Ouderraad & MR | Voor Scholen

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Ouderraad & MR | Voor Scholen

Pesten is ... 

Tal van factoren Pesten en Gepeste

... een vorm van agressie waarbij één of meer personen de intentie hebben een ander steeds opnieuw schade toe te brengen waarbij de macht ongelijk verdeeld is; het slachtoffer kan zich meestal niet verdedigen

  • Pesten gebeurt steeds opnieuw
  • De pester staat sterker dan het slachtoffer
  • Pesten gebeurt met opzet

 

Pestgedrag op school heeft veel te maken met heersende groepsnormen, terwijl de aanpak van het pestgedrag veelal gericht is op de gepeste en de pester.

  1. “De rol van de groep is echter een belangrijke factor waardoor pestgedrag op school ontstaat en in stand gehouden wordt. 

  2. "Hoewel we niet allemaal verantwoordelijk zijn voor het feit dat er wordt gepest, zijn we er wel allemaal verantwoordelijk voor dat het stopt”

Misverstanden over pesten

  1. Pesten is goed voor je karaktervorming en helpt je om je uit moeilijke situaties te redden”
    Van systematisch gepest worden leer je niets

  2. “Ik ben vroeger op school ook gepest, maar dat heeft geen enkele invloed op me gehad”
    Was het wel écht pesten?

    1. 3. “Als je gepest wordt, moet je juist leren om van je af te bijten”
      Dit is moeilijk, gegeven het machtsverschil


 

 

Wist jij dat ... Pesten in 10 seconden stopt (in 57% van de gevallen) als de PEER pressure group (omstanders/leeftijdsgenoten) ingrijpt​!

 

Breng snel een bezoekje aan ...

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Kenniscentrum Pesten 
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Kenniscentrum Online pesten ~ Cyberpesten
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Kennisbank ~ Inclusief Downloadcentrum
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Lesideëen & Lesmaterialen ~ Pesten & Online Pesten
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Dag tegen Pesten ~ Landelijk, Jaarlijks 19 april
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Week tegen Pesten ~ Nationaal & Internationaal
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

Wij bieden naast tips & adviezen tegen Pesten en Online Pesten, voor Scholen ook informatie, zoals (zie Kennisbank):

  • Beleidsinstrumenten
  • Factsheets, Wegwijzers
  • Cijfers & Feiten, Richtlijnen
  • Wet- en regelgevingen
  • Handreikingen
  • Protocollen
  • Wetenschappelijke Onderzoeken
  • Posters
  • en veel gratis Lesmaterialen.

 

Pesten is een groepsproces 

  • Je hebt een groep nodig om te pesten
  • Pesten is een probleem van de groep
  • Je hebt de groep nodig om het op te lossen
  • Het zijn de normen in de groep en gerelateerde groepsprocessen die bepalen of leerlingen met risicofactoren worden in- of buitengesloten, of de kans krijgen om te pesten.

 

Pesten en de groep

  • Bijna alle leerlingen keuren pesten af; toch zijn er veel die meedoen of die niets zeggen
  • Van belang dat alle leerlingen leren inzien dat zijzelf invloed kunnen hebben op het pesten
  • Ombuigengroepsnorm:“We willen dat pesten stopt”

 

Hoe wordt pesten op school aangepakt?Stop Pesten Nu cartoon copyright

Scholen moeten zorgen voor een sociaal veilige omgeving en moeten pesten tegengaan. Hoe ze dit doen, mogen scholen  zelf bepalen. Ze moeten wel voldoen aan de Wet veiligheid op school.

 

Beleid op school

Scholen voor primair en voortgezet onderwijs zijn verplicht een veiligheidsplan op te stellen. Een pestprotocol kan een onderdeel van dit plan zijn maar dat is niet verplicht. De school moet vermelden:

  • hoe de school pestgedrag signaleert;
  • welke afspraken er zijn om pesten te voorkomen en aan te pakken;
  • wie de vertrouwenspersoon is;
  • wie het aanspreekpunt pesten is;
  • hoe de klachtenregeling werkt;’
  • waar de onafhankelijke klachtencommissie is te vinden.

"Uiteindelijk zullen we ons niet de woorden van onze vijanden herinneren, maar het zwijgen van onze vrienden”

- Martin Luther King -

 

Deze acties hebben een positief effect bij het aanpakken en bestrijden van pesten binnen de school

  • Organiseer voorlichtingsavonden voor ouders over pesten en online pesten (cyberpesten) en maak de richtlijnen bekend binnen de school voor hulp. 
  • Bevorder de samenwerking tussen leerkrachten OP'ers en NOP'ers rond pesten. 
  • Werk structureel aan een positieve sfeer op school en bespreek met regelmaat het onderwerp pesten en hoe kinderen voor elkaar kunnen opkomen.
  • Check of je veiligheidsplan up-to-date is en dat het hele team daar mee bekend is.
  • Plan goed toezicht op de plekken waar het 'druk' is met kinderen en versterk daar het toeziciht: 
    • op het schoolplein
    • pauzes
    • de gymzaal of de route daarheen
    • de kapstokken
    • in de gang enz

 

Tips voor verbeteren toezicht

  • Zorg dat de leerkracht als 1e op het plein is en daaarna pas de kinderen. Regel ook welke collega dan koffie of thee naar het schoolplein brengt.
  • Zorg dat bij binnenkomst van de school & klas dat de leerkracht goed zicht heeft op de gangen en kapstokken.
  • Inventariseer met een collega's en met de leerlingen waar pesten op jouw school het meeste kan gebeuren zonder dat jullie dit zien.
    •  Vraag aan leerlingen: "Zijn er plekken binnen onze school waar gepest wordt, maar waar wiji dit niet kunnen zien.". Je krijgt zo meerdere antwoorden.

 

 

Uit het onderzoek van de Rijks Universiteit Groningen (RUG) blijkt edat er een relatie is tussen het beeld dat leerkrachten hebben van de oorzaken van pesten en het aantal gepeste leerlingen in de klas. Meestal kan er niet één enkele reden aangewezen worden voor waarom iemand gepest wordt: pesten wordt veroorzaakt door een complex samenspel van meerdere factoren. Wanneer individuen worden geconfronteerd met dergelijke complexe problemen hebben zij de neiging dit toe te schrijven aan één enkele oorzaak. Ze versimpelen het probleem dus. Door dit trucje van het menselijk brein worden complexe situaties beter begrepen (Miller 1995).

Leerkrachten zien een gepest iemand niet altijd als slachtoffer.

Beau Oldenburg

Youri Mulder

Zo werkt het ook wanneer leerkrachten geconfronteerd worden met pesten in hun klas. Hoe leerkrachten denken over de oorzaken van pesten kan in grofweg twee categorieën worden verdeeld: zij kunnen het pesten toeschrijven aan factoren waarop zijzelf invloed kunnen uitoefenen (interne factoren) of aan factoren waarop zij geen of weinig invloed kunnen uitoefenen (externe factoren), (Van Hattum, 1997).  

Uit ons onderzoek (RUG) blijkt dat er meer leerlingen gepest worden als de leerkracht het pesten sterk toeschrijft aan externe factoren, zoals de thuissituatie van leerlingen. Dit komt waarschijnlijk doordat deze leerkrachten geloven dat het pesten niet door hen op te lossen is en dat het daarom weinig zin heeft om in te grijpen in pestsituaties in de klas (Van Hattum, 1997). Deze leerkrachten gaan er dus van uit dat hun handelen niet zoveel verschil zal maken. Het is belangrijk dat leerkrachten zich ervan bewust zijn dat het meestal niet mogelijk is om pesten toe te schrijven aan enkel externe of interne factoren. 

Zelfs als er externe factoren zijn die het oplossen van pesten aanzienlijk bemoeilijken - zoals een problematische thuissituatie – hebben leerkrachten wel degelijk invloed op het pesten in hun klas.

Samenvattend kan gesteld worden dat leerkrachten moeten beseffen dat pesten wordt veroorzaakt door een samenspel van interne en externe factoren waarop zij deels zelf invloed kunnen uitoefenen. Daarnaast is het belangrijk dat leerkrachten pesten niet onderschatten en zich realiseren dat zij wellicht niet van alle pestsituaties op de hoogte zijn. Ten slotte is het belangrijk dat leerkrachten pesten als onacceptabel gedrag beschouwen en dit ook uitdragen naar hun leerlingen. 

Lees meer over dit onderzoek 'Aantal gepeste leerlingen per klas: leerkracht maakt het verschil' van de Rijks Universiteit Groningen (RUG) Rene Veenstra en Beau Oldenburg 

 

Pesten aanpakken is een complex probleem - Ministerie van OCW 

Pesten is een complex en universeel probleem (Swearer, e.a., 2010). Op de basisschool is circa 10% van de leerlingen er slachtoffer van. Pesten heeft tal van negatieve consequenties (Salmivalli & Peets, 2009). Slachtoffers kunnen last hebben van psychische klachten, zoals gevoelens van eenzaamheid, gebrek aan zelfwaardering, geen vertrouwen hebben in anderen of depressiviteit. Niet alleen slachtoffers ondervinden (soms blijvende) problemen, ook pesters lopen het risico in hun ontwikkeling slechter af te zijn.

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap video: Wat doe jij? Waarom is pesten aanpakken zo complex.

Bekijk bovenstaande video door op de afbeelding te klikken of op deze link waar Sander Dekker laat zien welke partijen allemaal nodig zijn om pesten aan te pakken.

Pesters leren niet met overleg of met begrip voor anderen iets te bereiken en blijven vaak onaangepast gedrag vertonen. Daardoor hebben ze een grotere kans om op latere leeftijd probleemgedrag te vertonen, zoals delinquentie (Nansel e.a., 2004). Klasgenoten die niet direct bij het pesten betrokken zijn, ondervinden vaak ook hinder van ernstige pesterijen; ze voelen zich minder veilig en zijn bang om het volgende slachtoffer te worden (Nishina & Juvonen, 2005). Pesten heeft tot slot ook negatieve gevolgen voor het welbevinden van leerkrachten (zie Espelage e.a., 2013).

Bron RUG

 

 

 

 

 

 

Wij delen, ontwikkelen & brengen kennis samen over pesten & online pesten (cyberpesten), om Scholen in Nederland te voorzien van juiste, tijdige, heldere en relevante inzichten, tips, tools & adviezen om pesten zelf aan te pakken. De inhoud op onze website wordt met de grootste zorg samengesteld. Wij spannen ons dagelijks in om de informatie zo actueel mogelijk te houden.

Stop Pesten Nu op uw school, voor tarieven zie ons aanbod ... 


(VO, PO, Speciaal Onderwijs, Cluster 4, Middelbare scholen, Hogescholen, Universiteiten)

  • Gastles in de klas voor leerlingen over Pesten of Cyberpesten (Digitaal Pesten) 

  • Klassenmiddag / Creatieve workshop over Pesten of Cyberpesten (Digitaal Pesten) 

  • Gastles & afspraken maken 'hoe gaan wij met elkaar om', Blokuur: (2 lesuren) in de klas voor leerlingen over Pesten of Cyberpesten (Digitaal Pesten) 

  • 1e lesuur: gastles over Pesten of Cyberpesten 2e lesuur: gezamenlijke afspraken maken

  • Ouderavond / Lezing Pesten of Online gevaren voor kinderen en jongeren, Cyberpesten (Online Pesten) 

  • Studiedag pesten, online pesten (cyberpesten)

 

Algemeen

  • (Klassen/kind/team) Observatie 

    • ​Klassenobservatie: 1 observatie, 1 nabespreking, 1 verslag
    • Kindobservatie: voorgesprek met leerkracht (1x), observatie met video (1x), nabespreking (1x), verslag + begeleidingsadviezen (1x)   
  • Externe Vertrouwenspersoon op basis van een overeenkomst voor een bepaalde periode en geschat aantal uren 

  • Coaching on-the-job leerkrachten, IB'ers, anti-pestcoördinatoren, re-integratie trajecten

    • Individueel coachingstraject
    • Teamcoaching en intervisie op basis van overeenkomst (prijzen op aanvraag)

 

 

Beleid & Factsheets, Lesmaterialen, Posters, Wetenschappelijke onderzoeken

Deze documenten zijn te downloaden in ons kennisbank / downloadcentrum

 
Cyberpesten: Wat is het en wat kan je ertegen doen? Bron NJI
Plan van aanpak tegen pesten Kinderombudsman en Ministerie van Onderwijs
Routekaart Wegwijzer Pesten op school waar kan ik als ouder terecht Bron Rijksoverheid
Actieplan Sociale Veiligheid op school van PO- en VO raad
Digitaal Veiligheidsplan
Enqûete resultaten pesten op het werk per branche RTL Nieuws
Factsheet Agressie door derden op het werk van Ministerie SZW en TNO
Goede voorbeelden van interventies bij geweld en pesten op het werk van Prima EF Consortium
Groepsdynamica in de klas van School & Veiligheid
Model protocol Social Media Versus
Modelgedragscode CAO Wsw Model voor een gedragscode die is ontwikkeld door sociale partners van de Collectieve arbeidsovereenkomst voor de sociale werkvoorziening SBCM
Onderwijsprotocol tegen pesten van Vereniging Openbaar Onderwijs
Opstellen gedragscode implementatieplan #pesten in de sport Bron: TopInDeSport.be
Opstellen gedragscode in de sport Bron: TopInDeSport.be
Pesten op het Werk: Plan van Aanpak RI&E
Pesten op het Werk: Risico-Inventarisatie & -Evaluatie
Pestprotocol 'Pesten in woonzorgcentra' Nationaal Ouderenfonds
Pestprotocol Basisonderwijs Veiligheidsplan Aob
Pestprotocol O.R.S. Lek en Linge, vestiging de Lingeborgh
Pestprotocol op het werk: Aanpak Pesten, terug naar Respect Veilige Zorg Vlietland Ziekenhuis
Pestprotocol voorbeeld van Vereniging Openbaar Onderwijs
Pestprotocol Voortgezet Onderwijs Platform Veiligheid MBO
PRIMA factsheet pesten op scholen
Roadmap Aanpak Pesten voor ondernemingsraden Bron TNO en Ministerie SZW
Sport Bestuur & Beleid: Social media wat mag wel en wat niet Mijn Kind Online KNHB
Sport voor begeleiders: Voorkom digitaal pesten Mijn Kind Online KNHB
Sport voor bestuurders Pesten en Cyberpesten wat mag wel en wat niet Mijn Kind Online
Sport voor bestuurders: voorkom digitaal pesten Mijn Kind Online KNHB
Sport voor Trainers & Coaches: Sportief met social media
Sport: Hoe ga ik om met pesten binnen de volleybal vereniging? Nevobo
Succesvol samenwerken in preventie Aanpak Pesten op het Werk Bron InPreventie
Voorkom pestgedrag op het werk Arbo Unie met tips
Wat werkt tegen pesten? Anti-pestmethodes bij pesten NJI Nederlands Jeugd Instituut
Wegwijzer ongewenst gedrag TNO campagne #moettochkunnen
Wegwijzer Pesten op het Werk TNO 2015 Ministerie SZW
Wetenschappelijk onderzoek Misbruik van macht door managers en pesten op het werk 2015

 

 

 

 

 

Ook leerkrachten worden online door leerlingen gepest ... NOS

 

 

 Infographic Pesten op basisscholen is gemaakt door Beau Oldenburg

Beau werkt als PhD Wetenschappelijk adviseur data & onderzoeker pesten bij de Rijksuniversiteit Groningen of download hem hier