerk uit. "Met die onzichtbaarheid hebben ze het vaak zwaarder dan met de fysieke pijn. Je eigenwaarde wordt van pesten heel laag, als niemand iets zegt, ga je zelf ook geloven dat je het wel verdiend zult hebben. Als er ook maar een iemand iets van zegt, weet je: diegene vindt ook dat ik dit niet verdien." Volgens Bolwerk is het daarom altijd belangrijk om er iets van te zeggen.

Wat ook meespeelt bij de afwachtende houding van omstanders, is dat mensen opgevoed worden met het idee dat stoeien erbij hoort. "Daarom denken ze: ik bemoei me er niet te snel mee. Wat ook veel mensen denken, is dat de gepeste voor zichzelf moet opkomen. De meeste slachtoffers bijten ook echt wel van zich af, maar het is altijd een oneerlijke situatie. Bijvoorbeeld omdat de pesters met meer zijn of omdat een pester ouder is."

 

 

Je kind is een meeloper (passief en/of actief)Puber jongen op de grond wordt door pester en meelopers geschopt

Meelopers zijn kinderen die met de pester meepesten (actieve meeloper) of lachen om wat er met het gepeste kind wordt uitgehaald (passieve meeloper).

De passieve meelopers pesten indirect bijivoorbeeld: ze staan er altijd bij, lachen om alles wat de pester en actieve meelopers aan rottigheid uithalen bij het slachtoffer, schelden de gepeste uit, applaudisseren en moedigen de pester en andere meelopers om aan om door te blijven gaan. 

De actieve meelopers doen actief mee aan het pesten of lopen juist voorop met het pestgedrag door bijvoorbeeld het slachtoffer te slaan, schoppen, schelden, omduwen en nog erger om indruk te maken op de pester. Ze willen door de pester als stoer en als vriend ervaren worden, hierdoor weten ze dan zeker dat zij niet zelf door de pester gepest gaan worden.

De passieve- en actieve meelopers vormen samen met de pester de pestende groep. De meelopers zorgen ervoor dat er niemand in de buurt van het slachtoffer is die zou kunnen ingrijpen. Vervolgens isoleren ze het slachtoffer (sluiten ze in) door om het slachtoffer heen te gaan staan. Hierdoor kan het slachtoffer niet vluchten want de passieve meelopers houden hun dan tegen.

Dit maakt ook dat je pesten niet in je eentje kan stoppen: het is altijd meer tegen één (de pestende groep bestaat altijd uit meerdere personen en het slachtoffer staat er altijd alleen voor, hierdoor is er sprake van een ongelijke macht).

Wat kun je doen?

  • Laat je kind vertellen wat er precies gebeurt en vraag wat je kind daarvan vindt.
  • Vraag je kind hoe het zelf heeft gereageerd en hoe het het het liefst had willen reageren. 
  • Bespreek de stappen die jij eventueel wil ondernemen, bijvoorbeeld aan de juf vertellen. Doe niets wat je kind absoluut niet wil, maar probeer hem ervan te overtuigen dat dat het beste is.
  • Vertel welke gevolgen het pesten voor het slachtoffer heeft.
  • Kijk of je je kind kunt stimuleren om het gepeste kind te helpen in plaats van toe te kijken of mee te doen.
  • Vraag op de plek waar het pesten zich afspeelt (school, voetbal, hockey e.a.) of ze op de hoogte zijn van het pestgedrag. 
  • Vraag wat er precies gebeurt (in de klas, jeugdbeweging, voetbal…).
  • Maak je kind duidelijk dat dat gepest moet stoppen. Bedenk samen oplossingen. Steun hem om iets te ondernemen.

 

Je kind is een pester

Pesten heeft niet alleen een effect op kinderen maar ook op ouders. Ouders van gepeste kinderen zien even hard af als hun eigen kind. Maar wat als je kind zelf een pester is? Hoe kan je hier het best mee omgaan? 

Niemand wordt graag op het matje geroepen bij de directie van de school van je kinderen. Je schrikt waarschijnlijk enorm wanneer die je dan ook nog eens vertelt dat je kind een pester is. Je vraagt je misschien af of je zelf iets verkeerd gedaan hebt of waarom je de signalen zelf niet opgevangen hebt.

De grootste angst van mensen is buitengesloten worden. Vormen van pesten zijn ook roddelen, buitensluiten, negeren en chanteren. Een pester pest niet zonder podium. Hij/zij heeft het nodig dat andere andere mensen toekijken. Een aantal artikelen om inzicht te krijgen waarom jouw kind mogelijk de pester is:

Wat kan ik doen als ouder?

  • Zeg niet, dit doet mijn kind niet!
  • Straf niet meteen. Probeer met je kind te praten. Vraag wat er precies gebeurd is en waarom je kind zich precies zo gedroeg.
  • Zoek naar mogelijke redenen waarom je kind pest. Misschien kan je er wel iets aan doen. 
  • Ga na wat er precies gebeurt. Praat met je kind, zijn leraar, trainer, vrienden…
  • Leg het verschil tussen plagen en pesten uit en maak duidelijk dat pesten niet kan. Voor sommige kinderen is het moeilijk om dat onderscheid te maken. Maak daarbij wel duidelijk dat je je kind als persoon niet afkeurt maar het gedrag.
  • Help je kind om het eigen zelfbeeld te versterken. Pesten is niet de manier om aan meer vrienden te geraken, integendeel. Leer je kind om op een positieve manier om te gaan met andere kinderen.
  • Geef je kind ook de verantwoordelijkheid over de situatie en daarmee de kans om het goed te maken. Bespreek samen hoe hij of zij ervoor kan zorgen dat het slachtoffer zich weer beter voelt en hoe ze jouw vertrouwen weer kunnen winnen. Maak afspraken en regels en verzin oplossingen om het pesten te stoppen.
  • Zeg duidelijk dat pesten niet kan. Nooit. Om geen enkele reden. Op geen enkele manier (uitsluiten, spullen stuk maken, slaan, uitlachen, haatmails sturen…) Vraag je kind om onmiddellijk te stoppen.
  • Bespreek de pest problematiek ook op school met de leerkracht of leerlingenbegeleider. Ook zij kunnen een hulp zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon worden voor je kind. Als je kind het even lastig heeft of herinnerd moet worden aan de afspraken, kan hij of zij altijd terecht bij die persoon.
  • Wij hoeven niet te weten waar het bij de pesters vandaan komt, het is wel belangrijk dat een pester ook hulp aangeboden krijgt om te leren op een andere manier met zijn/haar pijn of trauma om te gaan. Ook moeten zij leren dat het pestgedrag nooit oké is en dat hier sancties voor moeten zijn. Als wij iemand gedrag afkeuren dat betekent dit niet dat zij als mens minder of slecht zijn.
  • Wijs op het verdriet dat het pesten veroorzaakt. Probeer de gevoelens van het slachtoffer te verwoorden. Zo vergroot je het inlevingsvermogen van je kind.
  • Geef hem kansen om het goed te maken.

 

Omstanders: Hoe komt het dat ze toekijken en er niet tegenin gaan

Veel jongeren zijn bang zelf het volgende slachtoffer te worden. Als iemand wordt gepest is het kind misschien bang er iets van te zeggen, omdat hij of zij bang is om zelf gepest te worden. Het kan ook zijn dat ze niets doen omdat ze niet weten hoe ze met de situatie om moeten gaan. Het is belangrijk met kinderen te praten en ze te laten inzien dat ze door niets te doen indirect ook slachtoffer worden. Dit komt doordat mensen die niets aan het pesten doen zichzelf ook laten domineren door de pestkop. Maar als ze het zelfvertrouwen ontwikkelen om tegen dit gedrag in te gaan, zal de pestkop vaak stoppen met pesten of minder pesten en – misschien nog wel belangrijker – andere 'niet-pestkoppen' zullen ook opstaan tegen de pestkop.

“De rol van de groep is echter een belangrijke factor waardoor pestgedrag op school ontstaat en in stand gehouden wordt”

 

"Pesten heeft niet alleen invloed op degene die gepest wordt. Misschien heeft het kind zelf niemand gepest, maar kijkt hij of zij toe bij pesterijen. Kinderen denken misschien dat het verstandig is om niets te doen. Juist daarom is het belangrijk ze te leren dat ze, door pestkoppen te confronteren in plaats van stilzwijgend toe te kijken, pesten kunnen tegengaan.

Vaak zijn mensen die toekijken degenen die het pesten 'laten gebeuren'. Dat kan op een aantal manieren:

  • Meedoen, plagen of lachen om een incident ook al weten ze dat het verkeerd is
  • Niets zeggen over pestgedrag waar ze getuige van zijn
  • Het slachtoffer negeren tijdens of na de pesterij en geen steun bieden
  • Geen hulp zoeken van een leraar of volwassene als dit nodig is

 

 

Je kind is SLACHTOFFER, hij/zij wordt gepest:

Pesten gaat vaak gepaard met stilzwijgen en geheimhouding. Daarom is het goed mogelijk dat kinderen niet zomaar komen vertellen dat ze gepest worden of getuige zijn van pestgedrag. Een paar mogelijke signalen en gedragsveranderingen: • herhaalde pogingen tot spijbelen, of vragen om van school te veranderen; • een vrolijk kind dat plots teruggetrokken wordt en ongelukkig overkomt. Geen van die signalen wil zeggen dat er inderdaad gepest wordt. Ze kunnen ook wijzen op een (ander) probleem. 

Geef je kind nooit de schuld

Het idee leeft dat kinderen die gepest worden daar op een of andere manier verantwoordelijk voor zijn, omdat ze zwak en passief overkomen. Ze krijgen dan het advies om het pesten te negeren, ‘voor zichzelf op te komen’ en terug te vechten. Kinderen krijgen soms te horen dat ze alleen maar wat ‘normaler’ moeten doen. Zo lijkt het dat zij moeten veranderen.
Pesten (en andere vormen van geweld) is volstrekt onaanvaardbaar, in alle gevallen en onder eender welke vorm. Niemand verdient het om gepest te worden. Geef kinderen duidelijk de boodschap dat kinderen die gepest worden hier zelf geen schuld aan hebben. 

Beschuldigingen en verwijten vermijden

Ongewenst gedrag wordt nog steeds vaak aangepakt met beschuldigingen en verwijten. Pesten valt op die manier niet te stoppen. Beschuldigingen en verwijten versterken de geheimhouding rond pesten. Ze houden zo het negatief en schadelijk gedrag in stand. Het vergroot de kans dat kinderen aan zichzelf (blijven) twijfelen en hun problemen verborgen houden. Het is daarentegen zinvol om pesten te zien als een leerkans voor kinderen.

Een kind zal een volwassene sneller benaderen met een probleem als het er zeker van is dat de volwassene:

  • aandachtig luistert en de zorgen en gedachten ernstig neemt; 
  • het kind de kans geeft om zijn gedachten te uiten en te bespreken; 
  • niet overhaast in actie komt om diegene die pest te beschuldigen en te straffen; 
  • niet de schuld geeft aan diegene die gepest wordt; 
  • geen ontgoocheling toont omdat het kind het pesten niet heeft gestopt; 
  • tijd maakt voor een strategie waarbij het kind zelf betrokken wordt; 
  • er voor het kind is en de situatie van dichtbij mee opvolgt; 
  • waardering heeft voor hoe het kind nadenkt, leert, groeit en verandert. 

Als jouw kind gepest wordt

Klik op bovenstaande afbeelding om de video 'Als jouw kind gepest wordt tips'  te bekijken of kliik hier

 

 

Praten over pesten is super moelijk! Dit is waarom .... 

Praat erover als je gepest wordt is vaak makkelijk gezegd maar kan best lastig zijn.. Kies iemand die je vertrouwt om mee te praten. Dit kan een leidinggevende zijn op je werk, een leerkracht op school, of een trainer bij je sportvereniging maar ook je ouders, een oom, tante, opa of oma. Als je erover praat, kan dat enorm opluchten. Je voelt je dan minder alleen. Zoek een moment waarop je met elkaar kunt praten, bijvoorbeeld tijdens het eten, tussen de lessen door of als jullie samen wat aan het doen zijn. Bedenk dan samen wat je kunt doen om het pesten aan te pakken.

Video 'Praten over pesten is supermoeilijk! Dit is waarom .... RTL Nieuws

Praten over pesten is super moeilijk RTL Nieuws

Klik op de afbeelding of klik op deze link om de video te bekijken.

  • Je moet hier niet alleen mee rond blijven lopen. Pesten zegt namelijk NOOIT iets over jou!
  • Door er met iemand over te praten die jij vertrouwt kan je samen over een oplossing nadenken, zie ook dit overzicht voor hulp.
  • Zolang niemand weet dat je het ECHT lastig hebt, is het moeilijker voor ze om je te helpen. 
  • Ook pestkoppen profiteren ervan als jij niemand iets durft te vertellen. Hierdoor durven zij dan weer door te gaan, ze weten dat ze dan toch niet geconfronteerd worden met hun gedrag. In feite maken wij het met name voor de pestkoppen makkelijk door hier niet over te praten en wij maken het voor ons zelf moeilijker. 
  • Behind the mask

    Zie video 'Behind the mask' 1-minuut video, klik op de afbeelding of klik hier 

 

De school op de hoogte brengen

Pesten aanpakken is een gedeelde verantwoordelijkheid van ouders en school. Scholen moeten aangepaste maatregelen nemen, ingrijpen als het nodig is en gesprekken voeren met de ouders.

Het is een goed idee om hulp te zoeken bij het schoolteam bij pestsituaties. Een gesprek aanvragen is vaak de eerste stap van een actieplan rond een pestprobleem. Het is niet altijd gemakkelijk om als ouder de stap te zetten naar de directeur, leerkracht, zorgcoördinator, leerlingbegeleider, ..
Ter voorbereiding kan het helpen uzelf volgende vragen te stellen:
  • Vindt u in de situatie de kernelementen van pesten terug? Of kan het om een conflict gaan? 
  • Hebt u uw kind betrokken in de beslissing over hoe het nu verder moet? Kan en wil uw kind deelnemen aan gesprekken op school? 
  • Is de school al op de hoogte van het probleem? Heeft uw kind er al iets over verteld op school? ?`
Wellicht ben je als ouder verontwaardigd en/of boos door de situatie, maar het is erg belangrijk om tijdens het gesprek het goede voorbeeld te geven van een gezonde communicatie. Dat verhoogt de slaagkansen van het gesprek en deze voorbeeldfunctie is erg belangrijk voor uw kind. De kans dat kinderen volwassenen zullen benaderen in probleemsituaties is namelijk groter als ze er vertrouwen in hebben dat ze zich respectvol en opbouwend zullen opstellen.Een paar extra tips voor het gesprek met school
 
Mocht u als ouder het gevoel krijgen dat u geen gehoor vindt bij de leerkracht of de directeur, zoek dan hulp bij Stichting Ouders en Onderwijs. Zij ontvangen subsidie vanuit Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Welzijn om ouders hierbij te ondersteunen / adviseren.
 

 

 

Bronnen RUG, Dove, EO, RTL Nieuws,, Jinek Kies Kleur tegen Pesten