Pesten op het werk duurzaam aanpakken | Kenniscentrum Pesten

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Werkgevers → Per functionaris | Kenniscentrum Pesten

Pesten op het Werk, cijfers TNO

Pesten gebeurt overal. Grootschalig onderzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uit 2000 laat zien dat 23 procent van de werknemers wel eens is gepest op de werkvloer. Bij 16 procent van hen kwamen de treiterijen ook in hun huidige baan voor. Pesten, in psychologenjargon 'mobbing', gebeurt niet alleen door collega's onderling. In 45 procent van de gevallen is de leidinggevende de schuldige, vermoedelijk om zich populair te maken bij zijn ondergeschikten.

Als manager is het belangrijk de financiële gevolgen van getreiter op het werk niet te onderschatten. Het aantal medewerkers dat zich ziek meldt, of minder presteert in hun werk is groot. Sommige slachtoffers besluiten uiteindelijk zelfs ontslag te nemen. 

  • Jaarlijks 500.000 werknemers slachtoffer van pesten op de werkvloer 1:8 (TNO)
  • Pesters & meelopers kosten werkgevers veel geld, leed & schade
  • 4 miljoen extra verzuimdagen p.j., totaal geschatte kosten 2,3 miljard euro
  • 900 miljoen p.j., 2,2 miljard euro p.j. psychosociale arbeidsbelasting (zoals loonkosten)
  • Maatschappelijke kosten: ziekte, verzuimbegeleiding, hoger personeelsverloop, imagoschade​ 
  • Lees ook gevolgen voor organisatie van Pesten op het Werk

Sabine Uitslag

 

► Navigeer snel naar de informatie per functionaris  

 

Pesten, psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

Pesten gebeurt verbaal, non-verbaal en fysiek, openlijk en verborgen. Pesten valt onder de zogenoemde psychosociale arbeidsbelasting. Pesten kan leiden tot stress en ziekteverzuim en uiteindelijk tot langdurige uitval en mogelijk zelfs arbeidsongeschiktheid. Werknemers die worden gepest op het werk raken gedemotiveerd. Als zij uitvallen, is de stap terug naar werk extra moeilijk. Voor de werknemer is dat een hele vervelende situatie. En het kost u als werkgever veel geld.   

‘Schokkende cijfers. Een respons van 26% betekent dat 2,3 miljoen werkenden te maken heeft met pestgedrag. Daarnaast is voor meer dan 1,5 miljoen werkenden de sfeer op het werk verslechterd door de crisis. Een zeer onwenselijke situatie,’ aldus Piet Fortuin, CNV-voorzitter.

► Wat zegt de Arbowet?​

► Wat is Pesten op het Werk

 

Pestcast (podcast) Plagen & Pesten op de Werkvloer

Een grapje op zijn tijd op het werk moet kunnen. Maar wanneer iemand structureel voor gek wordt gezet op de werkvloer, is het niet grappig meer. Plagen wordt dan pesten en dat kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten bij het slachtoffer. Dit kan veroorzaakt worden door mensen binnen de organisatie (collega’s, leidinggevenden), maar ook door derden (klanten, cliënten, patiënten). Pesten op het werk is een serieus probleem. Meer dan een half miljoen mensen zeggen wel eens gepest te worden op het werk.

De volgende vragen worden beantwoord in bovenstaande podcast 
(vanaf 3:50 interview met Patricia Bolwerk Oprichter & Directeur Stichting Stop Pesten Nu): 

* Wat doen jullie allemaal & wat doen jullie tegen Pesten op de Werkvloer * Wat werkt wel bij de aanpak van Pesten op het werk * Waarom neigt de mens toch altijd zo naar pesten * Wanneer is er nu sprake van pesten en wanneer van plagen * Wat kan de omgeving doen als je bijvoorbeeld ziet dat een collega gepest wordt * Wat zijn de 3 belangrijkste tips voor Pesten op het Werk.

 

Korte film 'Geen Dienst'

Bekijk deze korte film over pesten op het werk die wij samen met onze Ambassadeurs Joep Sertons & Sander Janson hebben gemaakt. Wat valt jou op in deze film?

 

► Doe de test - Pesten op de Werkvloer - Pest ik anderen?

► Doe de test - Pesten op de Werkvloer - Word ik gepest?

► Doe de test - Waar ligt de grens tussen plagen en pesten?

Algemene informatie over Pesten op het Werk

 

Laat pesterijen niet uit de hand lopen

Het is dus belangrijk dat je als werkgever zorgt voor een antipestbeleid. Sinds de wijziging van de Arbowet in 1994 is het voor werkgevers overigens al verplicht hun werknemers te beschermen tegen vervelende omstandigheden op het werk, zoals seksuele intimidatie, agressie en pesten. De moeilijkheid is echter, dat veel gesar in het geniep gebeurt. Bovendien gaat niemand na een paar pesterijtjes klagen bij zijn baas. Is het gesar eenmaal uitgegroeid tot een serieus probleem, dan kan het te laat zijn om in te grijpen. 'Een slachtoffer kan de strijd met de dader in een formele klachtenprocedure misschien wel winnen, maar voelt zich ook daarna niet meer prettig op zijn werk', aldus Hubert.

Managers doen nog wel eens lacherig over pestsituaties, zegt Hubert. Sommige opmerkingen lijken echter onschuldig, maar zijn voor degene die steeds het mikpunt is, erg kwetsend. Hubert: 'Ik merk dat managers veel vooroordelen hebben en er snel vanuit gaan dat de schuld bij het slachtoffer ligt. Door dat excuus om er niets tegen te doen verschuiven de normen steeds verder.' Leidinggevenden moeten pesterijen al in een vroeg stadium ondervangen. De pedagoog Van der Meer noemt een aantal symptomen waaraan slachtoffers van serieuze treiterij te herkennen zijn: steeds vaker ziekmelden, achterblijvende prestaties en een negatieve houding tijdens functioneringsgesprekken. Natuurlijk kunnen die symptomen ook op andere problemen wijzen. 'Praat er gewoon over en vraag de medewerkers rechtstreeks of er binnen het bedrijf wordt gepest', adviseert hij.

 

Als manager mag je pestgedrag niet tolereren

Wordt er gepest, dan moet een manager beginnen heldere normen te stellen, zegt Hubert. 'Duidelijk laten merken dat hij het gedrag niet tolereert, helpt al veel.' FNV-er Jan van de Straten geeft aanvullende tips: 'Zorg voor een open cultuur op de werkvloer, zodat problemen makkelijk worden besproken. Geef zelf het goede voorbeeld en maak geen flauwe grappen.' Een goed middel is het aanstellen van een vertrouwenspersoon, aan wie het slachtoffer problemen kan rapporteren.

Steeds meer bedrijven doen iets tegen pesten, blijkt uit het onderzoek van Sociale Zaken. In 1995 was het percentage bedrijven met een antipestbeleid nog verwaarloosbaar, nu is dat 38 procent. Een probleem blijft echter dat er geen goed registratiesysteem van incidenten is. Dat maakt het voor werkgevers moeilijk om de kosten van maatregelen af te wegen tegen de kosten van pesten. Papieren beleid wordt daardoor in de praktijk niet altijd zo uitgevoerd als het zou moeten.

 

Wat kunt u doen tegen pesten?

Als werkgever moet u beleid vaststellen om pesten op het werk tegen te gaan. Dat staat in de Arbowet. Doet u dat niet, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie maatregelen nemen. Uiteindelijk kunt u zelfs hoge boetes krijgen.  Beleid tegen pesten ontwikkelt u op basis van de Risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E). Daarin beschrijft u in welke situaties pesten kan ontstaan. Maatregelen die noodzakelijk zijn: 

  • Het inventariseren van de risico’s in uw organisatie.
  • Benoemen van een vertrouwenspersoon en klachtencommissie.
  • Voorlichting aan uw werknemers over pesten.
  • Waar nodig nader onderzoek laten uitvoeren, waarbij de anonimiteit gewaarborgd blijft.
  • Opstellen van een gedragscode en een klachtenprocedure.
  • Opvangen, begeleiden en bieden van nazorg aan slachtoffers van pesten.
  • Aanpakker van de dader(s) van pesten.
  • Evalueren of de maatregelen het gewenste effect hebben.

RTL Z - Pesten op de Werkvloer

 

Welke werknemers zijn makkelijk doelwit?

Het meest kwetsbaar zijn werknemers die buiten een verder homogene groep vallen. Niet roken terwijl de rest wel rookt, homoseksueel zijn of als enige vrouw tussen veel mannen werken geven iemand een uitzonderingspositie. Wie kwaad wil, maakt hier misbruik van. Ook zijn slachtoffers vaak intelligenter dan de rest. Dat maakt hen een concurrent voor promotie en dus een doelwit. Het is voor degenen die worden gepest moeilijk zich in hun eentje tegen de treiteraars te verdedigen. Ingrijpen van een leidinggevende is dan ook hard nodig.

 

Werknemers vaker gepest door collega's dan door klanten

In 2018 gaf 8% van de werknemers aan in de afgelopen 12 maanden gepest te zijn door hun leidinggevende of collega’s. De meeste werknemers werden een enkele keer gepest (6,6%). In 0,44% van de gevallen werden werknemers ‘zeer vaak’ gepest. Daarnaast gaf 5,8% van de werknemers aan gepest te zijn door klanten in de afgelopen 12 maanden. Ook het pesten door klanten gebeurde meestal een enkele keer (5,0%). Slechts in 0,19% van de gevallen gebeurde dit ‘zeer vaak’  (NEA 2018).