Leraar | Voor Scholen | Stop Pesten NU

084-0035994

Foutmelding

You may not view this site from your current location.

Leraar | Voor Scholen | Kenniscentrum Pesten

Pesten is een groepsprobleem

Kinderen zijn in hun proces naar volwassenheid op zoek naar grenzen. Die ruimte hebben ze nodig om te ontdekken waar maatschappelijke en persoonlijke grenzen liggen en hoe je daarmee omgaat. In elke groep zijn normen, waarden, regels en overtuigingen en ontstaat er een hiërarchie. In het geval van gezond groepsgedrag zal iemand met afwijkend gedrag terechtgewezen worden met de bedoeling om diegene bij de groep te houden. Als iemand bij afwijkend gedrag wordt terechtgewezen met de bedoeling hem buiten de groep te zetten, dan kun je spreken van een sociaal onveilige groep. Voor iedereen in de groep is het dan onveilig, niet alleen voor degene die gepest wordt. Degenen die pesten moeten hun positie zien te behouden en zij hebben daarvoor bevestiging nodig van groepsleden. Degenen die mee lachen of zich op de achtergrond houden zijn bang zelf mikpunt te worden van het pesten. De verschillende rollen liggen namelijk niet vast. Wie in een groep gepest is, kan zelf pestgedrag gaan vertonen om te voorkomen weer de zondebok te worden.

Kenmerken van normaal groepsgedrag

  • Het corrigeren van elkaar als iemand zich niet gedraagt volgens de groepsregels
  • Bij het corrigeren de intentie te hebben om de groep bij elkaar te houden

Herken onveilig groepsgedrag

  • Als groepsleden elkaar corrigeren op regels of normen die arbitrair zijn en die steeds weer ongunstig uitvallen voor het gedrag of het uiterlijk van een bepaalde klasgenoot
  • Als je gedrag ziet dat is gericht op het vasthouden of versterken van de eigen positie in de hiërarchie
  • Als je ziet dat degenen die afwijken of zich niet kunnen verweren buiten de groep worden gezet

Wat kan ik doen als? 

 

Pesten onder jongeren is een groot probleem dat ernstige gevolgen voor het welzijn van alle betrokkenen. Vijf jaar lang deed Beau Oldenburg van Rijksuniversiteit Groningen met een heel team onderzoek naar pesten op basisscholen. Infographic Beau OldenburgZe maakte gebruik van data van 10.000 leerlingen van tientallen scholen. Leerkrachten kunnen echt het verschil maken als het gaat om het aantal gepeste kinderen in de klas, maar zij niet altijd volledig toegerust zijn om het pesten ook daadwerkelijk aan te pakken.

Oldenburgs conclusie is heftig."Leraren en scholen doen heel erg hun best om het pesten aan te pakken, maar het lukt ze in veel gevallen niet. Dat komt absoluut niet omdat leraren incapabele mensen zijn, dat komt omdat pesten heel complex is. Het gebeurt vaak stiekem en de kinderen die gepest worden, praten er vaak niet over. Dat maakt het ontzettend moeilijk om het aan te pakken."

Leerkrachten koesteren soms incorrecte opvattingen over pesten

Zo verklaarden sommige leerkrachten dat zij het gemakkelijk vonden om pesten onder hun leerlingen aan te pakken, terwijl er in die klassen juist veel gepeste leerlingen bleken te zijn. Daarnaast leken de leerkrachten niet goed te weten wat pesten precies inhoudt. Zij herkenden sommige leerlingen die beweerden gepest te worden niet als slachtoffers. Daarnaast bestempelden zij leerlingen die volgens hun zelf-rapportages niet gepest werden juist wél als slachtoffers.

Er blijken er in de praktijk binnen scholen vele misverstanden over pesten te zijn, dit zijn de meest voorkomende

  * Elke leraar zou zich er van bewust moeten zijn: dat in iedere klas wordt gepest.

  * Leraren die zeggen dat in zijn of haar klassen niet wordt gepest hebben vaak ongelijk blijkt uit alle onderzoeken.

  * Pesten is subjectief, een gevoel. En dat gevoel wordt vaak niet herkend door leraren.

 

Ook blijkt uit de onderzoeken dat pesten (in tegenstelling tot wat eerder werd gedacht):

  * niet een interactie tussen alleen pester en slachtoffer is,

  * maar een complex sociaal verschijnsel is waarbij leerkrachten en klasgenoten een belangrijke rol spelen, een groepsproces

​Lees meer over dit onderzoek 'Aantal gepeste leerlingen per klas: leerkracht maakt het verschil' van de Rijks Universiteit Groningen (RUG) Rene Veenstra en Beau Oldenburg.

 

"De stoere en slimme jongens van de klas waren de pestkoppen. En enkele meelopers. Steven wou alles zelf oplossen: duwen, trekken, terugslaan. Maar dat lukte niet. Hij werd stiller in de klas en banger. Ik had het niet gezien. " 

Luc (leraar)
Lees het artikel van leraar Luc: "Ik had het niet gezien" 

 

​In de klas

TipOveral waar GEEN TOEZICHT is ...

... wordt er gepest. Dit blijkt uit vele onderzoeken (zowel in het BO, VO, MBO en hoger onderwijs).  Om deze plekken op te sporen is het leuk om samen met een collega een rondje in en rondom school te lopen met de gedachte dat jullie de grootste etterbakken zijn van de school. Waar kunnen jullie zoveel mogelijk rottigheid uithalen zonder gezien te worden?

 

Jarenlang werd Laura (25) gepest en durfde ze dat niet te zeggen

Uit onderzoek blijkt dat ze niet de enige is. Eén op de drie kinderen vertelt nooit aan hun leraar of ouders dat ze worden getreiterd, geplaagd en uitgesloten. Beluister haar verhaal in onderstaande video of via deze link.
"Na schooltijd spraken we af; op school wilden klasgenootjes niet met mij gezien worden."

Op welke plekken wordt het meest gepest?

Vraag aan je leerlingen:

"Wie kan binnen 30 seconden twee of meer plekken noemen waar mensen gepest worden waar de juffen en meesters niks van weten?" 

Studiedag

Dit zijn de antwoorden die wij standaard van leerlingen krijgen ... 

  • Schoolplein (achter muurtjes, heuveltjes waar je vanaf het plein geen zicht op hebt)
    • Zorg dat de leerkracht als 1e op het plein is en daaarna pas de leerlingen.
    • Regel ook welke collega dan koffie of thee naar het schoolplein brengt.
  • Fietsenstalling
  • Gymzaal
    • Kleedkamers
    • Route van en naar de gymzaal
  • Kapstokken & gang
    • Zorg dat bij binnenkomst van de school & klas dat de leerkracht goed zicht heeft op de gangen en kapstokken.
  • Klaslokaal
    • Zorg er als docent voor dat jij altijd als eerste in het lokaal bent. DIt is voor slachtoffers ontzettend belangrijk, dit is voor hun de veilige houvast.
    • Als een docent (al is het maar een paar minuten) later is dan is er gedonder.

 

Voordat je tegengif bij pesten kan toedienen is het cruciaal om eerst 'de angel' eruit te halen ... 

Dit kan in drie stappen. Zorg ervoor dat iedereen in de school/organisatie, het gehele team, klas of groep in staat is om pesten te ...
Stap 1: Herkennen, wat is het? de rollen, vormen, verschil plagen en pesten.
Stap 2: Erkennen, het gebeurt dus ook hier bij ons in het team, klas, organisatie.
Stap 3: Aanpakken
 

Stap 1: Pesten herkennen

Geef aan dat jij pesten (ongewenst gedrag) niet tolereert! Zero tolerance (vanaf nu)!

  • Stel duidelijke sancties op voor de pesters & meelopers;
  • Pas deze sancties bij pesten (ongewenst gedrag) consequent toe. 

Consequent zijn, is noodzakelijk voor het succes ook op de lange termijn

Ieder mens heeft in een groepssetting duidelijk omlijnde regels & grenzen nodig. Dit draagt bij aan een gevoel van veiligheid en zekerheid. Door van regels af te wijken of sancties niet conseqent toepassen schep je onrust en verwarring = onveilig klimaat.

Stap 2: Erken Pesten, het gebeurt hier dus ook

Stap 3: Pak het pesten effectief aan

Iedereen is nu in staat het verschil tussen plagen en pesten te herkennen' (doordat zij inzichten hebben verkregen: verschil tussen plagen & pesten, de rollen, de vormen, de gevolgen in stap 1). Biedt ze vervolgens concrete adviezen & tips over 'hoe je pesten kan aanpakken', waardoor zij in staat zijn adequaat te reageren als pestgedrag wordt waargenomen. 

TipAdviezen van Jongeren - Wat moet je wel én wat moet vooral jniet doen bij pesten. De acties (groen, geel, rood, blauw) zijn ingedeeld naar de mate van succes (wel / niet)  in combinatie met het risico (klein / groot).

 

AlgemeenPoster

Algemene basisinformatie: Wat is PestenCijfers & Feiten, DefinitieRollen , Vormen

 

Angela

Tip

Bijzondere momenten om binnen de BO-, VO- en SBO scholen aandacht te besteden aan pesten & online pesten: 

 * Gouden Weken (start schooljaar)
 

 * Landelijke Dag tegen Pesten 19 april
 

 * gratis (Les)Materialen & Lesideëen
 

 * Week tegen Pesten (4e week van september)
 

 * Zilveren Weken (na Herfstvakantie)

 

Pesten op de werkvloer - Leerkrachten - Scholen

  * Brief van lerares aan alle pestende leraren 

  * Deep democracy: “Ga de conflicten in de lerarenkamer aan”

  * Klacht indienen (door leerkrachten) bij de (LKC) Landelijke Klachtencommissie Onderwijs 
(de school moet wel aangesloten zijn bij de LKC, staat meestal in de schoolgids) 

  * Leraar Hans werd zwaar gepest door zijn directrice

  * Pesten in de lerarenkamer: dit doe je eraan

  * Sabotagegedrag, welke herken jij op je werk? en Hoe pak je een conflict in de lerarenkamer aan? 4 stappen 

  * Stress op het werk: vooral leraren hebben het zwaar 

 

Leerkrachten door leerlingen gepest

 

Youri Mulder

Breng ook een bezoekje aan ...

► Kenniscentrum Pesten 
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Kenniscentrum Online pesten ~ Cyberpesten
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Kennisbank ~ Inclusief Downloadcentrum
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► (gratis) Lesideëen & Les materialen ~ Pesten & Online Pesten
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Dag tegen Pesten ~ Landelijk, Jaarlijks 19 april
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
► Week tegen Pesten ~ Nationaal & Internationaal
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Wij bieden naast tips & adviezen tegen Pesten en Online Pesten, voor Scholen ook informatie, zoals (zie Kennisbank): Beleidsinstrumenten, Factsheets, Wegwijzers, Cijfers & Feiten, Richtlijnen, Wet- en regelgevingen, Handreikingen, Protocollen, Wetenschappelijke Onderzoeken, Posters en veel gratis Lesmaterialen.

 

Wetenschappelijke Onderzoeken​