Cyberpesten (online pesten) & Online gevaren jongeren | Stop Pesten NU

Cyberpesten (online pesten) & Online gevaren jongeren

Digitaal pesten, ook wel cyberpesten genoemd, is pesten via de digitale media. Dit zijn social media zoals YouTube, Facebook, Tumblr, Twitter, Instagram, SnapChat, What’s app en chatrooms. Via deze digitale media kan je heel gemakkelijk dreigende berichten versturen, belastende foto’s of filmpjes plaatsen of iemand uitschelden. Via de digitale media zijn er oneindig veel mogelijkheden om iemand te pesten zoals: Bangalijsten, Slut-shamingGrooming, Sexting, Trolling en Indentiteitshack  maar er zijn nog weinig manieren om je daartegen te verweren. Er zijn een aantal organisaties waar je cyberpesten kan melden

Hoe kan je problemen op social media melden (Facebook, Twitter, YouTube, Google, Skype, Whatsapp, Instagram)? Bekijk hier de handleidingen van Helpwanted.nl.

Online pesten voelt veilig voor de dader omdat niemand het kan zien (lees meer profielen bij cyberpesten). Dit maakt het voor velen aantrekkelijk om op deze manier te pesten. De dader blijft anoniem en hoeft het slachtoffer niet in de ogen te kijken. Eigenlijk is het de meest laffe manier van pesten. Online zijn er vele valse profielen, lees hier meer over hoe je een vals profiel kan ontmaskeren.

 Zie video: Wat is Digitaal Pesten / Cyberpesten

 

Niet alle negatieve gedragingen die jongeren online stellen kunnen zomaar als cyberpesten worden beschouwd. In de wetenschappelijke literatuur worden drie criteria vermeld die toelaten om  een onderscheid te maken tussen wat cyberpesten is en wat eerder wijst op plagen ('cyber teasing') of ruziemaken via het internet ('cyber arguing'):

1. Iemand willen kwetsen

Een eerste kenmerk van pesten is dat de dader de intentie moet hebben om het slachto er te kwetsen of schade toe te brengen. Dat kan zowel moreel, als materieel.  Wat als de ontvanger van een bericht toch gekwetst is, ook al was dit niet zo bedoeld? Als de persoon die het beledigend bericht stuurde niet echt de bedoeling had om het slachto er te kwetsen, dan spreken we eerder van een uit de hand gelopen plagerij of grap, een misverstand of een ruzie. 

2. Machtsonevenwicht

In een pestsituatie heeft de pester een sociale relatie met het slachtoffer, waarbij er sprake is van een machtsverschil (bv. groter, sterker of populairder zijn). Typisch aan cyberpesten is dat het machtsonevenwicht kan voortvloeien uit het feit dat de dader anoniem blijft of meer computer-technisch onderlegd is dan het slachtoffer. Uit onderzoek blijkt dat het behoud of de versterking van populariteit en sociale macht één van de belangrijke motivaties kunnen vormen voor een jongere om te (blijven) cyberpesten. Als een onbekende mij beledigende berichten stuurt, word ik dan gecyberpest? Als een onbekende online haatberichten verspreidt en daar plezier uithaalt, dan spreekt men over ‘trolling’. In de meeste gevallen van cyber­pesten gaat het om iemand die je kent, maar die anoniem of onder een pseudoniem berichten stuurt.  Als twee vrienden gemene dingen tegen elkaar zeggen, is dat dan cyberpesten? Het is geen pestsituatie wanneer er geen verschil bestaat tussen de vrienden wat betreft sociale macht en populariteit. Dan spreken we eerder van een ruzie. Als de ene vriend machtiger of populairder is dan de andere, dan kan er sprake zijn van cyberpesten. Kan het voorkomen dat een persoon die minder sterk of populair is in het offline leven gaat pesten via het internet of de gsm? Internet en gsm geven jongeren de mogelijkheid om dingen te doen en te zeggen die ze online niet durven. In de wetenschappelijke literatuur wordt dit aangeduid als het ‘disinhibition effect’ van digitale media. Zo kan iemand die in het echte leven zwakker is, zich online machtiger gaan voelen omwille van zijn/haar anonimiteit en technische vaardigheden. Dat kan ervoor zorgen dat een offline minder sterke persoon gaat cyber­pesten. 

3. Het moet gaan om meer dan een eenmalige handeling

Er is sprake van pesten op het moment dat iemand meerdere keren kwetsende dingen doet of zegt tegenover iemand offline of online.  Als iemand eenmalig een kwetsend bericht of foto/filmpje op Facebook zet waarin iemand belachelijk wordt gemaakt, is dat dan cyberpesten of niet? Er is enkel sprake van pesten als het herhaaldelijk gebeurt. Op het internet kunnen berichten, foto’s en filmpjes op grote schaal verspreid worden. Zo kan een kwetsende foto die eenmalig op Facebook geplaatst werd, door heel veel mensen bekeken en doorgestuurd worden. Het slachtoffer wordt op die manier nog lange tijd geconfronteerd met de pijnlijke ervaring.  In enkele bekende cases van cyberpesten (bv. de Star Wars Kid)  bleven de digitale pesterijen de slachtoffers lange tijd volgen. In die zin kan er dus wel herhaling zijn bij een eenmalige foto of bericht. (Bron)

 

Workshops, gastlessen, ouderavonden of lezingen over cyberpesten en/of online gevaren op social media 

Wij hebben vele mogelijkheden om bij cyberpesten en/of online gevaren op social media stil te staan hiervoor maken wij gebruik van verschillende werkvormen tijdens de interactieve bijeenkomsten (o.a. rollenspellen, video's, powerpoint, stellingen, creatieve opdrachten) er is veel gelegenheid om ervaringen te delen. Deze bijeenkomsten over cyberpesten en/of online gevaren op social media verzorgen wij voor:

  • Professionals (o. a. docenten, BSO, TSO, pestcoördinatoren, IB'ers)
  • Sport en Vrije Tijd (o.a. voetbal-, handbalverenigingen)
  • Opvoeders & Ouders
  • Kinderen en jongeren (o.a. basis-, voorgezet en hoger onderwijs, ZMOK scholen, cluster 4 scholen, PABO en andere)
  • Op het Werk (o.a. directie & management, HRM, OR, teams, SW bedrijven)
  • Bejaardentehuizen. (o.a. teamleiding, bewoners)

Onderwerpen die aan bod komen: Wat is cyberpesten? Welke social media zijn er? Wat kan er online gebeuren en gevaren? Wat kan je doen tegen cyberpesten? Waar kan je terecht?  Bekijk hier ons aanbod